Home > E-zines > beleidsb@BBeL > Archief > 30-04-2010 - Regering Leterme valt, wet op kernuitstap blijft overeind
30-04-2010 - Regering Leterme valt, wet op kernuitstap blijft overeind
Voorop
- Regering Leterme valt, wet op kernuitstap blijft overeind
Actueel
- Europese Commissie eist streng mestbeleid
- Saboteert Solvay Obama’s klimaatmaatregelen?
- Europese Commissie geeft voorzet voor 30 procent reductie
- Heel wat bezwaren bij afbakening stedelijk gebied Brugge
- Zuivelsector verantwoordelijk voor 4 procent broeikasgasemissies
- Europa stevent af op extreem lakse energiecriteria voor afvalverbrandingssector
- Greenpeace zaait biologische bloemen op GGO-veld
- Discussie over voortbestaan waterschappen Nederland
~ Voorop ~
Regering Leterme valt, wet op kernuitstap blijft overeind
Door de val van de regering Leterme, blijft de wet op de kernuitstap ongewijzigd. Hiermee komt een voorlopig einde aan de koehandel tussen Electrabel en de federale regering. Daarbij kreeg Electrabel, in ruil voor een (beperkte) bijdrage aan de staatsfinanciën, de toezegging dat ze haar kerncentrales minstens 10 jaar langer zou mogen openhouden. Strikt genomen was die afspraak onwettig, vermits er sinds 2003 een wet bestaat die vastlegt dat alle kerncentrales na 40 jaar dienst worden gesloten. De afspraak met Electrabel was in strijd met die wet en dus besloot de regering de wet te wijzigen. Minister Magnette beloofde een voorstel tot wetswijziging in te dienen bij het parlement begin 2010, maar sindsdien werd daar niets meer van gehoord. Zijn voorstellen kwamen zelfs niet meer op de tafel van de regering.
Nu de regering gevallen is en enkel nog de lopende zaken mag afhandelen, en bovendien het parlement ontbonden wordt, wordt de hete aardappel van de kernuitstap naar de volgende regering doorgeschoven. Drie politieke partijen, Ecolo, Groen! en sp.a, zijn in elk geval duidelijk in hun standpunt: voor hen moet de wet op de kernuitstap behouden blijven. Open Vld heeft een meer dubbelzinnige houding aangenomen en de CD&V heeft zich steeds sterk geprofileerd tegen de kernuitstap. Een wijziging van de meerderheid zou er dus kunnen toe bijdragen dat het nucleaire dossier hard terug op de onderhandelingstafel belandt. Indien het volgende regeerakkoord niet in de wijziging van de wet voorziet, dan sluiten de oudste drie kerncentrales in 2015.
Uit studies van de CREG blijkt alvast dat dit geen problemen met zich meebrengt wat betreft bevoorradingszekerheid. Dat de Gemix-studie zo bijgestuurd werd, dat ze tot een andere conclusie kwam, verandert hieraan weinig. Iedereen weet trouwens dat de Gemix-studie enkel en alleen werd opgezet om de vooraf vastgestelde afspraken in de regering te ‘verantwoorden’. De clausule in de wet, die de mogelijkheid voorzag om de centrales langer open te houden in geval van dreigende problemen met de energievoorziening, kon niet worden ingeroepen. Minister Magnette kwam dan ook tot de slotsom dat de wet moest worden gewijzigd, wilde men toch de levensduur van de oudste kerncentrales kunnen verlengen en Electrabel ter wille zijn. Maar daar kwam dus uiteindelijk niets van in huis.
~ Actueel ~
Europese Commissie eist streng mestbeleid
De Europese Commissie blijft erg bezorgd over de kwaliteit van het Vlaamse oppervlakte- en grondwater. Zo blijkt uit het antwoord van Vlaams minister van Leefmilieu Joke Schauvliege op een vraag over de onderhandelingen met Europa, die deze week werd gesteld in de Commissie Leefmilieu van het Vlaams Parlement. De landbouw veroorzaakt nog steeds ernstige nitraat- en fosfaatvervuiling van het oppervlakte- en grondwater. Om die vervuiling in te perken vaardigde Europa in 1991 de Nitraatrichtlijn uit. Nu, 20 jaar later, is het probleem in Vlaanderen nog altijd prangend.
In uitvoering van de Nitraatrichtlijn moet elke lidstaat vierjaarlijks een actieprogramma opstellen, in overleg met de Europese Commissie. Het laatste actieprogramma van Vlaanderen resulteerde in het nieuwe mestdecreet, dat op 1 januari 2007 van start ging. Het actieprogramma loopt eind 2010 af, en Vlaanderen is druk in overleg met de Europese Commissie over de evaluatie van het aflopende actieprogramma en de inhoud van het volgende actieprogramma.
Aangezien de waterkwaliteit in Vlaanderen nog steeds een van de slechtste in de EU is, legt de Europese Commissie sterk de nadruk op het halen van de milieudoelstellingen uit de Nitraatrichtlijn en de Kaderrichtlijn Water. Alle maatregelen in het uit te werken actieprogramma moeten in het teken staan van het bereiken van de milieudoelstellingen, zo stelt de Europese Commissie. De minister zegt “verrast te zijn dat [de Europese Commissie] vooral focust op resultaten die we niet halen”. Wij zijn dan weer verrast dat onze milieuminister niet wenst te focussen op het halen van de milieudoelstellingen. Er was, na het invoeren van het nieuwe mestdecreet, in 2007 en 2008 een stevige stap vooruit gezet. Het aantal MAP-meetpunten waar de nitraatnorm werd overschreden, daalde gevoelig. Maar de voorbije jaren werd de uitvoering van een aantal bepalingen uit het decreet alweer geschrapt. De vooruitgang is in 2009 alweer tot stilstand gekomen. Wij denken dat het de hoogste tijd is dat de minister, in overleg met de milieubeweging en de landbouworganisaties, nagaat waar het is misgelopen, en dat er een nieuwe impuls wordt gegeven aan het mestdecreet. De milieubeweging heeft alvast voorstellen klaar.
~ Actueel ~
Saboteert Solvay Obama’s klimaatmaatregelen?
De Engelse krant The Guardian schreef vorige week over een link tussen tussen de Amerikaanse tak van de Belgische chemiereus Solvay en een groepering die zich campagne voert om president Obama’s klimaatagenda te saboteren. De tot voor kort onbekende “Coalition for Responsible Regulation Inc” (CRR), die weigert te zeggen welke leden ze vertegenwoordigt, staat mee aan de frontlinie in het aanvechten van de bevoegdheid van het Amerikaanse milieuagentschap (EPA) om broeikasgassen te reguleren. Eén van de directeurs van CRR zou de Amerikaanse Solvay-directeur Richard Hogan zijn. Solvay USA ontkent, maar kan geen uitleg verschaffen voor de naam van haar directeur in rechterlijke documenten van CRR.
Eind vorig jaar werd door het Amerikaanse milieuagentschap EPA formeel besloten dat CO2 en vijf andere broeikasgassen een gevaar kunnen betekenen voor de volksgezondheid. Hiermee heeft het EPA nu het recht om de broeikasgasuitstoot te reguleren onder de Amerikaanse “Clean Air Act”, zelfs als het Amerikaanse Congres geen klimaatwetgeving goedkeurt. Sindsdien ligt het EPA zwaar onder vuur. Meer dan 12 staten en verscheidene industriële groepen (o.a. olie- en steenkoolbedrijven) hebben al 17 rechtszaken aangespannen om de bevoegdheid van het EPA om de uitstoot van broeikasgassen te regelen aan te vechten uit angst dat het EPA “de Amerikaanse economie gaat dicteren”.
De bevoegdheid van het EPA om iets te doen aan de Amerikaanse broeikasgasuitstoot is een lichtpuntje in de Amerikaanse klimaatpolitiek. Het blijkt voor Obama immers zeer moeilijk om een klimaatwet door te duwen. De Amerikaanse impasse in de aanpak van de klimaatverandering, die door de rechtszaken tegen het EPA dreigt versterkt te worden, is één van de argumenten waar de Europese industrie mee schermt om Europa ervan te weerhouden haar emissiereductiedoelstelling op te trekken naar 30%. Business Europe, waar Solvay overigens deel van uitmaakt, lobbyt al maanden actief aan het Europese front voor minder ambitieuze reductiedoelstellingen onder andere omdat… de Verenigde Staten onvoldoende ambitieuze doelstellingen op tafel hebben liggen. Een open brief met dit pleidooi van Business Europe aan de Europese Raad kan je hier raadplegen.
De vermeende aanwezigheid van Solvay in de CCR-groep deed ons de wenkbrauwen fronsen. We meenden Solvay immers te kennen als een bedrijf dat ondanks zijn chloorgeschiedenis een onderbouwde duurzaamheidstrategie had en dat via een aantal projecten probeert te illustreren. Wil Solvay geloofwaardig blijven, dan zal ze in elk geval moeten kunnen uitleggen waarom de chief executive van Solvay's VS-zetel, in officiële gerechtelijke procedures vermeld staat als een van de drie directeurs van de CRR.
~ Actueel ~
Europese Commissie geeft voorzet voor 30 procent reductie
Europa onderzoekt momenteel wat de kosten en baten zouden zijn van het optrekken van de Europese CO2-emissiedreductiedoelstellingen van 20 naar 30 procent tegen 2020. Deze analyse werd eerder dit jaar aangekondigd in de Europese post-Kopenhagenonderhandelingsstrategie en zal eind mei gepubliceerd worden. In een toespraak in het Europees Parlement deze week, lichtte Europees klimaatcommissaris Connie Hedegaard een tipje van de sluier op.
De eerste resultaten van de Europese analyse wijzen erop dat het technisch en economisch haalbaar is om de Europese doelstelling op te trekken naar dertig procent. Volgens de Europese commissie is de kost om de broeikasgassen tegen 2020 te reduceren met twintig procent nu reeds één derde goedkoper dan in 2008 en zou een reductie van dertig procent dan slechts een beperkte meerkost betekenen. Als bovendien de baten van een verbeterde luchtkwaliteit en verminderde import van fossiele brandstoffen in rekening worden gebracht, is een reductie van dertig procent zelfs voordeliger. Hiermee worden eerdere studies, die aantonen dat een dertig procent reductie voor Europa zeer betaalbaar is, nu ook door de Europese Commissie bevestigd.
Bond Beter Leefmilieu en andere Europese milieuorganisaties drongen al herhaaldelijk aan op een Europese reductiedoelstelling als een opstap naar minstens 40 procent reductie tegen 2020 (zie ook hier en hier). Dit is immers wat we nodig hebben om een gevaarlijke klimaatverandering te vermijden én om onze economie voor te bereiden op een groene toekomst. Laat ons hopen dat de Europese industrie deze boot niet mist.
~ Actueel ~
Heel wat bezwaren bij afbakening stedelijk gebied Brugge
Bond Beter Leefmilieu en diverse verenigingen uit de regio (WMF, JNM, Natuurpunt-afdelingen, Witte Pion,…) dienden bezwaren in bij het ruimtelijk uitvoeringsplan (RUP) voor het stedelijk gebied Brugge. De afbakening van stedelijke gebieden is bedoeld om steden een extra impuls te geven, door ruimte te voorzien voor nieuwe woningen, economische activiteiten te ontwikkelen in de stad, extra groen in de stad te voorzien, … Daardoor kan de druk op open ruimte rond de steden verminderen. Het RUP moet daarmee uitvoering geven aan de doelstelling ‘open en stedelijk Vlaanderen’ van het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen. Maar het nieuwe Brugse RUP schiet aan deze doelstellingen voorbij.
De kernstad zelf is een witte vlek op het plan. De kansen om de grote leegstand van terreinen en gebouwen in de stad aan te pakken en het stedelijk beleid een extra impuls te geven, blijven liggen. In de periferie van de stad of in verder afgelegen randgemeenten zoals Jabbeke, Sijsele, Oostkamp of Zedelgem komen nieuw te ontwikkelen woongebieden. Het voorzien van talrijke nieuwe bouwgronden zal de verstedelijking van de groene stadsrand verder in de hand werken, met bijkomende verkeersstromen naar de stad als gevolg.
Ook tegen de inplanting van het nieuwe voetbalstadion van Club Brugge, gecombineerd met kantoren en winkels werden heel wat bezwaren ingediend. Voor deze inplanting in het zgn. Chartreusegebied, buiten de stad en vlak naast de autosnelweg wordt opnieuw groene ruimte in de stadsrand opgeofferd. Ook hier hetzelfde scenario: meer autoverkeer en de stad dreigt verder te verzwakken. Volgens een onderzoek in opdracht van de Vlaamse Bouwmeester is het perfect mogelijk om het bestaande Jan Breydelstadion op te waarderen en uit te bouwen tot 40.000 zitplaatsen. De bouwmeester ziet ook mogelijkheid tot combinaties met commerciële activiteiten. De integratie in het stedelijk gebied maakt het mogelijk om de opwaardering van het stadion te gebruiken als hefboom voor een bredere stedelijke vernieuwing. Maar tot nu toe maakt onze regering een andere keuze. En zo zien we een steeds verdere verloedering van zowel onze stadskernen als onze open ruimte.
~ Actueel ~
Zuivelsector verantwoordelijk voor 4 procent broeikasgasemissies
De zuivelsector zorgde in 2007 wereldwijd voor een uitstoot van 1969 miljoen ton CO2-equivalenten. Dat is goed voor 4 procent van alle broeikasgassen dat jaar uitgestoten door de mens. Tot die conclusie komt een nieuwe studie van het FAO, de voedsel- en landbouworganisatie van de Verenigde Naties.
In de studie worden alle emissies ten gevolge van de productie, verwerking en transport van zowel zuivelproducten als vlees geproduceerd van dieren afkomstig uit de zuivelsector meegerekend. Men neemt de hele zuivelketen in rekening, vanaf de productie en het transport van veevoer, pesticiden en meststoffen, over de emissies op het veebedrijf zelf, tot de verwerking en verpakking van de melk en het transport van melkproducten naar de distributie. Ook de emissies ten gevolge van de omzetting van bossen in sojaplantages is meegerekend.
|
~ Actueel ~
Europa stevent af op extreem lakse energiecriteria voor afvalverbrandingssector
De Europese kaderrichtlijn afvalstoffen heeft enerzijds een bemoedigende richting uitg estippeld voor Europese afvalbeleid op lange termijn, maar blonk anderzijds ook uit in de vaagheid waarmee een aantal zaken werden afgehandeld.
In gesloten technische comités worden deze openstaande punten dan verder uitgewerkt. In praktijk kan het resultaat van dergelijke discussies een wereld van verschil betekenen over waar de kaderrichtlijn nu eigenlijk voor staat.
Een voorbeeld van deze aanpak is de concrete invulling van de definitie van het begrip energie-efficiëntie van een afvaloven. De energie-efficiëntie van een afvaloven bepaalt namelijk of de installatie als “verwijdering” (D10) van afvalstoffen, dan wel als “nuttige toepassing” (R1) van afval wordt aanzien. Een betere energie-efficiëntie krijgt het label van R1, terwijl een installatie die niet of maar in beperkte mate energie puurt uit het verbranden van afval, het label D10 krijgt. Nu heeft Europa bepaald dat installaties met een D10-label, geen buitenlands afval mogen verbranden. R1-installaties daarentegen, mogen dat wel. Dit label bepaalt dus of een afvaloven op een Europese markt mag functioneren of niet. De belangen voor de afvalverbrandingssector zijn dus heel groot.
~ Actueel ~
Greenpeace zaait biologische bloemen op GGO-veld
Actievoerders van Greenpeace zaaiden dinsdagochtend vroeg biologische bloemen op een proefveld van de Vlaamse Overheid in Wetteren. Daarmee protesteerden ze tegen het inzaaien van genetisch gewijzigde (gg-) maïs, zoals voor die dag gepland was. Greenpeace klaagt met deze actie het Vlaamse ggo-beleid aan: “We willen dat Vlaanderen deze zinloze publiciteitsstunt stopzet en investeert in duurzame landbouw”.
Het Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek van de Vlaamse Overheid (ILVO) gaat op het proefveld in Wetteren gg-maïs telen om de praktische toepasbaarheid van de coëxistentieregels, die door het Vlaams Parlement in 2009 werden aanvaard, uit te testen. De coëxistentieregels, zoals vastgelegd in het coëxistentiedecreet en de daarbij horende uitvoeringsbesluiten, zijn de regels die het naast elkaar bestaan van conventionele, biologische en genetisch gewijzigde teelten moeten garanderen. In Spanje – totnogtoe het enige Europese land waar gg-maïs op grote schaal wordt geteeld – is gebleken dat besmetting onvermijdelijk is, met alle gevolgen voor de conventionele en biologische landbouw vandien.
De enige manier om besmetting te voorkomen, is het weren van ggo’s uit de landbouw en de voedselketen, stelt Greenpeace. De organisatie pleit ervoor de schaarse Vlaamse middelen in te zetten voor onderzoek naar duurzame landbouw, in plaats van het te verspillen aan proeven als deze. “Vlaanderen zou beter eens kijken naar de aanbevelingen van de door de VN gesponsorde IAASTD, de meest omvangrijke evaluatie van de wereldwijde landbouw ooit. Het rapport pleit voor kleinschalige, duurzame landbouwpraktijken om de groeiende wereldbevolking te voeden zonder de natuurlijke hulpbronnen waarvan we allemaal afhankelijk zijn, uit te putten.” Over ggo’s is dit rapport duidelijk: we hebben ze niet nodig om de honger uit de wereld te helpen.
~ Actueel ~
Discussie over voortbestaan waterschappen Nederland
Niet alleen in België komen er verkiezingen, ook in Nederland trekt men binnenkort naar de stembus. Eén van de hot topics tijdens de campagne in Nederland is de zgn. bestuurlijke verrommeling. Dat slaat op het teveel aan ambtelijke en bestuurlijke structuren, van het lokale, gemeentelijke niveau tot op het niveau van het rijk. Bedoeling is om te komen tot een meer slagkrachtige overheid en een deel van de noodzakelijke besparingen te vinden door te snoeien in het politiek/ambtelijk apparaat. Eén van de bestuurlijke niveaus die nu in het vizier komen, zijn de waterschappen. Die staan in voor het waterbeheer in een bepaalde regio. Zowat alle grote partijen lijken het erover eens te zijn dat de waterschappen beter kunnen ondergebracht worden bij de provincies. Dat zou een besparing kunnen opleveren van 300 tot 400 miljoen euro.
Ook in Vlaanderen wordt volop gediscussieerd over bestuurlijke verrommeling. Vlaams minister voor Binnenlands Bestuur Geert Bourgeois bereidt een discussienota voor over een interne staatshervorming. In eerste instantie zal in kaart gebracht worden welke bestuurlijke niveaus welke bevoegdheden hebben: gemeenten, intercommunales, streekgebonden, structuren, provincies, … Ook hier is het de bedoeling om te snoeien in de bestuurlijke verrommeling, om zo te komen tot een meer slagkrachtige en transparante overheid.
Volgens Bond Beter Leefmilieu moet ook in Vlaanderen de discussie over de bestuurlijke structuren voor integraal waterbeheer worden aangepakt. Dit is immers bij uitstek een sector waar er sprake is van een grote “bestuurlijke drukte”, met bevoegdheden voor steden en gemeenten, provincies, polders en wateringen, waterschappen, bekkenraden met hun –besturen en -secretariaten. Door grote aandeel aan overlappende besturen, het niet samenvallen van bestuurlijke en functionele grenzen (waterlopen volgen nu eenmaal geen gemeentelijke of provinciale grenzen), is dit zelfs een schoolvoorbeeld van bestuurlijke verrommeling. Op dit gebied kan dus veel vooruitgang geboekt worden inzake efficiëntie en legitimiteit. BBL zal in mei zijn standpunt hierover toelichten in het parlement.
