Home > Pers > Archief > Persbericht 22/3/2005
Milieubeweging vraagt bouwstop in overstroombare gebieden
Bond Beter Leefmilieu Vlaanderen * Natuurpunt * Natuurpunt Oost-Brabant * Stichting Omer Wattez * Milieuvereniging De Torenvalk
Persbericht dinsdag 22 maart ’05
Vandaag wereldwaterdag – strikte invulling watertoets dringend nodig - ook Raad van State eist watertoets
Bond Beter Leefmilieu en Natuurpunt waarschuwen, naar aanleiding van de wereldwaterdag, voor het blijvend risico bij nieuwbouw in gebieden met waterproblemen. Nog steeds worden in Vlaanderen bouwvergunningen afgeleverd en plannen goedgekeurd om te bouwen in overstromingszones. Door deze overstromingszones te bebouwen verliezen ze hun natuurlijk waterbergend vermogen en zoekt het overtollige water zich een weg in stroomafwaarts gelegen gebieden Nochtans bestaat het wettelijk kader met de zogenaamde ‘watertoets’ reeds twee jaar. De invulling laat echter op zich wachten. In deze chaotische toestand nemen gemeenten soms kortzichtige beslissingen die het overstromingsrisico verhogen. De milieubeweging vraagt de ministers Peeters en Van Mechelen om via deze watertoets een bouwstop in overstromingszones te voorzien. Elke verloren dag verhoogt het risico op menselijke ellende. Inmiddels heeft ook de Raad van State in een recent arrest de implementatie van de watertoets geëist.
Niemand in Vlaanderen kan beweren zich niet van de problemen bewust te zijn. Jarenlang bouwen in overstromingsgebieden heeft voor heel wat menselijke ellende gezorgd. Daarom voerde de wetgever in 2003 de ‘watertoets’ in: voortaan zou overstromingsellende voorkomen worden door bouwen in overstromingsgebieden te vermijden. Maar om de watertoets te kunnen toepassen, is er nood aan duidelijke uitvoeringsbesluiten. En deze laten reeds twee jaar op zich wachten. Het resultaat van dit alles: nog steeds worden natuurlijke overstromingsgebieden bestemd tot industrieterrein, woongebied of zone voor openbaar nut. Achteraan dit persbericht vindt u enkele voorbeelden uit de Vlaamse praktijk.
Dit dreigt niet enkel de nieuwbouwers in de problemen te brengen, maar verhoogt ook het overstromingsrisico voor stroomafwaarts gelegen gebieden, waaronder heel wat bestaande bewoning. Door de toename van de verharde oppervlakte in gebieden die van nature overstromen, zullen de problemen met wateroverlast enkel maar toenemen
Vele kleintjes maken één groot probleem
Veelal tracht men het waterprobleem op te lossen door op het
terrein technische maatregelen te nemen zoals het plaatsen van een
stuw, werken met pompen, aanleggen van buffers … Hierbij
verliest men echter het ruimere watersysteem en het integraal
waterbeheer uit het oog. Elke ingreep moet immers bekeken worden in
samenhang met alle andere ingrepen die de waterhuishouding in een
stroomgebied beïnvloeden. Meestal zullen de problemen zich immers
gewoon stroomafwaarts verplaatsen en daar waterellende veroorzaken.
Ook voor Raad van State is watertoets noodzakelijk
Recent vernietigde de Raad van State een ruimtelijk uitvoeringsplan
van de gemeente Nevele omdat geen watertoets werd uitgevoerd. De
gemeente wou met dit plan een verkaveling mogelijk maken in een
gebied dat vroeger meer dan eens overstroomde. Opvallend is dat de
Raad van State ook geen genoegen nam met de
‘engagementen’ van het gemeentebestuur om bij de
aflevering van de bouwvergunningen de nodige maatregelen te treffen
om wateroverlast tegen te gaan. De Raad van State is dus van mening
dat dergelijke vage engagementen niet volstaan en dat steeds een
watertoets conform het decreet moet worden uitgevoerd.
Naar aanleiding van de ‘wereldwaterdag’ vandaag, roept de milieubeweging de Vlaamse ministers Peeters en Van Mechelen op om dringend werk te maken van een strikte invulling van de watertoets. Via deze watertoets moet een bouwstop worden ingevoerd voor gebieden met wateroverlast. De huidige situatie nog langer aanhouden is zowel juridisch, ecologisch als sociaal onaanvaardbaar. Wie wacht tot de volgende overstroming om in actie te schieten, geeft weinig blijk van bestuurlijke verantwoordelijkheid.
Voor meer informatie:
Bond Beter Leefmilieu, Erik
Grietens, 02 282 17 34 of Wim Van Gils, 02 282 17
33
Natuurpunt Vlaanderen, Peter Symens, 015 29 72
37 en 0474 544 590
Enkele voorbeelden uit de Vlaamse praktijk
Provincie Oost-Vlaanderen: 150.000m³ waterberging minder in
Geraardsbergen
De gemeente Geraardsbergen kiest ervoor om wateroverlastproblemen
op te lossen met het aanleggen van wachtbekkens en dijken. Zo worden
in Overboelare en Zandbergen dwarsdijken aangelegd om woningen te
beschermen tegen wateroverlast. Die dijken worden niet voorzien vlak
achter de woningen, maar wel een heel stuk verder om ook
landbouwgronden droog te houden en het bouwen van nieuwe woningen
mogelijk te maken. Daardoor gaat er 10 ha of ongeveer 150.000
m³ bergingsruimte voor water verloren. Bij een volgende periode van
hevige neerslag zal dat water zich een weg zoeken in andere
(woon-)gebieden …
Op andere plaatsen in Geraardsbergen worden dan weer al dan niet
legale ophogingen van gronden in valleigebieden gedoogd. In de
Gavers b.v. werd twee jaar geleden een parkeerterrein aangelegd,
nadat het terrein werd opgehoogd. Dit terrein overstroomde vroeger
regelmatig, wat nu uiteraard niet meer kan. Bovendien wil men in
hetzelfde gebied de verblijfsrecreatie verder uitbreiden, hoewel de
caravans en bungalows regelmatig af te rekenen krijgen met
wateroverlast vanuit de Dender.
Contactpersoon: Stichting Omer Wattez, Dorien Depraeter,
055 309 666
Provincie West-Vlaanderen: De Kerkemeersen in
Meulebeke
De Kerkemeersen zijn een woonuitbreidingsgebied van 3 ha groot,
gelegen in het centrum van Meulebeke. Zoals de naam
‘meersen’ al doet vermoeden is het een zeer nat gebied
dat in het verleden meermaals onder water stond (ook nog in februari
2005). Desondanks wil de n.v. Vudegra het gebied verkavelen. Hoewel
een eerste verkavelingsaanvraag in 2003 werd afgewezen, werd recent
een nieuwe aanvraag ingediend om dit gebied te verkavelen. Vandaag
fungeren de Kerkemeersen, gelegen tussen twee beken, als een
natuurlijk waterbekken. De kans is reëel dat als het gebied
opgehoogd en bebouwd wordt, het centrum van Meulebeke en de
omliggende woonwijken te kampen zullen krijgen met wateroverlast.
Momenteel zou de gemeente een watertoets uitvoeren, nadien volgt de
definitieve beslissing over de verkavelingsaanvraag. Omdat het
volgens het Gemeentelijk Natuurontwikkelingsplan om een waardevol
groengebied gaat, vragen we om de Kerkemeersen als dusdanig
integraal te behouden voor de toekomst.
Contactpersoon: De Torenvalk, Martine Langen, 051 404 696
Provincie Antwerpen: Sint-Katelijne-Waver
In december 2002 keurde de gemeenteraad van Sint-Katelijne-Waver
het gemeentelijk ruimtelijk structuurplan goed. In dit structuurplan
is de optie opgenomen om het woonuitbreidingsgebied
‘Maanhoevevelden’ te verkavelen met circa 400 woningen.
Het woonuitbreidingsgebied heeft een oppervlakte van ongeveer 18 ha.
Volgens de NOG–kaarten, de van nature overstroombare gebieden,
is een aanzienlijk deel van dit woonuitbreidingsgebied echter een
natuurlijk overstromingsgebied. Met de wateroverlast van eind
2002/begin 2003 stond een groot deel van de Maenhoevevelden ook
blank. Het gemeentebestuur wil zelf als bouwheer optreden.
Ondertussen werd een structuurschets en een inrichtingsplan voor het
gebied Maenhoevevelden opgemaakt. Het is nu wachten op de aanvraag
voor de verkavelingsvergunning. Indien de Maenhoevevelden effectief
verkaveld worden, is de kans groot dat omgevende woonbuurten in de
toekomst af te rekenen krijgen met natte voeten.
Contactpersoon: Actiecomité ‘Laat het Groen’, Cyriel
Coen, 015 55 26 36
Provincie Vlaams-Brabant: bedrijven in het groot
wad?
In Begijnendijk worden we geconfronteerd met een ontwerp
structuurplan waarin een bedrijventerrein wordt ingetekend in een
recent overstroomd gebied (ROG), meer bepaald aan de samenvloeiing
van Moorsemse Loop en Herseltse Loop op de grens
Betekom/Begijnendijk. Dit is een historisch overstromingsgebied,
vermits op deze plek de watertoevoer van de Herseltse Loop in de
Begijnendijkse moeren werd afgestopt. Deze plaats heet nu nog
‘groot-voorde’ (t.t.z. het groot wad) bij de Waterstraat
in Begijnendijk. Dit staat ook te lezen in een verslag dat het
studiebureel GEDAS maakte. De gemeente stelt dat ze de watertoets
zal toepassen of dat het bedrijventerrein er anders niet komt. We
willen graag geloven in de goede intenties van de gemeente, maar het
is toch wat vreemd dat de watertoets wordt uitbesteed aan
Interleuven, die als bij toeval ook de aangezochte ontwikkelaar zou
worden van het bedrijventerrein. Om dergelijke rechter-en-partij
situaties te vermijden, vraagt de milieubeweging dat de watertoets
steeds wordt uitgevoerd door een onafhankelijke instantie, zoals
b.v. het bekkensecretariaat.
Contactpersoon: Natuurpunt Oost-Brabant, Marileen
Vandenberghe, 016 25 25 19
