Home > E-zines > beleidsb@BBeL > Archief > 01-07-2010 - België op de vingers getikt voor schending Europese milieuregels
01-07-2010 - België op de vingers getikt voor schending Europese milieuregels
Voorop
- België op de vingers getikt voor schending Europese milieuregels
Actueel
- Integreer biodiversiteit in landbouwbeleid
- Peeters ziet bijdrage landbouw aan milieu en natuur als vrijwillige keuze
- Vlaamse parlementairen vragen aandacht voor post-olie tijdperk
- Magnette verleent productievergunning aan E.ON
- E.ON koopt vuile steenkool
- Biobrandstoffen als koolstoftikkende tijdbom?
- Impact van veeteelt op biodiversiteit
~ Voorop ~
België op de vingers getikt voor schending Europese milieuregels
Aan de vooravond van het Europees voorzitterschap, maakt België geen al te beste beurt in Europa. Ons land wordt tot de orde geroepen wegens het niet naleven van verschillende Europese milieuwetten. De eerste zaak draait om gebrekkige waterzuivering. De Europese richtlijn stedelijk afvalwater vraagt een minimale behandeling van afvalwater in agglomeraties waar meer dan 10.000 mensen wonen. Dat moest gebeuren tegen 1998, meer dan tien jaar geleden dus. In 2004 werd ons land hiervoor al veroordeeld. Toen voldeden 170 agglomeraties niet aan de normen. Vandaag blijft er nog steeds een probleem in een veertigtal agglomeraties, waarvan zeven in Vlaanderen. Daarom wordt België door de Europese Commissie doorverwezen naar het Europees Hof van Justitie. De Europese Commissie vraagt een boete van 15 miljoen euro en dwangsommen van 62.000 euro per dag.
België krijgt daarnaast ook een laatste waarschuwing wegens de te hoge concentraties fijn stof- in de omgevingslucht. In 2009 werden op twintig meetplaatsen de normen overschreden. Het uitstel van de normen, zoals vorig jaar aangevraagd, werd afgewezen door de Europese Commissie, omdat niet aangetoond werd dat er voldoende maatregelen in de steigers staan om de overschrijdingen in de toekomst te beperken. Als de overheid hier niet snel en beter haar huiswerk overdoet, riskeert ons land ook hiervoor doorverwezen te worden naar het Europees Hof. Ook Griekenland en Roemenië werden op het matje geroepen. We verkeren in goed gezelschap.
België heeft verder ook een waarschuwing gekregen omdat het zijn stroomgebiedbeheersplannen nog niet heeft ingediend. Die plannen moesten normaal eind 2009 ingediend worden bij de Commissie. Die stroomgebiedbeheersplannen vormen de hoeksteen van het Europees waterbeleid en moeten helpen om de waterlopen in Europa tegen 2015 in een “goede toestand” te doen verkeren.
En tot slot moet België zich ook verantwoorden voor het Europees Hof wegens het ontbreken van een wetgeving voor de recyclage van autowrakken. Hopelijk zal het Europees voorzitterschap alle regeringen in ons land een duw in de rug geven om op milieuvlak een serieus tandje bij te steken. Anders bengelen we volgend jaar weer onderaan de internationale milieurankings.
~ Actueel ~
Integreer biodiversiteit in landbouwbeleid
Het Europese Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) kan een sleutelrol spelen in het stoppen van het biodiversiteitverlies. De Europese landbouw heeft een belangrijke invloed op de biodiversiteit in Europa en daarbuiten. Sinds het ontstaan van het GLB is de aandacht voor biodiversiteit weliswaar toegenomen, toch ontbreken zichtbare resultaten tot nu toe. Daarom is het cruciaal dat biodiversiteit bij de komende hervorming van het GLB voldoende aandacht krijgt. Dat zegt het European Environment Agency (EEA) in een nieuw rapport.
De relatie tussen landbouw en biodiversiteit is meervoudig. Enerzijds is biodiversiteit noodzakelijk voor productie van voldoende en gezond voedsel, nu en in de toekomst. Ecosysteemdiensten en processen als bodemvorming, plaagbeheersing, behoud van bodemvruchtbaarheid en watercirculatie zijn essentieel voor landbouw.
Anderzijds oefent landbouw, door het grote landgebruik, een belangrijke invloed uit op biodiversiteit in agro-ecosystemen. Mechanisatie en intensifiëring van de landbouwpraktijken hebben de voorbije vijftig jaar de druk op de ecosystemen aanzienlijk verhoogd. Populaties van akkervogels en vlinders gaan zienderogen achteruit. Ook de genetische variatie binnen de geteelde rassen is enorm afgenomen, waardoor die kwetsbaarder zijn geworden voor ziekten en plagen. De druk op bodembiodiversiteit stijgt nog steeds, en erosie wordt een almaar groter probleem. Het landbouwlandschap is bovendien sterk vereenvoudigd. Percelen zijn groter geworden, kleine landschapselementen als hagen en poelen verdwenen.
De hervorming van het GLB biedt een uitgelezen kans om biodiversiteit te integreren in het landbouwbeleid. Simpele maatregelen als het herstel van de ecologische infrastructuur in landbouwgebied kunnen hiertoe bijdragen. Bufferelementen zoals hagen, poelen en andere habitatelementen verrijken het landschap en bieden habitats voor verschillende soorten. Gecombineerd met goede landbouwpraktijken als rotatie, meer agrobiodiversiteit en herstel en behoud van natuurlijke bodemvruchtbaarheid, kunnen deze maatregelen de biodiversiteit een handje toesteken en zo een duurzame voedselvoorziening verzekeren.
~ Actueel ~
Peeters ziet bijdrage landbouw aan milieu en natuur als vrijwillige keuze
Minister van Landbouw Kris Peeters (CD&V) presenteerde vorige week in het Vlaams parlement zijn visie op het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) van de Europese Unie. Peeters pleit onder meer voor een ecologisch duurzame landbouw en groei met respect voor de ecologische draagkracht, zowel in Europa als daarbuiten.
Als belangrijk instrument daarvoor haalt hij het systeem van publieke diensten aan. Dat zijn inderdaad potentieel interessante maatregelen, maar ze blijven gebaseerd op vrijwilligheid. De milieu- en natuursector vraagt in dit kader dat ook de landbouwsector zijn verantwoordelijkheid zou opnemen en tenminste een basismilieu- en natuurkwaliteit zou realiseren. Daarover blijft Peeters echter heel vaag. Hij stelt dat directe “steun onderhevig moet blijven aan randvoorwaarden, gerelateerd aan de doelstellingen van het toekomstig GLB”. Maar wat een en ander concreet inhoudt, daarover gaf hij geen details.
Nochtans moet het huidige systeem danig verbeterd worden, wil het een basismilieukwaliteit garanderen. Alleen waar die basiskwaliteit gerealiseerd is, kunnen volgens de milieubeweging publieke middelen besteed worden aan bijkomende publieke diensten. In de gemeenschappelijke visie van Boerenbond en VODO (waaronder BBL) over de toekomst van het GLB, pleiten we voor duidelijke en stabiele basisreglementering, aangevuld met stimulerend beleid. In landbouwmiddens ziet men evenwel een directe link tussen subsidies (en dus het inkomen van de landbouwer) en basismilieukwaliteit niet zitten. Over het vergoeden van publieke diensten groeit weer wel eensgezindheid.
~ Actueel ~
Vlaamse parlementairen vragen aandacht voor post-olie tijdperk
Vorige week keurde de Commissie Energie van het Vlaams parlement een voorstel van resolutie goed over het post-olietijdperk. De resolutie, die werd ingediend door Hermes Sanctorum van Groen!, en de steun kreeg van Bart Martens (sp.a), Dirk De Kort (CD&V) en Liesbeth Homans (N-VA), dringt erop aan om te onderzoeken hoe Vlaanderen en Europa zich beter kunnen voorbereiden op een olie- en gaspiek. Hierbij moet geëvalueerd worden of de huidige doelstellingen inzake energiebesparing, -efficiëntie en hernieuwbare energie voldoende zijn voor een succesvolle overgang naar het post-olietijdperk.
Beperkte voorraden fossiele brandstoffen, klimaatopwarming, de uitstoot van schadelijke stoffen en ongevallen tijdens boringen zijn algemeen gekende risico's voor aardgas en vooral aardolie. De effecten van de zogenaamde olie- en gaspiek zijn minder gekend. Die piek betekent dat tijdens de ontginning een maximum wordt bereikt, waarna de productie vermindert. Er is sprake van een zogenaamde oliepiek als de oliereserves ongeveer half leeg zijn en de wereldproductie begint af te nemen. Tengevolge van de oliepiek verwacht men meer prijsstijgingen en –schommelingen, een toenemende schaarste en meer conflicten op wereldschaal. Door het bereiken van de oliepiek, die volgens tal van experten zeer dichtbij is, zal aardolie nog sneller onbetaalbaar worden dan verwacht. Om rampzalige gevolgen voor de economie te vermijden, is het dan ook essentieel om ons goed voor te bereiden op het post-olie tijdperk.
Een overgang naar een olie-onafhankelijkere maatschappij is niet alleen nodig om de facturen betaalbaar te houden, maar bovenal hoogstnoodzakelijk om de klimaatverandering het hoofd te bieden. Het is hoog tijd voor een drastische ommekeer naar een koolstofarme economie.
~ Actueel ~
Magnette verleent productievergunning aan E.ON
Ontslagnemend Klimaatminister Paul Magnette (PS) heeft een productievergunning afgeleverd voor de steenkoolcentrale die de Duitse energiereus E.ON wil bouwen in de Antwerpse haven. Verschillende partijen moeten zich nog uitspreken over de bouw- en milieuvergunning voor de plannen van E.ON. De exploitatievergunning betekent dus niet dat de centrale er effectief komt. Wel geeft Magnette met deze toekenning het bijzonder gevaarlijke signaal dat er in ons land plaats zou zijn voor deze vervuilende vorm van energie.
De bouw van een nieuwe steenkoolcentrale valt niet te verzoenen met de Vlaamse en Europese klimaatbeleidsdoelstellingen. De geplande centrale zou jaarlijks 6,3 miljoen ton CO2 de lucht inblazen, dat komt overeen met 8% van de totale CO2-uitstoot in Vlaanderen. Dat Magnette als Klimaatminister deze vergunning aflevert is dan ook hoogst eigenaardig. Bovendien valt de vraag te stellen of een regering van lopende zaken de toekomstige regering met zulk probleem mag opzadelen. Deze kwestie zal een te grote impact hebben op het toekomstige klimaatbeleid om nu, aan het einde van deze regeerperiode, overhaaste beslissingen te nemen.
~ Actueel ~
E.ON koopt vuile steenkool
Het Nederlandse televisieprogramma ‘Netwerk’ zond deze week twee reportagens uit over de de herkomst van steenkool die in Nederlandse elektriciteitscentrales gebruikt wordt. Daaruit blijft dat de grote Nederlandse stroomproducenten indirect betrokken waren bij grove mensenrechtenschendingen in Colombia. Elektriciteitsproducent E.ON, die onlangs een milieuvergunningsaanvraag indiende voor de bouw van een nieuwe steenkoolcentrale in de Antwerpse haven (meer info hier), blijkt één van de bedrijven die steenkool kopen van ondernemingen betrokken bij moorden op vakbondsleiders in Colombia.
In Nederland is ruim de helft van alle geïmporteerde steenkool afkomstig uit Colombia. Daarvan wordt volgens informatie van Netwerk negentig procent geleverd door twee bedrijven, Drummond en Cerrejon, die paramilitaire organisaties financieren die tientallen moorden op hun geweten hebben. Energieproducent E.ON verklaarde aan Netwerk dat zij met beide bedrijven zaken doen. EnergieNed, de branchevereniging van stroomproducenten, stelde in een reactie op de berichtgeving van Netwerk nader te gaan onderzoeken of de leveranciers van hun steenkool zuiver op de graat zijn. Ook in België wordt steenkool ingevoerd uit Colombia
~ Actueel ~
Biobrandstoffen als koolstoftikkende tijdbom?
Deze week stelden de Europese milieukoepels Birdlife International, EEB en Transport and Environment in het Europees parlement een rapport voor over de impact van biobrandstoffen. Dit rapport is gebaseerd op twee nieuwe studies die sterke kritiek uiten op het Europese biobrandstoffenbeleid.
Europa wil tegen 2020 20% van haar energieverbruik opwekken met hernieuwbare energie. Daarnaast wil Europa ook 10% hernieuwbare energie voor transport halen tegen 2020. Een aanzienlijk aandeel van die energieproductie wordt en zal ook in de toekomst worden opgewekt door middel van biomassa. Hierbij dreigt de remedie echter erger te worden dan de kwaal.
~ Actueel ~
Impact van veeteelt op biodiversiteit
Veeteelt is wereldwijd verantwoordelijk voor 30% van het biodiversiteitsverlies. De belangrijkste oorzaken daarvan zijn het enorme landgebruik – 80% van de globale landbouwgrond – en de emissies van stikstof en fosfor. Daarnaast stoot de veehouderij ongeveer 12% van de wereldwijde broeikasgassen uit. Dat vertelde Henk W esthoek van het Nederlandse Planbureau voor de Leefomgeving in een boeiende presentatie tijdens de Europese Green Week. Die werd dit jaar georganiseerd rond het thema Biodiversiteit.
Ook in de EU is de impact van veeteelt enorm. Veehouderij gebruikt twee derde van de Europese landbouwgrond, goed voor ongeveer 130 miljoen hectare. Daarbij komen dan nog eens 20 miljoen hectare buiten de EU, voornamelijk voor de productie van veevoeder.
