LICHTHINDER

Homepage > Lichthinder > Milieu

Milieu

Lichthinder is schadelijker dan dikwijls wordt gedacht. Steeds meer studies tonen dit aan. Hier vind je een uitgebreid overzicht van effecten van onnatuurlijk licht op mens, dier en plant. Hieronder nog enkele nuttige feiten.

Het lamptype

Licht – en dan vooral de UV/blauwe component heeft een belangrijke informatieve functie in het leven van dier en plant. Vele insecten worden aangetrokken door kunstlicht – een effect dat zicht uitspreidt over honderden meters van de lamp – en geraken gevangen binnen de invloedsfeer waardoor ze sterven door verbranding of uitputting.
Men dient het gebruik van blauw en wit licht te beperken om aantrekking van insecten te verminderen.
Vermits het UV-gehalte in de lamp een belangrijke rol speelt, gebruikt men best natriumlampen met gekleurd geel/oranje licht. Het hinderlijk effect is het grootst bij wit licht (b.v. Hg-lampen). Een witte lamp wordt dan ook best zoveel mogelijk afgeschermd. De armatuur speelt dan ook een belangrijke rol: rechtstreekse zichtbaarheid van de lamp vanuit de omgeving is nefast.

De onderstaande figuur toont het spectrum van verschillende lampen:

• Bovenste spectrum: Natrium Lage Druk (NaLD), oranje monochromatisch licht
• Middelste spectrum: Natrium Hoge Druk (NaHD), geel spectrum met beperkte blauwe component
• Onderste spectrum: wit licht van Hg-lamp, belangrijke blauwe component 

Het effect van straatverlichting op weidevogels

Enkele jaren geleden is in Nederland de invloed van wegverlichting op het broedgedrag en –succes van grutto’s bestudeerd (Molenaar, 2000). Dit onderzoek is uitgevoerd in het open weidegebied aan weerszijden van de A9 in Nederland tussen Limmen en Akersloot. De grutto is gekozen als gidssoort voor weidevogels in het algemeen. De belangrijkste besluiten volgen hier.

• Negatieve invloed van de weg (het geluid van het wegverkeer) blijkt in dit onderzoek niet meetbaar. Blijkbaar kan deze invloed gecompenseerd worden door terreinfactoren die mede de habitatkwaliteit bepalen.
• Wegverlichting blijkt de habitatkwaliteit voor de grutto aan te tasten. Wegverlichting heeft een significant negatieve invloed op de geschiktheid als broedterrein, die zich lijkt uit te kunnen strekken enige honderden meters afstand van de verlichting. De vogels die als eerste beginnen te nestelen, kiezen hun nestplaats significant verder van de lichtbron kiezen vogels die later gaan nestelen.
• Dat de negatieve invloed van de verlichting minder door de geschiktheid van de terreingesteldheid wordt gecompenseerd, suggereert dat de invloed van de verlichthing sterker zou kunnen zijn dan die van de weg (het wegverkeer) op zich.
• Een invloed van verlichting op het gemiddelde eivolume per nest, als indicatie voor het broedsucces en de conditie van de oudervogels, is in het onderzoek niet aangetoond. Evenmin is een invloed van verlichting op de predatie van gruttolegsels aangetoond.

Het barrière-effect

Een verlichte straat kan een belangrijke barrière vormen voor dieren. Doordat zij worden afgeschrikt door het licht of gevangen worden in de invloedsfeer (Figuur van Chris Baddiley) en niet door de barrière geraken, wordt het territorium van vele dieren verkleind. Te kleine habitats zijn nefast voor het voortbestaan van soorten o.w.v. verhoogde competitie, verhongering, incest, …