Home > E-zines > beleidsb@BBeL > Archief > 17-06-2010 - Duitsland bespaart groen
17-06-2010 - Duitsland bespaart groen
Voorop
- Duitsland bespaart groen
- Duitse belasting op kerncentrales niet gekoppeld aan levensduurverlenging
Actueel
- Ook petroleumfederatie vraagt aanpassing accijnzen op benzine en diesel
- Duurzame biobrandstoffen? Europese commissie brengt indirecte effecten landgebruik niet in rekening
- Meer bioboeren in Vlaanderen
- Welk tracé voor het tweede goederenspoor?
- BLOG: Helft Belgische bedrijven bevindt zich op Mars
- Nieuwe kleiwinningsgebieden in de Antwerpse Kempen
- Leefmilieucommissie maakt slechte beurt in zonnepaneeldossier
- Europese Commissie wil ggo-toelating versnellen
- Illegaal gg-lijnzaad in België: Greenpeace dient klacht in
- Doek valt over shoppingcentrum De Klamp in Boom
~ Voorop ~
Duitsland bespaart groen
Duitsland haalde vorige week uitgebreid de pers met zijn drastische besparingsplannen. Bondskanselier Merkel wil tegen 2014 maar liefst 80 miljard euro besparen om het Duitse begrotingstekort in te perken. Interessant is dat Duitsland bij deze oefening heel wat groene fiscale maatregelen op tafel heeft gelegd. Niet oninteressant voor onze nieuwe federale regering, die bij haar start alvast op zoek moet gaan naar 22 miljard euro. We overlopen even een aantal interessante maatregelen:
- Merkel voert een vliegtuigtaks in van 10 à 20 euro per vertrekkende passagier. Deze taks wordt gedifferentieerd naar CO2-uitstoot, geluid en afstand. De maatregel is niet alleen budgettair interessant, maar bovenal ook vanuit milieuoogpunt. Het luchtvaartverkeer heeft nu immers een oneerlijk concurrentieel voordeel ten opzichte van het treinverkeer, omdat er geen taksen moeten betaald worden op kerosine. Bovendien wordt er geen BTW betaald op tickets. De voorgestelde Duitse belasting, waarmee Merkel 1 miljard inkomsten hoopt op te halen, is alvast een stap in de goede richting.
- Daarnaast zal de industrie minder belastingsvrijstelling kunnen genieten op de ecotaks. Met de Duitse ecotaks werden de lasten op arbeid verlaagd ten voordele van een belastingsverhoging op energieverbruik. Hiermee wil de Duitse overheid een incentive geven om minder energie te verbruiken. Bij de invoering van de Duitse ecotaks werd echter beslist om de Duitse industrie een belastingsvrijstelling te geven. Zo moest de grootindustrie sinds 2003 slechts 60 procent van de ecotaks betalen. Dit belastingsvoordeel wordt nu verkleind. Deze maatregel moet in 2012 1,5 miljard euro opbrengen. Ook bij ons krijgen de energie-intensieve bedrijven heel wat vrijstellingen. Nu duidelijk is dat heel wat van onze energie-intensieve bedrijven winsten halen uit het Europese emissiehandelssysteem (zie ook hier en hier), lijkt deze piste zeker het bestuderen waard.
- Bovendien zal Duitsland de subsidies voor de winning van steenkool in het Ruhrgebied verminderen met 10 procent. De zeer vervuilende steenkool krijgt al jaren subsidies van de Duitse overheid. Deze, in onze ogen absurde subsidies, zouden sowieso uitfaseren tegen 2018. Merkel besliste nu om hier een schepje bovenop te doen en de subsidies voor de Duitse steenkool alvast te verminderen met 10 procent.
- Tot slot wil Merkel ook een belasting heffen op de kerncentrales. Hiermee wil de Duitse regering 2,3 miljard euro ophalen. Meer hierover in dit artikel.
~ Voorop ~
Duitse belasting op kerncentrales niet gekoppeld aan levensduurverlenging
In het kader van haar drastische besparingsplannen (zie vorig artikel), besliste de Duitse regering vorige week om een belasting op kerncentrales te heffen. Duitsland wil hiermee 2,3 miljard euro afromen van de winsten die gemaakt worden door de Duitse kernenergieproducenten. Maar, in tegenstelling tot wat de communicatie van de Duitse regering vorige week deed vermoeden, is de Duitse heffing op nucleaire energie niet gekoppeld aan het al dan niet langer openhouden van de kerncentrales.
Momenteel wordt in Duitsland, net zoals in ons land, gediscussieerd over het al dan niet langer openhouden van de kerncentrales. Over een mogelijke levensduurverlenging is er nog geen eensgezindheid bereikt binnen de Duitse regering. De heffing op kernenergie werd al wel vastgelegd. Ofschoon communicatief aan elkaar gelinkt, blijken beide beslissingen los van elkaar te staan. Zo is de regering Merkel zeker van haar inkomsten. We herinneren ons dat de uittredende Belgische regering inkomsten en verlenging van de levensduur wel koppelde en net daardoor de voorziene (en bijzonder lage som van) 215 tot 245 miljoen euro vandaag niet kan innen.
Hopelijk maakt de volgende Belgische regering niet opnieuw dezelfde fout. Recuperatie van deze monsterwinsten uit het verleden heeft niets te maken met een levensduurverlenging. Onze regering kan, net zoals haar Duitse collega’s, perfect gerechtvaardigd deze winsten terugvorderen en deze investeren in hernieuwbare energie en energie-efficiëntie. Zien of de heren Di Rupo en De Wever even verstandig zijn als mevrouw Merkel.
~ Actueel ~
Ook petroleumfederatie vraagt aanpassing accijnzen op benzine en diesel
In haar laatste jaarverslag pleit de Belgische Petroleum Federatie voor een aanpassing van de accijnzen op benzine en diesel. Door de grote vraag naar diesel in België en Europa zitten de petroleumproducenten met een overschot aan benzine. De petroleumfederatie wil daarom een verlaging van de accijnzen op benzine. Eventueel kan deze gecompenseerd worden door een verhoging van de accijnzen op diesel.
De milieubeweging vraagt reeds lang het naar elkaar toegroeien van beide accijnzen. VAB pleit ook al sinds geruime tijd voor een gelijke behandeling van diesel en benzine. Het draagvlak om effectief werk te maken van een gelijkschakeling neemt nu toe.
Het naar elkaar laten toegroeien van accijnzen op benzine en diesel zou een positief effect hebben op de luchtkwaliteit. Dieselwagens stoten immers meer vervuilende stoffen uit dan benzinemodellen. Bovendien zou het verhogen van de dieselprijs helpen bij het rationaliseren van het goederentransport.
Zolang het om een budgetneutrale operatie gaat, zijn de positieve effecten nog beperkt. In de huidige budgettaire situatie zou het echter aangewezen kunnen zijn om de dieselaccijnzen te verhogen tot op het niveau van het gemiddelde van onze buurlanden. Zo blijven we concurrentieel op Europees vlak, maar wordt het begrotingsdeficit alsnog teruggedrongen. Een andere mogelijkheid is om de bijkomende inkomsten in te zetten om de belastingdruk op arbeid te verklagen, een optie waar diverse politieke partijen reeds voor hebben gepleit.
~ Actueel ~
Duurzame biobrandstoffen? Europese commissie brengt indirecte effecten landgebruik niet in rekening
De Europese Commissie maakte vorige week het kader bekend om de duurzaamheid van biobrandstoffen te certifiëren. Lidstaten zullen enkel de als ‘duurzaam’ erkende biobrandstoffen in rekening brengen voor het behalen van de Europese richtlijn hernieuwbare energie. Deze richtlijn vraagt voor Vlaanderen 13 procent hernieuwbare energie in het algemeen en 10 procent hernieuwbare energie in de transportsector.
Een belangrijk duurzaamheidscriterium dat de Europese Commissie (EC) niet opnam, is het indirect effect op landgebruik dat het telen van energiegewassen met zich meebrengt. We spreken van een indirect effect, omdat de biobrandstofgewassen in eerste instantie voedselgewassen vervangen. Nadien wordt voedselproductie elders, op nieuw land, hernomen. Dit laatste zorgt voor extra CO2-emissie.
Studies geven aan dat de meeste biobrandstoffen geen noemenswaardige CO2-reductie opleveren, als we rekening houden met deze effecten. Voor een aantal gewassen is er zelfs een stijging van de broeikasgasemissies.
Het gaat zo ver dat de EC wel studies liet uitvoeren naar de impact van de indirecte verandering in landgebruik, maar dat ze de resultaten ervan niet wil vrijgeven. De EC zou schrik hebben de biobrandstofstrategie in vraag te moeten stellen. Een aantal Europese milieuverenigingen spanden daarop een rechtszaak in tegen de EC. De uitspraak volgt op 4 juli.
Laat ons in elk geval hopen dat België en Vlaanderen niet inzetten op biobrandstoffen, maar wel op hernieuwbare elektriciteit op basis van wind en zon om aan Europese doelstellingen te voldoen. Ook voor de transportsector biedt elektrische aandrijving op basis van zonne- en windenergie, een veel beter alternatief.
|
~ Actueel ~
Meer bioboeren in Vlaanderen
Sinds de start van het project ‘Bio zoekt Boer’ in maart 2009 zijn 38 landbouwers gestart met de omschakeling van hun gangbaar bedrijf naar een biologisch bedrijf. Dat is heel wat beter dan de vooropgestelde doelstelling van 10 landbouwers per jaar. Eind 2009 stond de teller op 242 Vlaamse bioboeren. Na een lange periode van stagnatie lijkt de sector opnieuw te groeien. Het goede nieuws werd door BioForum Vlaanderen, Boerenbond en ABS bekend gemaakt bij de start van de Bioweek (5 tot 13 juni).
'Bio zoekt Boer' begeleidde het afgelopen jaar zo’n 250 land- en tuinbouwers die interesse toonden in de omschakeling naar bio. 120 van hen stapten in een begeleidingstraject, wat voor 38 landbouwers reeds leidde tot een omschakeling naar een biobedrijf. Dankzij de toegenomen interesse in biolandbouw is het areaal biologische productie nu gestegen naar het hoogste niveau in 10 jaar. Het bioareaal bedroeg vorig jaar 3659 hectare, wat een stijging met bijna 5 procent tegenover 2008 betekent. Toch is dat nog altijd slechts 0,6 procent van het totale Vlaamse landbouwareaal. Er is dus nog veel werk aan de winkel.
Van het biologisch areaal is er 597 ha (16 procent) in omschakeling. Dat is 63 procent meer dan het jaar voordien en wijst op een sterke groeimarge in de toekomst. Areaal in omschakeling wordt volgens de principes van biologische landbouw uitgebaat, maar de producten kunnen pas na een wachttijd worden gecommercialiseerd als volwaardige bioproducten. Naargelang het gewas kan die wachttijd oplopen tot twee jaar.
Linn Dumez
~ Actueel ~
Welk tracé voor het tweede goederenspoor?
Om meer goederen vanuit de haven van Antwerpen op het spoor te krijgen, is er nood aan een tweede spoorontsluiting. Dat tweede spoor moet het bestaande ringspoor ontlasten en de haven verbinden met de Ijzeren Rijn en het Ruhrgebied in Duitsland. De tracékeuze wordt een harde dobber, want deze spoorlijn loopt door de sterk verstedelijkte randgemeenten van Antwerpen. Daarom is het belangrijk dat de diverse alternatieven goed worden onderzocht op hun impact voor mens en omgeving en dat de bevolking zicht krijgt op de manier waarop keuzes tot stand komen.
Maar als we het antwoord van minister Crevits in het parlement mogen geloven, loopt het al fout bij de start. De NMBS wil drie tracés laten onderzoeken: een bovengronds tracé langs de A102 (langs de zgn. Oostelijke bretel) met een bochtaansluiting in Lier, een tracé met een tunnel vanaf het Albertkanaal in Schoten tot Lier en het tracé langs de R11, van Deurne naar Lier.
Een andere mogelijke piste, die tal van voordelen biedt, wordt echter niet onderzocht. Het betreft een tracé dat vanuit Wommelgem de E313 volgt en daarna aansluit op de lijn Lier-Herentals. Dit tracé heeft als voordeel dat er geen ingrijpende werken moeten plaatsvinden in het centrum van Lier. Bovendien biedt het de mogelijkheid om de vele bedrijvenzones langs het Albertkanaal en de E313 multimodaal te ontsluiten. Maar het tracé is, op basis van een onderzoek uit de jaren 90, niet als alternatief mee opgenomen in het op te maken MER.
Verschillende parlementsleden vinden dat een gemiste kans. Het is volgens hen van groot belang om in de verkenningsfase van grote projecten geen alternatieven uit te sluiten. Anders zullen die tracés op het einde van de rit terug opduiken en kan de overheid de procedure van voor af aan opnieuw beginnen. Een zo breed mogelijke verkenningsfase is ook één van de belangrijkste aanbevelingen van de Commissies Sauwens en Berx - over het versnellen van procedures voor infrastructuurwerken. Het alternatief kan volgens de minister nog worden ingebracht tijdens het openbaar onderzoek voor het MER.
~ Actueel ~
BLOG: Helft Belgische bedrijven bevindt zich op Mars
Afgelopen week verschenen maar liefst drie studies die een aantal prangende tegenstellingen blootleggen tussen de Belgische bedrijven, hun grote globale concurrenten en de Belgische werknemers.
Zo stelde een recente globale studie van Ernst & Young, uitgevoerd onder een driehonderdtal grote ondernemingen (elk groter dan 1 miljard US $ jaarlijkse omzet) dat er een heel groot bewustzijn bestaat rond klimaatverandering. Bedrijfsleiders zijn zich bewust van zowel de bedreigingen als de opportuniteiten dat dit met zich meebrengt. Niet minder dan 70 procent onder hen voorziet tussen 2010 en 2012 hogere uitgaven voor initiatieven rond klimaatverandering. De motivatie hiervoor was zowel om kosten te besparen als om omzet te genereren rond klimaatveranderingsissues. Ongeveer de helft van de ondervraagden denkt hierbij aan het opstarten van nieuwe ondernemingen of activiteiten en het investeren in nieuwe producten en diensten. Tevens werd de verhoogde interesse en druk van de aandeelhouders rond dit thema gezien als een motivatie om actie te ondernemen.
Op hetzelfde moment publiceerde het Nieuwsblad de resultaten van een studie uitgevoerd door Indigov, in opdracht van softwareleverancier SAP. Deze resultaten zijn gebaseerd op een enquête onder 648 grote en kleinere Belgische bedrijven. Het contrast tussen Belgische en grote buitenlandse bedrijven is opmerkelijk. Zo vond niet minder dan 57 procent van de ondervraagde Belgische ondernemingen dat duurzaamheid slechts een modeverschijnsel is.
Bij amper een op de vier bedrijven heeft het onderwerp duurzaamheid ooit op de agenda van de directieraad gestaan. Minder dan een op vijf heeft iemand in de rangen die een duurzaamheidsbeleid uitstippelt. Bij die zeldzame Belgische bedrijven die wel duurzaamheidgerelateerde maatregelen hebben genomen, zijn kostenbesparingen de voornaamste drijfveer. De tweede belangrijkste motivatie is het bedrijfsimago. Indigov heeft wel aangegeven dat de resultaten voor grotere Belgische bedrijven minder schrijnend zijn dan die voor de kleinere bedrijven.
~ Actueel ~
Nieuwe kleiwinningsgebieden in de Antwerpse Kempen
Nog tot 5 augustus loopt het openbaar onderzoek voor het ruimtelijk uitvoeringsplan ‘Klei van de Kempen’. Met dit RUP worden een tiental nieuwe ontginningsgebieden aangeduid voor kleiwinning. Het gaat zowel om uitbreiding van bestaande winningszones als om nieuwe gebieden.
De omvang van de ontginningszones is afgestemd op de behoefte aan klei van de nabij gelegen steenbakkerijen in de Kempen. Tevens worden enkele gebieden aangeduid als bouwvrij te houden landbouwgebied, met als bedoeling deze als reserve veilig te stellen voor de langere termijn. Samen met de aanduiding als ontginningsgebied wordt ook de nabestemming vastgelegd. Tegelijk wordt dit RUP gebruikt om een reeks voormalige ontginningsgebieden te herbestemmen, meestal naar natuur- of landbouwgebied. De na- en herbestemmingen zijn afgestemd met het proces voor de afbakening van de agrarische en natuurlijke structuur.
Nieuwe zones die voorzien worden, zijn onder meer Paaltjesdreef in Malle, Heihoefken in Sint-Lenaerts, Sint-Jozef in Rijkevorsel, Meienboshoeve in Merksplas en Papenmoer te Hoogstraten.
~ Actueel ~
Leefmilieucommissie maakt slechte beurt in zonnepaneeldossier
De Commissie Leefmilieu in het Europees Parlement heeft ervoor gezorgd dat de reputatie van hernieuwbare energie een deuk krijgt. Op vraag van enkele producenten van fotovoltaische panelen werd een uitzondering toegestaan op de RoHS-richtlijn die gevaarlijke stoffen (kwik, lood, cadmium, …) uit elektrische en elektronische toestellen moet weren.
RoHS staat voor Restriction of Hazardous Substances. Zonnepanelen die cadmiumhoudende metalen bevatten worden nu van die beperking vrijgesteld. Gevaarlijke materialen mogen nu ook gebruikt worden in de productie van tweede generatie zonnepanelen. De cadmiumlegering die in tweede generatie zonnepanelen wordt gebruikt, komt tijdens de gebruiksfase niet vrij, maar kan in de afvalfase voor problemen zorgen. De PV-sector belooft recyclagenetwerken op te zetten om de panelen in te zamelen en te recycleren, maar sluitend is dat systeem niet.
Gezien de bijdrage die de PV-sector levert aan de strijd tegen de klimaatopwarming, was een tijdelijke uitzondering te verantwoorden. Zo’n tijdelijke exclusie van PV-panelen uit de RoHS-richtlijn had de sector op termijn naar alternatieven kunnen doen zoeken en tegelijkertijd investeringskapitaal kunnen blijven aantrekken. Deze beslissing om een uitzondering toe te staan zonder beperking in de tijd, zal deze innovatiedruk doen afnemen, wat niet alleen voor het milieu maar ook voor de sector zelf op termijn geen goede zaak is.
Toch één positief element: de lijst van materialen die onder de RoHS-richtlijn vallen, werd door de commissie uitgebreid.
~ Actueel ~
Europese Commissie wil ggo-toelating versnellen
De Europese Commissie wil binnenkort een voorstel uitbrengen voor een wijziging van het Europese ggo-beleid. Het voorstel negeert evenwel de aanbevelingen van de Raad van Leefmilieuministers van december 2008, die een gevoelige verstrenging vroeg van de procedure. De raad stelt nu onder zware druk van de biotechindustrie het omgekeerde voor: een versoepeling!
In 2008 concludeerde de raad dat de bestaande procedure tekortschiet. De risicoanalyse die gemaakt moet worden in de toelatingsprocedure van nieuwe genetisch gemodificeerde gewassen (ggg’s) voldoet niet. De analyse wordt (bijna) uitsluitend uitgevoerd op basis van gegevens aangeleverd door de biotechbedrijven; langetermijneffecten op milieu worden onvoldoende bestudeerd, evaluatie van de effecten op niet-doelwit organismen ontbreekt, socio-economische impact wordt niet bestudeerd, etc. De raad besloot dus dat de risicoanalyse moest worden herbekeken, alvorens een betrouwbare uitspraak kan worden gedaan over de veiligheid van nieuwe ggg’s.
~ Actueel ~
Illegaal gg-lijnzaad in België: Greenpeace dient klacht in
Greenpeace België heeft bij de procureur des Konings van Leuven klacht ingediend tegen onbekenden, naar aanleiding van de talrijke vondsten van illegaal genetisch gewijzigd lijnzaad in Europa (zie ook hier). Als gevolg van de ggo-besmetting zagen tientallen bedrijven zich gedwongen om extra controles uit te voeren en zelfs bepaalde producten uit de rekken te laten halen. Vorige week boog de rechtbank van koophandel in Leuven zich over de vraag wie voor de kosten moet opdraaien. Deze zaak illustreert het belang van de socio-economische impact van ggo’s.
Greenpeace wil ervoor zorgen dat de ware verantwoordelijken voor de besmetting geïdentificeerd en berecht worden. “Door klacht in te dienen, vragen we aan het parket om de hele keten uit te vlooien, de verantwoordelijken voor de besmetting met illegaal gg-lijnzaad op te sporen en de wettelijke sancties toe te passen”, zegt Jonas Hulsens van de campagne duurzame landbouw en ggo's bij Greenpeace. Overtredingen van de ggo-regelgeving kunnen worden bestraft met een gevangenisstraf van een maand tot twee jaar en een geldboete van 1.000 euro tot 50.000 euro, of met een administratieve boete.
~ Actueel ~
Doek valt over shoppingcentrum De Klamp in Boom
Eindelijk eens goed nieuws van het ruimtelijke ordeningsfront. De plannen voor het nieuw shoppingcentrum “De Klamp” in Boom, nabij de A12, worden afgevoerd. De projectontwikkelaar heeft beslist de stekker uit het project te trekken, officieel omdat de vergunningsprocedures te lang zouden aanslepen en “de verschillende overheidsniveaus op een verschillende golflengte zaten en mekaar niet konden vinden”. Dit is een beetje kort door de bocht: dit shoppingcentrum, het tweede grootste van België na Wijnegem, zou voor een enorme verkeersstroom zorgen en zware concurrentie betekenen voor handelaars in de omringende gemeenten. En dat uitgerekend langs de A12, het walhalla van de baanwinkel. Geen wonder dus dat er een negatief advies kwam van stedenbouw en er heel wat protest was vanuit verschillende hoeken.
