Home > E-zines > beleidsb@BBeL > Archief > 15-04-2010 - Drie nieuwe shoppingmalls langs Brusselse ring?
15-04-2010 - Drie nieuwe shoppingmalls langs Brusselse ring?
Voorop
- Drie nieuwe shoppingmalls langs de Brusselse Ring?
Actueel
- Luchtvaart snelst groeiende klimaatverstoorder
- Europese doelstelling inzameling elektronisch afval lang niet in zicht
- Geen controle op zwavelarme brandstof zeeschepen
- Biolandbouw zit in de lift
- Raad van State vernietigt plan Parkbos Gent
- Groene Eisen voor het Belgisch EU-voorzitterschap
- Europese Commissie kijkt naar landbouw voor waterbesparing
- It’s the recycling, stupid!
- Het getal: 13.000.000 hectare
~ Voorop ~
Drie nieuwe shoppingmalls langs de Brusselse Ring?
Op de gronden van de vroegere Renaultfabriek, naast het viaduct van Vilvoorde, wil projectontwikkelaar Uplace een 'uniek project in Europa' realiseren. Het gaat om een winkelcentrum van 55.000 m², aangevuld met 40.000 m² kantoren, een bioscoopcomplex, een wellness- en congrescentrum en een hotel. De Vlaamse regering keurde hiervoor recent een convenant goed. Er zijn echter kapers op de kust. Zo heeft de stad Brussel ambitieuze plannen voor de herontwikkeling van de Heizel, met onder meer een shoppingcentrum - van maar liefst 100.000 m² - gekoppeld aan een congrescentrum, hotels en een kantorenpark. Op een steenworp daarvandaan, aan de Van Praetbrug langs het kanaal in Brussel, wil projectontwikkelaar Mestdagh ook een shoppingcenter bouwen, opnieuw 50.000 m² groot.
Drie nieuwe shoppingcentra dus, allemaal in het noorden van Brussel, vlak naast de Brusselse ring, op één van de me est congestiegevoelige plaatsen van het land. En dit terwijl in de regio Vlaams-Brabant/Brussel meer dan 1,5 miljoen m² aan kantoren leegstaan.
Dat dit allemaal van het goede te veel is, is wel duidelijk. Als al deze projecten goedgekeurd worden, zal dat zorgen voor een ontwrichting van het stedelijk weefsel en een complete chaos op het vlak van mobiliteit veroorzaken. Daarom gingen Bond Beter Leefmilieu, Brusselse Raad voor het Leefmilieu, Inter-Environnement Bruxelles, ACV regio Halle-Vilvoorde, ACV-CSC regio Brussel, ACW Brussel-Halle-Vilvoorde en UNIZO regio Vlaams-Brabant & Brussel rond de tafel zitten. Het 'Interregionaal platform voor duurzaam economisch beleid' was geboren. Het platform komt op voor multifunctionele leef – en werkbuurten, stabiele werkgelegenheid en een verbeterde en duurzame mobiliteit.
Volgens het platform moet er in de eerste plaats dringend overleg komen tussen de Vlaamse en Brusselse regering. Er moet nagegaan worden welke effecten al deze projecten hebben op stadsvernieuwing, handel in de binnenstad, autoverkeer en werkgelegenheid. Maar daar lijkt de discussie nu niet over te gaan. Wel over wie het eerst vergunningen kan afleveren. Er is een nooit geziene race aan de gang om de eerste te zijn. Het platform zal daarom op korte termijn een ronde tafel organiseren waar de Vlaamse en Brusselse ministers op zullen worden uitgenodigd. Het platform zal hen vragen om hun houding ten opzichte van de diverse projecten te komen toelichten, in dialoog met mekaar en met de platformleden.
|
~ Actueel ~
Luchtvaart snelst groeiende klimaatverstoorder
Het consumentenprogramma VOLT, op één, besteedde op woensdag 7 april uitgebreid aandacht aan de milieu-impact van de luchtvaart. Namens Bond Beter Leefmilieu legde Jan Turf uit dat de luchtvaart de snelst groeiende klimaatverstoorder is. Terwijl de geïndustrialiseerde landen zich in Kyoto tot doel stelden hun CO2-uitstoot met 7,5 procent te reduceren tegenover 1990, kende de luchtvaart tussen 1990 en 2005 wereldwijd een groei in de uitstoot van maat liefst 83 procent. In Europa (Euro 27) groeiden de luchtvaartemissies zelfs met 93 procent tussen 1990 en 2007.
Het vliegtuig blijft, inzake klimaatimpact, in zo goed als alle vergelijkbare situaties, altijd de slechtste optie voor transport op afstanden onder de 1.000 km, berekend per persoon en per kilometer.
De trein scoort veruit best. Bij gemiddelde bezetting stoot de trein, volgens het EU-programma Tremove, 32 gram CO2 uit per persoon per kilometer. Voor een auto is dat 108 gram, voor het vliegtuig 143 gram. Rijd je met een volle auto 1.000 km ver, dan daalt de uitstoot van de auto naar 43 gram per persoon per kilometer. Met een vol vliegtuig wordt dat 100 gram per kilometer.
De exacte cijfers moet je steeds met de nodige voorzichtigheid hanteren, de verhoudingen zitten evenwel grosso modo juist.
Al deze cijfers zijn evenwel enkel gebaseerd op de CO2-uitstoot. De klimaatimpact van de luchtvaart is veel groter dan alleen deze van de CO2-uitstoot. Door op grote hoogte condensatiesporen na te laten (de ‘contrails’ die je vaak achter een vliegtuig ziet) verhoogt de klimaatimpact van vliegtuigen gevoelig. Wetenschappelijke zekerheid over de juiste impact is er vandaag nog niet, maar de meeste inschattingen geven aan dat de impact van ‘contrails’ minstens even groot is als die van de CO2, en wellicht 2 tot 5 maal groter. Indien de huidige inzichten op termijn bevestigd worden, is dit bijzonder slecht nieuws voor de luchtvaart en voor het klimaat.
|
~ Actueel ~
Europese doelstelling inzameling elektronisch afval lang niet in zicht
Het Europees Parlement werkt een herziening uit van de Europese regelgeving voor de inzameling van afgedankte elektrische en elektronische apparaten (AEEA). Dit proces loopt nog, maar een aantal zaken beginnen toch al duidelijk te worden.
Zo zal afgestapt worden van de huidige Europese doelstelling van verplichte inzameling van minimum 4 kg per persoon per jaar aan AEEA. Dit is goed nieuws omdat de hoeveelheden elektronische en elektrische apparaten die op de markt worden gebracht sterk verschillen tussen verschillende lidstaten, grosso modo in lijn met hun relatieve welvaartverschillen. De armere lidstaten hebben dus meer moeite om hun doelstellingen te halen dan de rijkere lidstaten – om de eenvoudige reden dat er minder elektrische en elektronische apparaten in omloop zijn.
Het huidige voorstel verwacht dat iedere lidstaat tegen 2016 minimum 65 procent van het AEEA zal inzamelen dat er de voorafgaande 3 jaar gemiddeld op de markt werd gebracht. Zo ligt de lat op vlak van inzameldoelstellingen nu wel gelijk onder de lidstaten. Als tussentijdse doelstelling dient tegen 2013 minimum 45 procent van het AEEA ingezameld te worden. Het WEEE Forum, De Europese vereniging die de Recupels van deze wereld overkoepelt, stelt dat deze doelstellingen haalbaar zijn.
Ons land zal daarvoor wel een (stevig) tandje moeten bijsteken. Terwijl wij er meestal van uitgaan dat ons land inzake afvalbeleid toonaangevend is in Europa, blijkt nu uit een studie van de United Nations University dat, wanneer de procentuele inzameldoelstellingen vertaald worden naar de Belgische context de hoeveelheid ingezameld AEEA per Belg maar eventjes met de helft zal moeten toenemen tegen 2013 en zelfs verdubbelen tegen 2016. Recupel, het beheersorganisme dat grotendeels verantwoordelijk is voor het Belgische AEEA, haalt tot op heden maar 8,2 kg per inwoner per jaar op. In 20143 moet dat 12,2 kg zijn, en tegen 2016 18,4 kg per inwoner per jaar. De situatie voor Vlaanderen is minder dramatisch, maar ook hier zullen nog grote inspanningen geleverd moeten worden.
Dat we het inderdaad niet zo goed doen, blijkt uit de vergelijking met andere Europese landen. Zo halen Noorwegen, Zweden en Zwitserland vandaag reeds de 2016-doelstelling. Benieuwd of Recupel de uitdaging aankan. Aan geld ontbreekt het hen alvast niet…
~ Actueel ~
Geen controle op zwavelarme brandstof zeeschepen
Sinds 1 januari 2010 moeten alle zeeschepen die aanmeren in Europese havens zwavelarme brandstof gebruiken. Zwavelarme brandstof draagt bij tot een betere luchtkwaliteit. Bij verbranding van zwavel in de brandstof ontstaan zwaveloxides. Deze oxides dragen rechtstreeks en onrechtstreeks bij aan fijn stof in onze leefomgeving. Zeker in een stadsregio als Antwerpen is het belangrijk deze emissies te beperken. De zwavelarme brandstof bevat tussen 15 en 30 maal minder zwavel dan vroegere brandstoffen, maar nog wel 100 keer meer zwavel dan de diesel in het wegtransport gebruikt wordt.
Uit een parlementaire vraag van Cathy Plasman (SP.A) blijkt nu dat ons land tot op vandaag nog steeds nalaat de brandstof van de schepen in onze havens te controleren. Het steekproefprogramma voor de controle van de schepen is immers nog niet opgestart. De overheid laat daarmee een ernstige kans liggen om de luchtkwaliteit in Vlaanderen te verbeteren.
~ Actueel ~
Biolandbouw zit in de lift
Minister-President Kris Peeters bracht deze week goed nieuws uit de biosector. De productie van biologische land- en tuinbouwproducten is vorig jaar voor het eerst sinds lange tijd gestegen. Het areaal biologische land- en tuinbouw in Vlaanderen nam toe met bijna 5 procent en bedraagt nu 3658,81 hectare. Er kwamen ook 21 nieuwe bioproducten bij. De voorbije jaren nam de consumptie van bioproducten toe, maar de eigen productie volgde die trend niet. Daar lijkt nu verandering in te komen. Ook het aantal hectare landbouwgrond in omschakeling is toegenomen, wat wijst op nog meer groeipotentieel in de toekomst. En dat is ook nodig, want het areaal biolandbouw bedraagt nog steeds amper 1 procent van het totale landbouwareaal in Vlaanderen.
In 2008 werd het “strategisch plan biologische landbouw 2008-2012” gelanceerd. Daarmee engageerden BioForum, ABS en Boerenbond zich samen met de Vlaamse overheid de biologische landbouw een duwtje in de rug te geven. Het eerste jaarrapport van de biologische landbouw geeft nu aan dat we op de goede weg zitten.
De consumptie van biologische producten blijft toenemen en ondervindt dus geen invloed van de economische crisis. De bestedingen aan biologische producten in België is zelfs toegenomen met 15 procent tot 350 miljoen euro. Zeventien procent van de consumenten koopt minstens een keer om de tien dagen biologische producten.
~ Actueel ~
Raad van State vernietigt plan Parkbos Gent
Recentelijk vernietigde de Raad van State het ruimtelijk uitvoeringsplan voor het Parkbos Gent, het plan dat moet zorgen voor meer bos in de bosarme Gentse regio. De rechtszaak werd aangespannen door enkele projectontwikkelaars en verkavelaars met eigendommen in het gebied. Zij willen hun gronden verder verkavelen in plaats van er een stadsbos op te laten ontwikkelen. Het plan wordt door de Raad van State vernietigd, omdat niet duidelijk werd gemotiveerd waarom geen rekening werd gehouden met de bezwaren van de projectontwikkelaars.
De vernietiging van het plan is een spijtige zaak. Er werd jarenlang gewerkt om tot een goed afgewogen plan te komen, met ruimte voor bosuitbreiding, aandacht voor het behoud van de landschapswaarden, mogelijkheden voor de verdere ontwikkeling van landbouw in het gebied, een netwerk van trage wegen,… Aangezien er echter een groot politiek draagvlak bestaat voor dit project – zowel voor het stadsbestuur, de provincie als het Vlaams Gewest is het Parkbos een voorbeeldproject – zou het geen probleem mogen zijn om op korte termijn de procedure van het RUP over te doen. En deze keer wel behoorlijk te motiveren waarom de Vlaams overheid niet in wil gaan op de bezwaren van de projectontwikkelaars.
De vernietiging van het plan biedt echter ook een kans voor een groter Parkbos. In het nu vernietigde RUP werd naast het Parkbos immers ook een zone aangeduid voor een bedrijventerrein. Dit wetenschapspark kwam er omdat er elders in het Gentse onvoldoende ruimte zou zijn voor dergelijke hoogwaardige kennisactiviteiten die gelinkt zijn aan het universiteitsonderzoek. Uit een recent voorontwerpplan voor de vlakbij gelegen Hutsepotzone, eigendom van de Universiteit, blijkt echter dat hier via inbreiding meer dan 200.000 m² aan kennisindustrie kan ontwikkeld worden. Dat is het driedubbele van wat op het bedrijventerrein naast het Parkbos kan uitgebouwd worden.
|
~ Actueel ~
Groene Eisen voor het Belgisch EU-voorzitterschap
Tijdens de tweede helft van 2010 wordt de Europese Unie voorgezeten door ons land. Dat houdt onder meer in dat België van juli tot december de vergaderingen van de Raad van de Europese Unie zal leiden. België kan in die periode het politieke besluitvormingsproces enigszins sturen en prioriteiten bepalen. Vlaams minister van Leefmilieu, Minister Schauvliege, zal de Europese Raad van Leefmilieuministers voorzitten. Binnen het beleidsdomein leefmilieu schuift het voorzitterschap zelf biodiversiteit, klimaat, duurzame productie en consumptie en instrumenten voor beter bestuur als prioriteiten naar voren.
De milieubeweging (BBL, BRAL, Greenpeace, IEB, IEW, Natagora, Natuurpunt en WWF) werkte een uitgebreid memorandum uit met voorstellen en verwachtingen van het Belgisch voorzitterschap op vlak van leefmilieubeleid. Uit het memorandum werden 10 Groene Eisen gedestilleerd, concrete acties die we van onze beleidsmakers verwachten. Op basis van deze 10 Groene Eisen zullen we de resultaten van het voorzitterschap evalueren.
Klimaatopwarming blijft, zeker na de teleurstellende top van Kopenhagen, aan de top van de politieke agenda. Tijdens de internationale top in Cancun moet de EU een constructieve leidersrol spelen. Bovendien is 2010 het internationale jaar van de biodiversiteit. Zowel op mondiaal als op wereldniveau roepen we het voorzitterschap op om solide en ambitieuze biodiversiteitdoelstellingen voorop te stellen. We focussen bovendien op de budgetherziening, waarin het principe 'publieke middelen voor publieke diensten' voorop moet staan. Ook op vlak van landbouw, bos, visserij, energie-efficiëntie en hernieuwbare energie en afval vragen we om specifieke agendapunten op tafel te brengen.
|
~ Actueel ~
Europese Commissie kijkt naar landbouw voor waterbesparing
Waterefficiëntie in de landbouw moet een van de prioriteiten zijn in de hervorming van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB). Dat zegt Peter Gammeltoft, diensthoofd van de afdeling Water bij het DG Milieu. De Europese watervoorraden komen onder steeds grotere druk te staan, dus Europa moet dringend actie ondernemen. Landbouw is verantwoordelijk voor twee derde van het watergebruik binnen de EU en heeft bijgevolg een belangrijk rol te spelen in waterbesparing. Met de vorige tussentijdse herziening van het GLB – de zogenaamde Health Check – zijn al enkele maatregelen in verband met watergebruik in de landbouw geïntroduceerd. Maar, zo stelt Gammeltoft, dat is nog onvoldoende en bovendien verloopt de handhaving in bepaalde lidstaten niet zoals het hoort. Ook het watergebruik bij de productie van biobrandstoffen en biomassa moet aangepakt worden in nieuwe regelgeving. Bovendien zijn meer data nodig over de impact van veranderingen in landgebruik op waterbeschikbaarheid.
~ Actueel ~
It’s the recycling, stupid!
Zo eenvoudig zou de voormalige Amerikaanse president Clinton de recente studie der studies over afvalverwerkingopties hebben kunnen samenvatten. WRAP (Waste & Resources Action Programme), of de Engelse OVAM, onderzocht voor de tweede keer zo’n 200 levenscyclusanalyses (LCA’s), die sinds 2006 wereldwijd werden gepubliceerd en o.a. voldeden aan de relevante ISO-normen. Hier kan u het volledige rapport nalezen.
De conclusies zijn voor de tweede maal overduidelijk: recyclage is in de overgrote meerderheid van de gevallen de te verkiezen optie. Vooral naarmate de koolstofintensiteit van de gemiddelde energieproductie daalt, stijgt de voorkeur nog meer voor recyclage ten opzichte van verbranding.
De studie van WRAP is bijzonder interessant in het kader van gloednieuwe Europese kaderrichtlijn Afvalstoffen. Deze stelt dat de afvalbeheershiërarchie uit 5 trappen bestaat. In dalende prioriteit krijgen we afvalpreventie, voorbereiding tot hergebruik, recyclage, andere nuttige toepassingen zoals afvalverbranding met energierecuperatie, en als laagste prioriteit afvalverbranding zonder energierecuperatie of storten. Deze hiërarchie houdt dus in dat afvalstoffen slechts mogen verbrand worden (zelfs met energierecuperatie) indien bewezen is dat ze niet hergebruikt of gerecycleerd kunnen worden. Dit 'bewijs' moet volgens de kaderrichtlijn op basis van levenscyclusdenken gebaseerd zijn. Wel wordt er niet precies uitgelegd wat men hiermee bedoeld. Deze onduidelijkheid is voor producenten en afvalverwerkers dus een achterpoort van jewelste om op basis van gemanipuleerde levenscyclusanalyses het eigen gelijk te halen en toch af te wijken van de hiërarchie (lees: verbranden in plaats van recycleren of hergebruiken).
|
~ Actueel ~
Het getal: 13.000.000 hectare
Volgens een nieuw onderzoek van de Verenigde Naties werden in de eerste tien jaar van deze eeuw jaarlijks gemiddeld 13 miljoen hectare ontbost. Dat komt overeen met vier keer de oppervlakte van België. Dit ligt weliswaar iets lager dan in de jaren ’90 – toen werd jaarlijks gemiddeld 16 miljoen hectare ontbost. Maar het blijft uiteraard veel en veel te veel.
