Home > E-zines > beleidsb@BBeL > Archief > 25-06-2010 - Milieubeweging presenteert programma voor Europees voorzitterschap
25-06-2010 - Milieubeweging presenteert programma voor Europees voorzitterschap
Voorop
- Milieubeweging presenteert programma voor Europees voorzitterschap
Actueel
- België riskeert Europese boete voor gebrekkige waterzuivering
- Vlaanderen leeft ecologisch boven zijn stand
- Modal shift stelt vragen bij extra weginfrastructuur
- Motoren bestelwagens kunnen heel wat zuiniger
- Studie waarschuwt voor overaanbod containerterminals
- Europese regeringsleiders laten kansen liggen voor energiebesparing
- Elektriciteitssector maakt monsterwinsten op kap van industrie
- Steenkool mag tot 2024 blijven vervuilen
- Blog: De crisis en het verenigingsleven. Milieubeweging deelt in de klappen maar blijft optimistisch
- Toenmend aantal lidstaten weert ggo’s
~ Voorop ~
Milieubeweging presenteert programma voor Europees voorzitterschap
Eén week voor de aanvang van het Belgische EU-voorzitterschap hebben de Belgische milieuorganisaties hun programma voorgesteld aan de verzamelde pers. Dit gebeurde in het bijzijn van de regionale ministers van Leefmilieu Joke Schauvliege, Evelyne Huytebroeck en Philippe Henry, en van ontslagnemend federaal minister van Energie en Klimaat Paul Magnette.
De milieuorganisaties hebben de ministers getoond dat je geen superheld moet zijn om de planeet te redden. Maar er moet wel snel actie ondernomen worden als men de toekomst van de komende generaties wil vrijwaren. Om onze ministers bewust te maken van de urgentie van de milieuproblematiek, en om te wijzen op de unieke gelegenheid die het EU-voorzitterschap hen biedt om hieraan iets te doen, hebben de milieuorganisaties een Memorandum met 10 Groene Eisen opgesteld.
Deze 10 Groene Eisen bundelen de thema’s waarvoor de milieubeweging vooruitgang verwacht tijdens het Belgische EU-voorzitterschap. De belangrijkste zijn het terugdringen van biodiversiteitverlies en de strijd tegen de klimaatopwarming, waarbij België, als leider van de Europese delegaties, zijn stempel kan drukken op de internationale onderhandelingen.
~ Actueel ~
België riskeert Europese boete voor gebrekkige waterzuivering
De Europese Commissie daagt België voor het Europees Hof van Justitie wegens onvolledige omzetting van de Richtlijn Stedelijk Afvalwater van 1991. De Commissie eist een boete van meer dan 15 miljoen euro en een dwangsom (per dag vertraging) van 62.000 euro. De dagvaarding is de finale stap in een procedure die al jaren aansleept, België werd in 2004 al eens veroordeeld.
De richtlijn verplicht de lidstaten om te voorzien in collectering en zuivering van het afvalwater van (stedelijke) agglomeraties. Volgens de gegevens waarover BBL beschikt, is Vlaanderen vandaag in orde inzake waterzuivering, maar (nog) niet inzake collectering. Om dat op te halen, zijn een aantal projecten prioritair opgenomen in de planning van Aquafin. Deze zouden allemaal nog in 2010 of in 2011 uitgevoerd moeten geraken. Minder duidelijkheid is er over de gemeentelijke projecten: rioleringen aanleggen is een gemeentelijke bevoegdheid, en het gewest heeft vandaag geen enkel instrument om de "falende" gemeenten (die ons nu dus boetes kunnen gaan kosten), aan te sporen. De in het regeerakkoord aangekondigde uitvoeringsplannen moeten daar soelaas brengen.
Overigens zijn er ook problemen in Wallonië en in Brussel, waar het oude waterzuiveringsstation Brussel-Zuid niet voorzien is van nutriëntenverwijdering.
~ Actueel ~
Vlaanderen leeft ecologisch boven zijn stand
Vlamingen hebben een ecologische voetafdruk die 2,3 keer hoger ligt dan die van de gemiddelde wereldburger. Indien alle wereldburgers zouden leven als Vlamingen, hebben we meer dan 3 planeten nodig. Wanneer de Vlaamse ecologische voetafdruk dan weer wordt vergeleken met de Vlaamse biocapaciteit (de totale natuurlijke productiecapaciteit van een bepaalde oppervlakte), dan blijkt dan de Vlaamse vraag naar biocapaciteit maar liefst 5 keer groter is dan het aanbod. Geven en nemen zegt men weleens. Wel nu, Vlaanderen neemt zowat 5 maal meer dan het geeft. Vlaanderen is met andere woorden heel sterk afhankelijk van buitenlandse biocapaciteit en stelt zich aldus kwetsbaar op. Vlaanderen bevindt zich op een bijzonder onduurzaam pad.
Dit alles wordt gesteld in een rapport van Ecolife, uitgevoerd in opdracht van de Vlaamse Overheid als voorbereiding op het 4de Milieurapport Vlaanderen, MIRA.
~ Actueel ~
Modal shift stelt vragen bij extra weginfrastructuur
Modal Shift, een platform verenigd voor een duurzame oplossing van de fileproblemen op de Brusselse ring, presenteerde deze week de nota "Meer weginfrastructuur: (g)een goed idee?". De nota toont aan dat het uitbreiden van weginfrastructuur geen structurele oplossing biedt voor het fileproblemen, omdat er net meer verkeer wordt aangetrokken. Dit wordt ook g estaafd met voorbeelden uit het buitenland.
Nu we voor enorme besparingen en nog grotere milieu-uitdagingen staan, noemt Modal Shift inv esteren in nog meer weginfrastructuur bijzonder onverstandig. Modal Shift plaatst ook bedenkingen bij de efficiëntie van de en/en benadering, waarbij inv esteringen in wegen en in openbaar vervoer worden gecombineerd. Het effect van beide inv esteringen kan mekaar neutraliseren en dat betekent dus dubbel weggesmeten geld.
~ Actueel ~
Motoren bestelwagens kunnen heel wat zuiniger
Mochten we bestelwagens fabriceren op basis van de huidige motortechnologie, en met het vermogen van 1997, dan zouden die wagens tot 10% goedkoper en 16% zuiniger zijn. Dit is de conclusie van een studie uitgevoerd door TNO en CE Delft, twee Nederlandse gerenommeerde onderzoeksinstituten.
Dit betekent dat de industrie de emissielimiet van 175g CO2/km die de Europese Commissie voorstelt tegen 2016 eigenlijk kan halen zonder bijkomende inspanning. Transport & Environment pleit er dan ook voor strengere emissienormen te hanteren, nl. 160g CO2/km in 2015 en 125g CO2/km in 2020. Transport & Environment is de Europese koepel van milieuverenigingen actief in de transportsector.
Deze cijfers plaatsen het discours van de industrie duidelijk in perspectief. De industrie voert aan dat het zuiniger maken van bestelwagens handenvol geld kost, en dat de consument dat niet wenst te betalen. De constructeurs oefenen dan ook druk uit op de commissie om hun voorstel tot normen af te zwakken.
Donderdag werd er in de Commissie voor Energie, Industrie en Onderzoek van het Europees Parlement over de nieuwe norm gestemd. Nadien moeten ook de Commissie Leefmilieu en het voltallige parlement zich uitspreken.
~ Actueel ~
Studie waarschuwt voor overaanbod containerterminals
In de studie ‘Belgische zeehavens op weg naar 2020' schetst de studiedienst van ING-bank de sterkten en zwakten van de Belgische zeehavens. Eerste vaststelling: de economische crisis zorgde voor een serieuze groeivertraging in alle Europese havens. Voor de haven van Antwerpen bv. zal het naar verwachting tot 2014 duren voor opnieuw het niveau van 2008 wordt bereikt. Die terugval zorgt voor een overcapaciteit inzake containerterminals. Aangezien in de haven van Rotterdam de Tweede Maasvlakte verder uitgebouwd wordt, lijkt de bouw van het Saeftinghedok – het nieuwe containerdok waarvoor Doel mo est verdwijnen – vanuit economisch opzicht geen verstandige keuze. Dat zal de overcapaciteit verder in de hand werken, waardoor ook de haventarieven verder onder druk komen te staan.
~ Actueel ~
Europese regeringsleiders laten kansen liggen voor energiebesparing
De Europese regeringsleiders moeten dringend werk maken van doorgedreven energiebesparing. Dat vragen de Europese koepels “Climate Action Network Europe” en EEB, samen met actoren uit het bedrijfsleven en het middenveld.
Maar de regeringsleiders lijken niet wakker te liggen van de uitdaging. Er blijkt weinig of geen aandacht voor energiebesparing bij de bespreking van de EU 2020-doelstellingen voor een “duurzame” economische toekomst. De regeringsleiders komen niet verder dan een herbevestiging van de beloofde energie-efficiëntieverbetering van 20% die in 2008 al naar voor werd geschoven in het Europees energie- en klimaatpakket. Deze doelstelling, die in tegenstelling tot de doelstellingen voor hernieuwbare energie en CO2-reductie, niet wettelijk werd verankerd, blijft echter bijzonder vaag.
Nochtans zou een bindende energiebesparingsdoelstelling van 20% tegen 2020 één van de sleutelelementen van een economische heropleving moeten zijn. Een vermindering van het energieverbruik is de makkelijkste én goedkoopste manier om de uitstoot van broeikasgassen te reduceren en onze afhankelijkheid van geïmporteerde fossiele brandstoffen te verminderen. Inzetten op energiebesparing zal ook zorgen voor een miljoen nieuwe, duurzame jobs. Vandaag vloeit jaarlijks 78 miljard (!) euro weg uit onze economie, richting energieproducenten. Het ziet er evenwel naar uit dat de invloed van die producenten groot genoeg is om de boot af te houden. De regeringsleiders beslisten dus niet tot bijkomende maatregelen. Hierdoor dreigen we de helft van de 20%-besparingsdoelstelling mis te lopen.
Ook het Europees parlement wil dringend een bindende energiebesparingsdoelstelling in de Europese 2020-strategie (zie hier), maar de regeringsleiders blijven doof. We hopen dat ons land als Europees voorzitter hiervoor aan de kar wil trekken. Maar veel positieve signalen vangen we voorlopig niet op.
~ Actueel ~
Elektriciteitssector maakt monsterwinsten op kap van industrie
De federale energieregulator CREG becijferde dat de Belgische elektriciteitsproducenten in de periode 2005-2009 bijna 1,7 miljard euro winst hebben gemaakt door de aan hen gratis toegekende CO2-rechten door te rekenen aan hun klanten. Volgens de CREG bedraagt die zogenaamde 'windfall profit' voor 2009 zo'n 119 miljoen euro.
Sinds 2005 krijgt de Belgische elektriciteitssector gratis emissierechten, zij rekenen de marktwaarde van CO2 echter volledig of gedeeltelijk door in hun elektriciteitsprijs. Voor het vijfde opeenvolgende jaar heeft de CREG het bedrag van deze onrechtvaardige winsten berekend. Volgens de studie maakten de energieproducenten vorig jaar bruto 184,6 miljoen euro winst op de toegekende CO2-rechten. Voor het deel dat ze uitstootten boven de quota betaalden ze zo'n 65 miljoen euro. Netto geeft dat een windfall profit van 119 miljoen euro. Voor de periode 2005-2009 maakten de elektriciteitsproducenten een winst van bijna 1,7 miljard €. Dit zijn winsten die worden gerealiseerd op de kap van de Belgische industrie.
~ Actueel ~
Steenkool mag tot 2024 blijven vervuilen
Steenkoolcentrales kunnen de komende jaren onbeperkt blijven vervuilen, op voorwaarde dat ze voor 2024 de deuren sluiten. Centrales die ook daarna open willen blijven, moeten wél hun verzurende en fijn stof emissies naar beneden halen. Dat stelt de Europese emissierichtlijn waarover vorige week een informeel akkoord werd bereikt.
De richtlijn legt nu voorwaarden op om de uitstoot van industriële installaties te beperken en vervangt hiermee de verscheidene bestaande wetgevingen over luchtkwaliteit. Met de richtlijn wil Europa het gebruik van “best beschikbare technieken” stimuleren. Dit zijn de economisch en technisch haalbare technieken die het best scoren op het vlak van milieubescherming.
Hoewel er door de invoering van de nieuwe wetgeving verbeteringen zijn, blijkt de richtlijn na jaren onderhandelen jammer genoeg uitgehold door talrijke uitzonderingen. Daarnaast kunnen landen, op voorwaarde dat de Europese Commissie hun “nationaal overgangsplan” goedkeurt, uitstel krijgen tot 2020 om ervoor te zorgen dat hun industrie aan de emissiegrenswaarden van de richtlijn voldoet.
De uitzondering voor steenkoolcentrales is een regelrechte ramp voor ons milieu en het klimaat. De uitstoot van zwavel- en stikstofoxiden bij deze zeer vervuilende vorm van elektriciteitsopwekking is verantwoordelijk voor verzurende regen en heeft een zeer negatieve impact op onze gezondheid en de bodem- en waterkwaliteit. Bovendien zijn stikstofoxiden verantwoordelijk voor de vorming van fijn stof dat een zeer nefast effect heeft op onze gezondheid. Op al deze parameters scoort ons land bijzonder slecht. We werden hiervoor al door Europa op het matje geroepen.
Europa blijkt gezwicht voor de druk van de industrie. Hiermee wordt een enorme kans gemist om de luchtvervuiling aan te pakken. Onze beleidsmakers beslissen hiermee om vervuilende industrieën ongestoord winst te laten maken, terwijl de burgers zullen moeten opdraaien voor de gigantische gezondheids- en milieukosten. Na jaren progressief Europees milieubeleid, ziet het ernaar uit dat de industrie het bij de nieuwe Europese Commissie terug volledig voor het zeggen heeft.
~ Actueel ~
Blog: De crisis en het verenigingsleven. Milieubeweging deelt in de klappen maar blijft optimistisch
Vorige woensdag publiceerde De Standaard de resultaten van de eerste financiële barometer van het verenigingsleven in België, een grootscheepse enquête in opdracht van de Koning Boudewijnstichting. Ook BBL werkte mee aan het opzet van dit onderzoek. In april werden 315 verantwoordelijken van Belgische verenigingen – directeurs, CEO’s, of leden van de Raad van Bestuur – bevraagd. 6 procent van de respondenten zijn leidinggevenden van natuur- en milieuverenigingen.
Uit de resultaten blijkt dat de impact van de financiële crisis op het Belgische verenigingsleven al bij al meevalt. Zeven op de tien Belgische verenigingen voelen – voorlopig – weinig of niets van de financiële aardverschuiving. Bij vier op tien verenigingen bleven de jaarlijkse ontvangsten bij de penningmeester vorig jaar stabiel, drie op tien had zelfs meer inkomsten. De crisis heeft dan ook weinig impact op de vrijgevigheid van de Belgen. Er zijn nauwelijks minder donoren in ons land en slechts bij een kwart van de verenigingen zien ze het gemiddeld bedrag van de giften dalen.
~ Actueel ~
Toenmend aantal lidstaten weert ggo’s
Het aantal lidstaten dat een teeltverbod instelt voor de twee in Europa toegelaten genetisch gemodificeerde gewassen (ggg’s) neemt toe. De genetisch gemodificeerde maïs MON810 van Monsanto werd in 2003 voor het eerst geteeld in de EU, maar het areaal krimpt omdat verschillende lidstaten een teeltverbod uitriepen. In Frankrijk, Duitsland, Luxemburg, Hongarije, Griekenland en Oostenrijk mag MON810-maïs niet verbouwd worden. Ook in Polen wordt binnenkort een verbod ing esteld.
Begin dit jaar liet de Europese Commissie een tweede ggg toe voor teelt, de Amflora aardappel van BASF. De Commissie negeerde daarbij de kritieken die de Europese milieuministers hadden geuit op de huidige toelatingsprocedure. Luxemburg verbood ondertussen al de teelt van de Amflora aardappel. Een aantal andere lidstaten, waaronder Oostenrijk en Denemarken, onderzoeken de mogelijkheden voor een teeltverbod.
Bovenstaande toont nogmaals aan welke grote onzekerheden er b estaan rond de veiligheid en het nut van ggg’s. De standpunten van de Europese Commissie en de lidstaten staan vaak lijnrecht tegenover elkaar. Ondanks de grote onzekerheden en de bezwaren die verschillende lidstaten hebben, lijkt de Commissie haar pro-gggkoers in volle vaart door te willen zetten. Particuliere bedrijfsbelangen wegen bij de commissie duidelijk zwaarder door dan het algemeen belang van mens en milieu.
