Home > Pers > Archief > Persbericht 10/10/2003
Het bos feest!?
Maar Vlaanderen verliest steeds meer bossen!
Deze morgen - midden in de 25e Week van het Bos - overhandigden de Vereniging voor Bos in Vlaanderen (VBV), Bond Beter Leefmilieu (BBL) en Boris de bostrol (de mascotte van de week van het bos) het 7e bossenmemorandum aan de ministers van de Vlaamse Regering. Een kwarteeuw Week van het Bos zou een reden moeten zijn om te feesten. Boris de Bostrol, VBV en Bond Beter Leefmilieu (BBL) zijn echter zeer bezorgd: ze stellen vast dat er nog steeds 10.000 ha bos bedreigd is in Vlaanderen en dat wij nog steeds meer bos verliezen dan er te winnen...
Vlaanderen heeft niet alleen veel te weinig bossen (na Ierland en Nederland is Vlaanderen de bosarmste regio van West-Europa), de bestaande bossen worden ook nog eens bedreigd. Bosarm Vlaanderen.
Hoe komt dat??
Van de om en bij 146.000 hectare Vlaams bos is immers 40.000
hectare ‘zonevreemd’: die bossen worden juridisch niet
beschermd, ze hebben een andere ‘gewestplanbestemming’.
Een derde van de bestaande bossen in Vlaanderen is dus zonevreemd.
Het Lappersfort is het bekendste voorbeeld, het is deels
industriegrond. Maar er zijn dus nog honderden dossiers à la
Lappersfort.
Van die 40.000 hectare ligt ongeveer 10.000 hectare bos in zogenaamde ‘harde gewestplanbestemmingen’: industriegebied, woongebied, recreatiegebied. Deze 10.000 hectare kunnen met een simpele stedenbouwkundige vergunning worden gekapt. We kunnen dus stellen dat 10.000 hectare bos rechtstreeks wordt bedreigd.
Toch wel gek dat bossen perfect legaal kunnen worden gekapt. Dit staat toch wel in contrast met de beloftes van het Vlaams Regeerakkoord ... In schril contrast ook met het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen (RSV), het kader voor ruimtelijke ordening in Vlaanderen, dat stelt dat er tegen 2007 tienduizend hectare meer bos moet zijn. Het RSV stelt dat men “de versnippering van de bestaande bossen moet tegengaan” en men “alle bestaande bossen moet beschermen en bosuitbreiding realiseren”. En in het Vlaams Regeerakkoord staat zelfs dat men deze doelstellingen versneld wil bereiken.
Het RSV gaat dus uit van bosbehoud en bosuitbreiding, het Vlaams Regeerakkoord ook. In de praktijk gaat het de andere kant op. Cijfers uit Natuurrapport 2003 van het Instituut voor Natuurbehoud (wetenschappelijke instelling van de Vlaamse Gemeenschap) op pagina 254: “De laatste tien jaar is 6000 hectare bos verdwenen ... Dat is gemiddeld 600 hectare per jaar .... Tussen eind 1999 en half 2002 waren er 343 vergunde ontbossingen, tegenover 95 hectare bosuitbreiding. Er wordt dus nog steeds veel meer ontbost dan bebost.”
Anders gezegd: de minister van Ruimtelijke Ordening kan sneller bossen laten verdwijnen dan de minister van Leefmilieu er kan aanplanten. De netto balans is negatief: bosarm Vlaanderen verliest nog steeds meer bossen dan erbij komen!
Maar ontbossing moet toch gecompenseerd worden?
Helaas: de huidige compensatieregeling werkt niet. Iemand die een
zonevreemd bos kapt, kan dat op twee manieren compenseren: ofwel
door zelf een ander perceel te herbebossen, ofwel door geld te
storten (de zgn. bosbehoudsbijdrage) op de rekening van de
administratie Bos en Groen, die dit geld vervolgens moet gebruiken
voor herbebossingen. Probleem is echter dat er planologisch geen
zones aangeduid zijn om aan compensatiebebossing te doen! Gevolg:
voor 250 ha of 73% van de vergunde ontbossingen (tussen eind 1999 en
juli 2002) bestond, volgens het Natuurrapport 2003, de compensatie
uit een bosbehoudsbijdrage en niet uit effectieve
compensatie-herbebossing.
Deze budgetten worden echter nauwelijks gebruikt voor de aankoop
van gronden voor bebossing, aangezien er geen ruimte aangeduid is
voor compensatiebebossing.
Bovendien zijn heel wat bestaande, zonevreemde bossen biologisch zo waardevol (met oude, volgroeide bomen die een uitgelezen biotoop zijn voor tal van planten en dieren), dat ze niet gecompenseerd kunnen worden door het aanplanten van nieuwe, jonge boompjes. Degelijke waardevolle bossen mogen niet gekapt en gecompenseerd worden, maar moet behouden blijven. Daarom moet de huidige compensatieregeling worden herzien, zodat compenseren niet meer de regel is, maar enkel in uitzonderlijke gevallen kan worden ingezet.
Boris, de Vereniging voor Bos in Vlaanderen vzw en Bond Beter Leefmilieu eisen dan ook:
- de erkenning van de problematiek van de zonevreemde bossen door het beleid
- de aanpassing van het RSV en de wetgeving op de ruimtelijke ordening zodat de zonevreemde bossen beschermd en behouden blijven, zoals dat ook voor de zonevreemde bedrijven het geval is!
- dat de Vlaamse Regering werk maakt van de opmaak van ruimtelijke uitvoeringsplannen ter afbakening van de natuur- en bosstructuur, waarin prioritair de belangrijkste zonevreemde bossen worden geregulariseerd
- dat de compensatieregeling herzien wordt, zodat dit niet meer de regel is, maar enkel in hoogst uitzonderlijke gevallen kan ingezet worden
- dat de compensatiebebossingen ook effectief worden uitgevoerd indien er gecompenseerd wordt
Anders gezegd: De Vereniging voor Bos in Vlaanderen (VBV) en Bond Beter Leefmilieu, dit jaar gesteund door onze vriend Boris de Bostrol, vragen dan ook met aandrang aan de Vlaamse Regering: bescherm de bestaande zonevreemde bossen in Vlaanderen.
De Vereniging voor Bos in Vlaanderen (VBV) start op 10 oktober de campagne ‘Legaliseer de bestaande bossen’. Tussen januari en mei 2004 willen we een Ronde van Vlaanderen doen, waarbij we de problematiek linken aan lokale dossiers. We hopen daardoor in de komende verkiezingsperiode eindelijk eens de nodige politieke interesse te krijgen voor deze sluimerende teloorgang van onze Vlaamse bossen. Het is immers hoog tijd.
Meer info:
- Jasse Cnudde, VBV: 09/264.90.49 of 0497/08.37.72
- Erik Grietens, BBL: 02/282.17.34 of 0474/40.63.94
Een uitgebreide achtergrondtekst (het bossenmemorandum) kan opgevraagd worden bij jasse.cnudde@vbv.be of bij erik.grietens@bblv.be
