Toenemend papiergebruik

Bij het begin van het computertijdperk werd voorspeld dat het papierverbruik zou afnemen. Niets is minder waar. Kopiëren kost bijna niets en ook printers worden steeds goedkoper. Dagelijks worden we overstelpt met folders, tijdschriften en reclamebladen, die vaak recht de papiermand ingaan. Het papiergebruik blijft maar toenemen. En de ontwikkeling van de computer heeft het verbruik niet afgeremd, maar zelfs versterkt.

Op zich is papier een ‘natuur’product, gemaakt van een volstrekt onschuldige grondstof: hout en papier. Toch zien we dat er aanzienlijke milieuproblemen mee gepaard gaan, zowel met de manier van grondstoffenwinning en de productie, als met de oud-papierberg. Ondanks het feit dat sommige fabrieken schonere productie- en verwerkingsprocessen aangenomen hebben, neemt de globale milieu-impact van papier alleen maar toe, omdat de mondiale papierconsumptie enorm groeit.

In nauwelijks enkele decennia is het papierverbruik in België verveelvoudigd. Hadden onze grootouders nog genoeg aan enkele tientallen kg papier per jaar, anno 2005 jaagden alle Belgen er gemiddeld 353,8 kg door.

Het meest frappante voorbeeld van papierverspilling is reclame. Elke Vlaamse brievenbus krijgt tegenwoordig meer dan 50 kg ongeadresseerd reclamedrukwerk te slikken. Ook tal van overbodige en/of wegwerpverpakkingen zorgen voor een steeds meer toenemend papierverbruik.

Tabel: Top-tien van papierverbruikende landen in 2005 (verbruik per inwoner, in kg) Cijfers van Cobelpa (Annual Statistics 2006, Cobelpa, bron: PPI)

1. Luxemburg

358,3

2. België

353,8

3. Finland

324,4

4. Verenigde Staten

300,6

5. Zweden

255,4

6. Japan

246,8

7. Denemarken

245,8

8. Oostenrijk

244,7

9. Verenigde Arabische Emiraten

235,9

10. Duitsland

232,7


Het is duidelijk dat zo’n papierverbruik de grenzen van de duurzaamheid ver overschrijdt. Mocht elke wereldburger evenveel papier verslinden als de gemiddelde Belg dan zou de aarde niet meer in staat zijn om voldoende hout voort te brengen. Hoe snel men de bomen ook laat groeien, steeds grotere oppervlakten moeten gereserveerd worden voor de vezelproductie. Hoezeer de productieprocessen ook geoptimaliseerd worden, steeds meer energie wordt verbruikt om hout en pulp te transporteren en om te zetten in papier. Hoezeer de ingenieurs ook hun best doen, steeds meer zuiver water en chemicaliën worden gebruikt bij diezelfde omzetting. Hoe goed we ook scheiden en sorteren, steeds meer papier belandt bij het restafval en wordt verbrand of gestort. Hoewel de impact per kg papier vermindert, stijgt de globale impact omwille van de steeds grotere hoeveelheid gebruikt papier. De oplossing zit dus in het terugdringen van de hoeveelheid gebruikt papier.

Meer informatie over grondstoffenwinning.

Meer informatie over papierproductie.

Brochure van WWF: The WWF guide to bying paper.