> Blauwe Vlag > Geschiedenis

Geschiedenis

Een terugblik op de campagne

De Blauwe vlag is ontstaan in Frankrijk. In 1985 deelde de Franstalige afdeling van de toenmalige FEE de eerste blauwe vlag uit aan kustgemeenten die een goede zwemwaterkwaliteit hadden. In 1987, tijdens het Europees jaar van het Leefmilieu, werd de campagne voorgesteld aan de Europese commissie. Dit betekende de start van het huidige succes.

In 1989 startte het Fonds Leefmilieu van de Koning Boudewijnstichting in ons land de Blauwe vlag campagne op voor kuststranden. Dit gebeurde met steun van de Nationale Loterij. Vanaf 1990 werd de Bond Beter Leefmilieu (BBL) betrokken voor het mee uitvoeren van de campagne. BBL haalde meteen een Europees primeur want naast een blauwe vlag voor kuststranden gaf België ook een blauwe vlag aan zwemvijvers in het binnenland. In 1995 werd de Blauwe vlag voor jachthavens gelanceerd. Sinds 2003 kunnen ook individuele pleziervaarders de blauwe vlag aanvragen.

Vanaf 1992 gaat de FEE alleen nog maar crescendo en worden de acties uitgebreid naar ex-Oostbloklanden, ook Finland participeert. In totaal worden 1026 stranden en 225 jachthavens gelauwerd. Vanaf ‘92 worden de criteria ook gelijkgesteld voor alle Europese landen en worden de richtwaarden van de Europese zwemwaterrichtlijn verplicht voor het behalen van de blauwe vlag. In 1993 vervoegen Estland en Turkije de rangen en vanaf dan neemt het aantal landen gestaag toe. De United Nations Environmental Programme (UNEP) schuiven de Europese vlag naar voren als een voorbeeld van onderscheiding. Meteen is er ook in andere continenten ook aandacht voor de Blauwe Vlag (Zuid-Afrika, de Caraïben, Canada, Nieuw-Zeeland, Marokko en Tunesië).


De campagne vandaag

In 2008 werden meer dan 3200 stranden en jachthavens onderscheiden met de Blauwe Vlag. 38 landen doen vandaag mee met de campagne: Bahamas, België, Brazilië, Bulgarije, Canada, Cyprus, Denemarken, Dominicaanse Republiek, Estland, Finland, Frankrijk, Duitsland, Griekenland, Ijsland, Ierland, Italië, Jamaica, Kroatië, Letland, Litouwen, Malta, Marokko, Montenegro, Nederland, Nieuw Zeeland, Noorwegen, Polen, Portugal, Puerto Rico, Roemenië, Rusland, Slovenië, Spanje, Tunesië, Turkije, Verenigd Koninkrijk, Zuid-Afrika en Zweden. Nog een viertal andere landen bevinden zich momenteel in de pilootfase. In 2008 startte ook Inter-Environnement Wallonie, een zusterorganisatie van Bond Beter Leefmilieu,  met een campagne om de Blauwe Vlag in het zuiden van het land van de grond te krijgen.

FEE een kwarteeuw actief in milieu-eductie

De Foundation for Environmental Education (kortweg FEE) of Stichting Milieu-Educatie werd inmiddels 25 jaar oud.  FEE-Flanders, opgericht in de schoot van Bond Beter Leefmilieu - Vlaanderen, is de Belgische (Vlaamse) afdeling van deze mondiale organisatie die in 1981 boven de doopvont werd gehouden, maar inmiddels in 46 landen wereldwijd vertakt is.

FEE is een non-gouvernementele en non-for-profit organisatie met als doel het promoten van duurzame ontwikkeling door onderandere milieueducatieve programma's :

  • de Blauwe Vlag, een keurmerk voor stranden, zwemplassen en jachthavens, en meteen het oudste programma,
  • Groene Sleutel, een keurmerk voor duurzame verblijfsrecreatie,
  • Ecoschools, in Vlaanderen onder de naam Milieu Op School (MOS) gekend,
  • Learning about Forests, binnenkort wellicht door de VBV op de sporen gezet,
  • en tenslotte het programma Jonge Reporters voor het Leefmilieu, wat in 2005 in experimentele fase liep in Vlaanderen maar alsnog geen vervolg kende.

Bond Beter Leefmilieu Vlaanderen is de nationale vertegenwoordiger in België, en sedert 2005 als lid van het uitvoerend bestuur, ook erg actief in de dagelijkse uitbouw van deze mondiale Stichting, die vooral achter de schermen aan het werk is.  Enerzijds omdat diverse programma's door geaffilieerde organisaties worden uitgevoerd, anderzijds omdat milieueducatie een heel andere benadering krijgt dan natuurbehoud of milieudefensie.  Dit alles neemt niet weg dat de FEE wereldwijd op enorm veel (h)erkenning mag rekenen omwille van haar uitzonderlijke expertise.  De Blauwe Vlag wordt reeds door de Europese instanties als één van de eerste milieukeuren erkend die bovendien nog steeds kwantitatief en kwalitatief groeit, en als een voorbeeld voor andere sectoren wordt aangehaald.

Geen wonder dat de laatste 3 jaar een enorme kentering kwam in de internationale ontwikkeling van FEE.  Inmiddels werd een zogenaamd "Memorandum of Understanding" (een convenant zeg maar) ondertekend met de WTO, de World Tourist Organisation in de schoot van de Verenigde Naties, alsook met de UNEP, het milieuprogramma van de VN. Zeer binnenkort wordt een gelijkaardige MoU afgesloten met de UNESCO, waarbij deze laatste de FEE als het ankerpunt voor wereldwijde milieueducatie zal erkennen.  Vermits de FEE nu lidorganisaties heeft in 46 landen in Europa, Afrika, Noord- en Zuid-Amerika, Azië en Oceanië wordt de band met de EU uiteraard losser en verlopen de gesprekken meer en meer via wereldwijde instituties.  In de mate van het mogelijke participeren deze ook in stuurgroepen of jury's voor ondermeer de blauwe vlag.

In veel landen vormen de programma's van FEE zowat de ruggengraat van het gevoerde milieubeleid.  Zeker in gewezen oostbloklanden, de baltische staten maar ook in meer zich ontwikkelende landen vormt een ecoschoolsysteem of blauwe vlag het verschil tussen een beleid of niets-doen.  In nog meer landen wordt ook opgemerkt dat de FEE programma's een kantelmoment zijn voor de plaatselijke milieubewegingen.  Ze krijgen een inhoudelijk aanbod, ze trekken (vaak gesubsidieerd) personeel aan, en vermits elk FEE-lid een ngo moet zijn, wordt het maatschappelijk draagvlak voor milieubescherming op een actieve wijze gepromoot.  Op die manier kan Bond Beter Leefmilieu - Vlaanderen via FEE haar internationale missie daadwerkelijk omzetten in hulp aan nieuwe milieubewegingen overal ter wereld.

Drakensberg Declaration 2006 on Environmental Education

De Algemene Vergadering van FEE vierde haar 25-jarig bestaan in Drakensberg (Zuid-Afrika) met het afkondigen van een Verklaring inzake Milieueducatie.  Die Verklaring wordt inmiddels ook algemeen aanvaard door de UNEP en UNESCO. De volledige tekst kan worden teruggevonden op de website van FEE, namelijk www.fee-international.org. Hierbij een beknopte vertaling.

De Stichting Milieueducatie (FEE) wil milieueducatie wereldwijd als een kerntaak zien voor alle vormen van jongeren en volwassenonderwijs, waardoor een grotere milieubetrokkenheid aan bod moet komen binnen het formele onderwijssysteem.  Hiervoor wenst FEE alle mogelijke medewerking te verlenen aan de stakeholders die met milieueducatie bezig zijn, ondermeer door educatieve programma's aan te bieden, training voor onderwijskrachten en hun technische staf, en dit alles om iedereen aan te moedigen het milieu te verbeteren.  FEE definieert milieueducatie als een proces dat de individuele en gemeenschappelijke capaciteiten om te leren, te begrijpen, en om te kunnen omgaan met begrippen en realisatie van duurzame ontwikkeling.

In het 25-jarig bestaan van FEE heeft deze stichting steeds voor deze missie gestaan, ondermeer ook door de programma's verder inhoudelijk uit te bouwen. Dat wil zeggen dat de kwaliteit van elk programma jaarlijks moet verbeteren.  FEE heeft ook een enorme geografische groei doorgemaakt in een kwarteeuw, waardoor zij haar invloed op internationale instituties heeft kunnen doen toenemen.  FEE is dan ook verheugd dat zij haar inspanningen beloond heeft gezien door de erkenning die ze kreeg tgv het UN Decade on Education for Sustainable Development 2005-2014.

FEE zal er volgens deze Declaratie verder voor ijveren dat :

  • milieueducatie verder wordt gepromoot,

  • dat door haar programma's de waarden, kennis en technieken bij alle mogelijke doelgroepen verder worden gepromoot,

  • dat ze haar programma's zal evalueren, onderhouden en verbeteren, desnoods nieuwe programma's zal opstarten,

  • dat de groei van de vereniging geen negatief effect mag krijgen op de inhoudelijke waarde van de programma's,

  • dat de programma's ook haalbaar moeten zijn en blijven voor landen in de minder ontwikkelde regio's,

  • dat FEE verder wil werken in overleg en samen met UNEP, UNESCO en UNWTO en verder zal zoeken naar mondiale organisaties die de milieuboodschap mee moeten uitdragen en omzetten in acties,

  • dat FEE wil werken met alle mogelijke religies, overtuigingen, en maatschappelijke groepen, en dus niemand kan worden uitgesloten van milieueducatie.

terug naar boven