Home > E-zines > beleidsb@BBeL > Archief > 08-07-2011 - Nieuwe vondst aardmetalen slecht voor milieu
08-07-2011 - Nieuwe vondst aardmetalen slecht voor milieu
Materialen
- Ontdekking aardmetalen: slecht nieuws voor duurzame hoogtechnologie
- Schauvliege ondergraaft eigen materialenbeleid
Actueel
- Goede voorstellen
- Regering krijgt lik op stuk van CREG
- 80 organisaties zeggen nee tegen kernenergie
- 60% van de Belgen tegen kernenergie
~ Materialen ~
Ontdekking aardmetalen: slecht nieuws voor duurzame hoogtechnologie
Verschillende media hebben de afgelopen dagen gemeld dat Japanse geologen massale hoeveelheden zeldzame aardmetalen hebben ontdekt op de bodem van de Stille Oceaan. Voor de producenten van hightech toestellen lijkt dit goed nieuws, omdat hybride wagens, batterijen, gsm’s, laptops, en andere elektronica functioneren op basis van deze metalen. Voor de transitie naar gesloten kringlopen en duurzaam materialenbeheer is deze vondst echter nefast. En dus ook voor het leefmilieu.
Door een stijgende consumptie van hoogtechnologische toestellen is de vraag naar zeldzame aardmetalen de laatste jaren fors gestegen. Hoewel deze metalen helemaal niet zeldzaam zijn, was er tot voor kort slechts een beperkte wereldwijde reserve van 110 miljoen ton bekend. Meer dan 90% van deze reserves zijn bovendien gelokaliseerd in China, een monopolie waar de Chinese overheid gebruikt van maakt om de prijzen drastisch op te drijven. Geen wonder dus dat onder meer Japan naarstig op zoek is gegaan naar nieuwe voorraden. Met succes, want de gevonden voorraden worden door onderzoekers geschat tussen 80 en 100 miljard ton, een veelvoud van de huidige reserves.
Verkeerde oplossing
Als u dit leest op uw laptop of smartphone, is de kans groot dat uw eerste reactie er een van opluchting is. We hoeven immers niet langer te vrezen voor te dure elektronica, of erger nog, het stoppen van de digitale vooruitgang, toch? Volstrekt normaal, maar laat ons even verder denken.
~ Materialen ~
Schauvliege ondergraaft eigen materialenbeleid
Vergunning voor 100.000 ton extra afvalverbranding
Vlaams minister van Leefmilieu Joke Schauvliege heeft een vergunning verleend aan de verbrandingsovens van Bionerga in Houthalen-Helchteren en de vergunning voor ISVAG in Wilrijk verlengd. Bijkomende afvalovens staan de transitie naar een duurzaam materialenbeheer in de weg voor minstens 20 jaar; de duur van de verleende vergunning voor Bionerga. Je kunt materialen niet tegelijkertijd hoogwaardig recycleren én ze ook verbranden. Schauvliege slaagt er blijkbaar niet in te kiezen. Bond Beter Leefmilieu onderzoekt welke juridische stappen ze kan ondernemen tegen deze foute beslissing.
Projecten
De afvalmarkt verandert zeer snel. In 2009 moest de overheid een stortverbod opleggen omdat de afvalverbrandingscapaciteit niet volledig benut werd. Toch baseert minister Schauvliege zich op het Uitvoeringsplan Milieuverantwoord Beheer van Afvalstoffen. De gegevens waarop het uitvoeringsplan zich baseerde, dateren van 2005-2006.
In lijn met het Uitvoeringsplan toetste de OVAM in 2010 de capaciteitsplanning aan de huidige context (zowel voor als tijdens de economische crisis). In beide gevallen besloot
de OVAM dat er een te veel capaciteit voor afvalverbranding bestaat in Vlaanderen.
Bijkomende afvalverbrandingscapaciteit zal dus enkel de bestaande overcapaciteit in Vlaanderen nog verder vergroten. Dit zal de kostprijs voor het verbranden van afval doen dalen. Het gevolg hiervan is dat hoogwaardige recyclage economisch minder interessant wordt, wat de druk op een duurzaam materialenbeheer nog verder vergroot.
Tijdens het Belgisch voorzitterschap van de Europese Unie plaatste minister Schauvliege duurzaam materialenbeheer op de Europese agenda. Ook in Vlaanderen verdedigde ze een ambitieus materialenbeleid. Dit beleid zal er voor zorgen dat er minder afval overblijft om te verbranden. Hiermee houdt minister Schauvliege geen rekening. Ze bekijkt enkel hoeveel afval er in 2010 gestort werd. Het verleden zegt echter niets over de hoeveelheid afval die er in de toekomst zal zijn.
Geografische spreiding
Schauvliege argumenteert dat ze zorgt voor een betere geografische spreiding van afvalverbrandingscapaciteit. Dan moet ze ook de moed hebben bestaande installaties op andere locaties te sluiten. Ze verlengt nu ook de vergunning voor de ISVAG-oven in Wilrijk. Dit zorgt niet voor een betere spreiding van de bestaande afvalverbrandingscapaciteit in Vlaanderen.
Ontoereikende energie-efficiëntie
Een ander belangrijk element is de ontoereikende energie-efficiëntie van de geplande Bionerga installatie. De focus ligt op elektriciteitsproductie, met behoud van de huidige beperkte warmteafzet. De mogelijkheid om bijkomende significante warmteafzet te ontwikkelen is
~ Actueel ~
Goede voorstellen
De nota Di Rupo is snel terug naar de prullenbak verwezen. Toch zaten er enkele interessante voorstellen in. Denk maar aan een fiscaliteit die meer rekening houdt met milieu, het respect voor de wet op de kernuitstap en een CO2-reductie met 30% tegen 2020.
~ Actueel ~
Regering krijgt lik op stuk van CREG
Volgens Bond Beter Leefmilieu, Greenpeace, WWF en IEW bewijst nogmaals de nieuwe studie van de CREG over onze energiebevoorrading dat er al vier jaar geen energiebeleid gevoerd wordt. Al in 2007 waarschuwde de CREG voor een bevoorradingstekort bij het uitblijven van een beter investeringsklimaat en duidelijkheid over de wet op de kernuitstap. Vandaag schetst de CREG een pessimistisch scenario over onze energiebevoorrading van 2012 tot 2014. Het is cruciaal dat we onze eenzijdige afhankelijkheid van kernenergie verminderen.
Onze regering moet nu een grootschalige inhaalbeweging op het vlak van energiebesparing inzetten. Zo hebben we in 2015 een pak minder energie nodig en kunnen we de oudste kerncentrales probleemloos sluiten. Om daarna ook de andere kerncentrales te sluiten moet de regering vandaag nog een offerte uitschrijven voor een nieuwe gasgestookte centrale, zoals ook de CREG voorstelt.
Zonder daadkracht dreigt een pessimistische energietoekomst
Volgens de studie van de CREG kunnen nieuwe investeringsbeslissingen het bevoorradingsprobleem ten vroegste vanaf 2016 oplossen. De CREG gaat in haar scenario echter uit van een grote stijging van de elektriciteitsvraag met 1,8 procent per jaar. Dit is niet in lijn met de realiteit, legt Sara Van Dyck van Bond Beter Leefmilieu uit: “tussen 2000 en 2008 steeg de elektriciteitsvraag met ongeveer een half procent per jaar. In 2007, het jaar voor de economische crisis, nam ons elektriciteitsgebruik zelfs af. De inschatting van de CREG is dus zeer pessimistisch als het op de toekomstige energievraag aankomt.”
Bovendien verspillen we veel energie. Jan Vandermosten van WWF: “via eenvoudige maatregelen, zoals het vervangen van elektriciteitsverslindende toestellen of een efficiënter gebruik van verlichting in kantoren, kunnen we enorme besparingen realiseren. Onze overheden moeten hier voluit op inzetten.”
“Onze regering moet nu al verder kijken dan 2015, door onverkort vast te houden aan de wet op de kernuitstap,” verduidelijkt Eloi Glorieux van Greenpeace: “De onduidelijkheid over ons toekomstig energiebeleid schrikt investeringen in alternatieven af. Kerncentrales zijn niet compatibel met hernieuwbare energie, omdat ze niet kunnen worden uitgeschakeld op momenten dat er veel zon schijnt, of wind waait.”
Onze beleidsmakers moeten dus volop inzetten op de ontwikkeling van hernieuwbare energie, met flexibele gascentrales als overgangstechnologie.
Bovendien kan onze regering de netbeheerder (Elia) de toestemming geven om zelf elektriciteit te produceren om ons elektriciteitsnet in evenwicht te houden. Dit kan de tarieven van Elia zelfs verlagen omdat het dan geen elektriciteit meer moet aankopen op de markt. Elia zal dan enkel de reële productieprijs betalen.
~ Actueel ~
80 organisaties zeggen nee tegen kernenergie
Deze ochtend heeft het platform Stop and Go, dat intussen al 80 organisaties vertegenwoordigt, een symbolische actie gevoerd bij de kerncentrale van Doel. De deelnemende organisaties plantten elk een windmolentje. Daarmee vragen ze om de wet op de kernuitstap te behouden en werk te maken van een gecoördineerde en gedragen langetermijnvisie voor een energiebeleid op basis van energiebesparing en hernieuwbare bronnen.
Op 26 april, precies 25 jaar na de kernramp van Tsjernobyl, lanceerden Greenpeace, Bond Beter Leefmilieu, WWF en Inter-Environnement Wallonie het platform Stop and Go. Het platform wil de krachten bundelen vóór de kernuitstap en vóór een gecoördineerde en gedragen langetermijnvisie voor ons energiebeleid. Daarin moeten energiebesparing en de ontwikkeling van hernieuwbare energie een centrale rol spelen.
Diverse organisaties
Met de symbolische actie in Doel, wil Stop and Go zichtbaarheid geven aan de organisaties die deze eisen ondersteunen. 80 windmolentjes, een voor elke ondertekenaar, werden geplant op een steenworp van de centrale. Bij de ondertekenaars van Stop and Go zijn niet enkel milieuverenigingen, maar ook organisaties uit de cultuursector (Ancienne Belgique, Toneelhuis, Kaaitheater,...), hernieuwbare energie (Ecopower, Eneco,...) de Noord-Zuidbeweging (11.11.11, Oxfam,...), politieke partijen (sp.a, Groen!, Ecolo) en een aantal grote middenveldorganisaties (Gezinsbond, Samenlevingsopbouw, KAV en KWB). Allemaal samen vertegenwoordigen die een zeer ruime achterban. Het volledige overzicht van ondertekenaars is beschikbaar op www.stop-and-go.be.
Wet op de kernuitstap
“We zijn blij dat de nota van formateur Elio Di Rupo priorteit geeft aan hernieuwbare energie en de handhaving van de wet op de kernuitstap bevestigt", zegt Sara Van Dyck van Bond Beter Leefmilieu. “Nu is er meer dan ooit nood aan maatregelen om een degelijk energiebeleid op de sporen te krijgen. Het volstaat om het enorme potentieel op vlak van energiebesparing in België te benutten om de kerncentrales zoals voorzien in de wet vanaf 2015 te sluiten, zonder dat de bevoorradingszekerheid onder druk komt. Deze afbouw van de eenzijdige afhankelijkheid van kernenergie is een noodzakelijke voorwaarde voor de implementatie van een duurzaam energiebeleid. Een groeiend aantal maatschappelijke actoren vraagt dat er werk gemaakt wordt van een duurzame energietoekomst. Daarom voeren we vandaag samen met de ondertekenaars deze symbolische actie om onze eisen kracht bij te zetten."
|
~ Actueel ~
60% van de Belgen tegen kernenergie
Een nieuw onderzoek van het onderzoeksbureau IPSOS toont aan dat wereldwijd 62% van de mensen af wil van kernenergie. Hernieuwbare energie krijgt veel meer steun dan kernenergie, zo blijkt uit de cijfers. 97% van de ondervraagden steunt zonne-energie en 93% is te vinden voor windenergie.
Uit de bevraging in België blijkt dat 60% van de Belgen kernenergie niet ziet zitten. Een vijfde van de tegenstanders van kernenergie, gaf hierbij aan beïnvloed te zijn door de kernramp in Fukushima. Al was kernenergie al sinds haar opkomst een controversiële energievorm. De kernramp in Fukushima heeft, zo blijkt uit deze enquête, wereldwijd een sterke impact gehad op de visie van mensen over kernenergie. In Duitsland leidde dit al tot de beslissing om kernenergie versneld af te bouwen. Het Duitse parlement schaarde zich vorige week achter het besluit van de regering-Merkel om alle kerncentrales te sluiten tegen 2002. Ook in Japen lijkt hernieuwbare energie nu terug meer en meer terrein te winnen. Nu de publieke steun voor kernenergie afneemt, heeft de Japanse premier Naoto Kan beloofd te werken aan een energiezuinige samenleving en meer aandacht te geven aan hernieuwbare energie. Tegen 2020 moet 20 procent van de Japanse energie uit biomassa, waterkrachtcentrales en zonne- en windenergie komen.
