Home > E-zines > beleidsb@BBeL > Archief > 19-03-2008 - Het regeerakkoord voor u ontrafeld
19-03-2008 - Het regeerakkoord voor u ontrafeld
Intro
- Hebben we een regering: ja of neen?
Thema's
- Hoe “ambitieus en gedetailleerd’ is het klimaatbeleid?
- Vooral internationale ambitie
- Hernieuwbare energie en energiebesparing
- Quid kernuitstap?
- En hoe zit het dan met onze energiebevoorrading?
- Alles op het spoor
- Vergeet de auto niet
- Groene fiscaliteit
- Productbeleid van onder het stof gehaald
- Conclusie
~ Intro ~
Hebben we een regering: ja of neen?
~ Thema's ~
Hoe “ambitieus en gedetailleerd’ is het klimaatbeleid?
“Ambitieus en gedetailleerd’, dat zijn de woorden die in het regeerakkoord voorkomen als het gaat over het toekomstige klimaatplan. Om tot dat klimaatplan te komen wil de regering alvast heel wat in beweging zetten. Eerst komt er een task force die de actoren uit de sociaal-economische, milieu- en academische middens samenbrengt. De bevindingen van deze task force worden ingebracht in de Nationale Klimaatcommissie die een “echt stappenplan zal opstellen met ambitieuze en gedetailleerde doelstellingen alsook maatregelen om ze te behalen”. Dat moet gebeuren in overleg met de Gewesten. Klinkt dus allemaal veelbelovend. Maar nog weinig concreet. Het wordt dus nog een tijd koffiedik kijken. En ondertussen verstrijkt de tijd.
~ Thema's ~
Vooral internationale ambitie
Het sterkst komt de regering uit de hoek als het er op aankomt internationaal te stralen. België zal de internationale gemeenschap aanzetten zich in te zetten voor verregaande reducties van de uitstoot van broeikasgassen en wil vanaf 2010 jaarlijks een ‘Wereldtop over klimaat, milieu en energie’ organiseren. Bijzonder moedig. Maar de wereld zou natuurlijk wel eens kunnen nagaan wat België inmiddels in eigen huis realiseert…
~ Thema's ~
Hernieuwbare energie en energiebesparing
De regering lijkt in elk geval te willen inzetten op hernieuwbare energie en energiebesparing. Het pleidooi voor hernieuwbare energie wordt bijzonder algemeen gehouden en biedt dus weinig houvast. Er is wel een vermelding van het ontwikkelen van een gedecentraliseerd elektriciteitnet, een noodzakelijke voorwaarde voor meer hernieuwbare en efficiënte productie. Maar in één van de versies van de tekst werd dit gekoppeld aan steun voor het nucleair onderzoek. Het staat niet meer in de tekst. Maar misschien wel in een atomaschriftje? Wat energiebesparing betreft lezen we dat er maatregelen om particulieren en bedrijven te steunen om hun energie-uitgaven te bepreken worden in het vooruitzicht gesteld (maar niet becijferd). Ook voor de energie-efficentie van de overheid komt er een ‘uitgebreid plan’. Is dus even veelbelovend als vaag.
Daarnaast wordt een alliantie voor werk en milieu in het vooruitzicht gesteld. In Duitsland leidde zulke alliantie tussen overheid, vakbonden en milieubeweging tot indrukwekkende resultaten inzake energie-efficiënte in de bouw. Eén van de instrumenten die uitdrukkelijk naar voren worden geschoven is dat van de ‘derde-partijfinanciering’. Dit alles wordt gekoppeld aan de belofte van een ‘socialer energiebeleid’. Laat ze er maar snel werk van maken.
~ Thema's ~
Quid kernuitstap?
Laat ook eens kijken wat er niet in staat. Van het oranje-blauwe akkoord om de levensduur van een aantal kerncentrales te verlengen, is er geen spoor meer te bekennen. Dat betekent dat de wet op de kernuitstap gewoon overeind blijft en dat de verlenging van de levensduur van de centrales voorlopig van de baan is. ‘Voorlopig’, want er komt een studie die tegen eind 2009 de Belgische energiebehoeften in kaart moet brengen en op zoek met gaan naar ‘de ideale mix’ voor onze energiebevoorrading op lange termijn. Dat was precies de opdracht die ook de Commissie Energie 2030 onder de vorige regering had. We mogen dus de nieuwe opdracht beschouwen als het beleefd begraven van de Commissie Energie 2030. Of het ook tot het begraven van de kernenergie zal leiden, valt af te wachten.
Dat de nucleaire sector nog altijd een dikke vinger in de pap heeft, blijkt uit de verwijzing naar het onderzoeksprogramma naar de zogenaamde vierde generatie kerncentrales. In die bodemloze put wil Leterme I blijkbaar nog steeds haar schaarse middelen kwijt. Over middelen gesproken: van de recuperatie van de 11 miljard die Electrabel uit de zak van de consument heeft geplukt, is geen spoor meer te bekennen.
~ Thema's ~
En hoe zit het dan met onze energiebevoorrading?
Heel eigenaardig is dat het akkoord geen letter besteedt aan onze energiebevoorrading op korte termijn. Uit studies van het directiecomité van de Creg blijkt dat we in de periode 2011-2012 wel eens met een problematisch tekort in de elektriciteitsbevoorrading zouden kunnen te kampen krijgen. Maar het akkoord heeft er geen oog voor. De regering kan de marktwerking verbeteren zodat investeringen aantrekkelijker worden (en dat gaat een pak verder dan het beetje nucleaire capaciteit die SPE kreeg van Electrabel), ze kan maatregelen nemen om de vraag te beheersen. En ze kan overwegen om via een openbare aanbesteding investeringen in nieuwe gasgestookte STEG of WKK-centrales te forceren. Ondertussen heeft Electrabel al ‘gedreigd’ met het vervroegd sluiten van de twee kleinere centrales in Doel. Het creëren van chaos na 2011 zou de roep om verlenging van de levensduur van de centrales uiteraard versterken. Het zwijgen van de regering is dan ook verontrustend.
~ Thema's ~
Alles op het spoor
“In de nieuwe beheersovereenkomst met de NMBS zal de regering ambitieuze doelstellingen geven met het oog op het verhogen van het aantal reizigers”, lezen we. Waarom er niet meteen staat ‘met 25 %’, zoals in vorige versies, is echter onduidelijk. Wel leuk is dat het idee dat de milieubeweging naar voren heeft geschoven om naast het GEN rond Brussel ook rond de andere grote steden snelle voorstadsverbindingen tot stand te brengen, voor het eerst politiek wordt opgepikt. En ook het ontsluiten van (lucht)havens door het spoor en de aansluiting op het spoor van voetgangers, fietsers, mensen met een zwakke mobiliteit, tram- en busgebruikers hoort tot de prioriteiten. Nu nog de middelen. Als die maar niet opgeslorpt worden door de vermelding dat er nieuwe parkings bij de stations moeten komen. Dat hierbij geen onderscheid wordt gemaakt tussen voorstedelijke stations (waar parkings wenselijk zijn) en centrumstations (die al verdrinken in de auto’s) baart ons zorgen.
~ Thema's ~
Vergeet de auto niet
Inzake automobiliteit noemt het akkoord enkele concrete maatregelen: fiscale aftrek voor roetfilters en premies voor wie een milieuvriendelijke wagen koopt, worden in het vooruitzicht gesteld, evenals een inspanning om wie kiest voor ‘multimobiele kaarten’ (in plaats van voor een bedrijfswagen) toch de fiscale voordelen te laten genieten. Maar aan de fiscale voordelen van de bedrijfswagen zelf wordt niet geraakt. De stelling dat er werk zal worden gemaakt van het verminderen van het woon-werkverkeer mist dan ook wat geloofwaardigheid. En, last but not least, zal de federale overheid faciliterend optreden om “elk systeem van heffing om het wegennet te gebruiken” (in te voeren door de gewesten) te vergemakkelijken. De ‘slimme kilometerheffing’ weer een stapje dichterbij?
~ Thema's ~
Groene fiscaliteit
Regeerakkoord na regeerakkoord wordt aangekondigd dat de fiscaliteit zal vergroenen. Maar even lang reeds gebeurt er nauwelijks iets. In die mate dat zelfs de OESO ons land op de vingers heeft getikt. En dus herneemt de tekst van het akkoord het principe, maar voegt er niets concreets aan toe. Zelfs de reeds jaren toegezegde – maar nooit opgestarte – werkgroep die het probleem in kaart moet brengen is uit de teksten verdwenen. Eén der belangrijkste uitdagingen voor de komende jaren dreigt zo weer in de ijskast te belanden.
~ Thema's ~
Productbeleid van onder het stof gehaald
Het woord ‘Productbeleid’ klonk onder de paarse regering nog als vloeken in de kerk, maar is nu toch terug van onder het stof gehaald. De regering wil productnormen goedkeuren die het afval en het energieverbruik kunnen helpen omlaag halen. Ze wil ook verouderde producten sneller vervangen. Toch een beetje mee opletten denken we hier. Het vervangen van oude wagens is een vraag die vooral van de automobielindustrie komt. Als het niet gepaard gaat met het uit het verkeer nemen van de vervuilende wagen, komt er gewoon een auto bij. En dat kan niet de bedoeling zijn.
~ Thema's ~
Conclusie
Laten we mild zijn. De teksten konden slechter. Maar een regeerakkoord is dit niet. Hoogstens een intentieverklaring. Quoteren zullen we dus niet doen. Een ‘klimaatregering’ is dit alvast niet. Gesteld natuurlijk dat de regering het een jaar uithoudt, kan in het beste geval verwacht worden dat ze het aangekondigde ‘stappenplan met ambitieuze en gedetailleerde’ maatregelen tegen dan klaar heeft. Gezien ze de ambitie zelfs niet lijkt te hebben om het energieprobleem op korte termijn aan te pakken, valt daar niets van te verwachten. Waar mogen we dan wel op hopen? Wellicht op niet veel meer dan een reeks ‘ad hoc’-maatregelen, het opstarten van een commissie die onze energiemix op middellange termijn zal bestuderen en toch wat ambitie voor de NMBS: activeren van het GEN, stappen zetten naar het ontsluiten van de (Antwerpse) haven en de luchthaven. Maar de files zullen niet korter zijn geworden, het elektriciteits-internet niet langer en Electrabel niet minder rijk.
En als de regering valt in juli? Dan hebben wij dit voor niets geschreven en hebt u uw tijd verdaan met het te lezen. Daarom: hop, Yves, hop!
