Home > E-zines > beleidsb@BBeL > Archief > 22-08-2011 - Groene fiscaliteit goed voor milieu en overheid
22-08-2011 - Groene fiscaliteit goed voor milieu en overheid
Voorop
- Milieubeweging stelt groene fiscaliteit voor
Actueel
- Energiezuinig en gezond wonen kan wel
- Torrcoal, zwart met een groen randje
- Initiatieven voor meer windmolens
- Wedloop voor eerste winkelcentrum gaat door
~ Voorop ~
Milieubeweging stelt groene fiscaliteit voor
Hervorming fiscaliteit moet kosten voorkomen
Op vrijdag 19 augustus 2011 stellen Bond Beter Leefmilieu, Bral, IEW en IEB elf maatregelen voor om de fiscaliteit te vergroenen. “De overheid moet stoppen milieuvervuiling te subsidiëren. Milieuvervuilend gedrag moet correct belast worden. Zo kunnen we externe kosten voor bijvoorbeeld gezondheidszorg en extra infrastructuur vermijden en de levenskwaliteit verhogen. Dat groene fiscaliteit de overheidsfinanciën ook versterkt, is mooi meegenomen,” zegt Lieze Cloots van Bond Beter Leefmilieu. Een vergroening van de fiscaliteit kan tot 8 miljard per jaar opbrengen.
De meeste maatregelen bevinden zich op de domeinen energie en mobiliteit. Het niet langer subsidiëren van bedrijfswagens (4 miljard per jaar) en het innen van de onrechtmatige nucleaire winsten (2 miljard per jaar) zijn enkele voorbeelden.Niet enkel de verminderde uitgaven en nieuwe inkomsten voor de overheden zijn van tel. De milieubewegingen beklemtonen dat een vergroening van de fiscaliteit in de eerste plaats milieuvriendelijk gedrag moet stimuleren. Dat ze tegelijk de overheidsfinanciën ten goede komt, is een bonus.
Lieze Cloots, beleidscoördinator van BBL zegt daarover: ”Een vergroening van de fiscaliteit heeft niet als doel om het gat in de begroting dichten, maar wel om het milieu te beschermen en de levenskwaliteit in België verhogen. Ook de OESO dringt in zijn jongste economisch rapport aan op een vergroening van de Belgische fiscaliteit. Niet alleen voor het milieu, ook onze economische ontwikkeling heeft volgens de OESO nood aan deze vergroening. De fiscale voorstellen zijn gedragssturend: vervuiling neemt af, oplossingen zien het daglicht. Tegelijk kunnen we niet om de vaststelling heen dat België gemakkelijk een aantal miljarden kan winnen door niet langer milieuvervuiling te subsidiëren. Denk maar aan de voordelige regeling voor bedrijfswagens, of het niet belasten van de onrechtmatige nucleaire winsten.”
De milieubelastingen in België behoren tot de laagste van Europa. De combinatie van lage heffingen en hoge milieuschadelijke subsidies betekent dat België de laagste netto milieubelastingen van Europa heeft. Alleen al de Belgische netto milieubelastingen op het Europese gemiddelde brengen zou 1% van het BNP extra inkomsten genereren
Zo ijveren de milieubewegingen ook voor het duurder maken van pesticiden en diesel, het goedkoper maken van wonen in de stad en de afschaffing van de fiscale vrijstelling voor biobrandstoffen. Al deze maatregelen zijn in detail bestudeerd door de milieu organisaties.
“We hopen dat de regeringsonderhandelaars werk maken van de vergroening van de fiscaliteit. Milieuvervuiling wordt nog te veel afgewenteld op de samenleving. Daardoor verliezen alle Belgen bijvoorbeeld gemiddeld een levensjaar door de hoge concentratie fijn stof in de lucht, onder andere veroorzaakt door diesel wagens. Zulke kosten verrekenen door een groene fiscaliteit is een win-win situatie: de vervuiling neemt af, de overheidsmiddelen nemen toe,” besluit Lieze Cloots.
~ Actueel ~
Energiezuinig en gezond wonen kan wel
Mechanische ventilatiesystemen die worden toegepast in energiezuinige woningen zouden de oorzaak zijn van een slecht binnenklimaat en verschillende gezondheidsklachten. Naar aanleiding hiervan schreven Knack en enkele Vlaamse krantensites op 9 augustus dat Vlaanderen met zijn EPB-beleid te veel focust op energiezuinig wonen en te weinig op gezondheid. BBL is uiteraard voorstander van gezondheidsnormen, maar is er ook van overtuigd dat energiezuinig bouwen en gezondheid wel hand in hand gaan.
Uit een Nederlands onderzoek blijkt inderdaad dat in bepaalde recente wijken mechanische ventilatiesystemen C en D nogal wat tekortkomingen vertonen en leiden tot bewonersklachten. Deze hebben vooral te maken met ontwerpbeslissingen en uitvoering, slechte kwaliteit van toestellen, fout gebruik en/of gebrekkig onderhoud. Met het principe van de ventilatiesystemen op zich is niets verkeerd. Dat de slechte resultaten zich concentreren in sommige wijken heeft te maken met de specifiek Nederlandse situatie waar grote maatschappijen vele gelijkaardige huizen tegelijk bouwen. Levert deze maatschappij slechte kwaliteit zijn ineens honderden woningen getroffen.
Andere onderzoeken naar mechanische ventilatie leveren wel goede resultaten. Zo geeft Duits onderzoek aan dat ventilatiesysteem D (dat wordt toegepast in de passiefwoning) zeer goed scoort op het gebied van energieverbruik, milieu-impact en gezondheid. 50% van het fijn stof uit de buitenlucht wordt zelfs gefilterd voor het de woning in komt. Niet oninteressant in Vlaanderen waar voor een groot deel van het grondgebied keer op keer de fijnstof normen overschreden wordt. Uit een ander onderzoek van de Universiteit Gent blijkt zelfs dat het gebruik van mechanische ventilatie (mits voldoende aandacht voor dimensionering, afstelling, onderhoud) in scholen een voorwaarde is voor een voldoende luchtkwaliteit.
Problemen met mechanische ventilatiesystemen kunnen worden voorkomen door een goed ontwerp, de juiste plaatsing, voldoende voorlichting, een goede dienst na verkoop en een juist gebruik. Aan de Vlaamse overheid vraagt de Bond Beter Leefmilieu om bij het verstrengen van de energienormen meer rekening te houden met gezondheidsaspecten van het ventilatiesysteem. Dit kan door het duidelijk vastleggen van kwaliteitseisen (o.a. over geluid) voor ventilatiesystemen, praktijktests en onderhoud van mechanische ventilatiesystemen te verplichten.
BBL wijst er ook op dat mechanische ventilatie niet noodzakelijk is om energiezuinig te bouwen. Energiezuinig, energieneutraal en zelfs energieproducerend kan ook samen gaan met natuurlijke ventilatie.
~ Actueel ~
Torrcoal, zwart met een groen randje
Het Torrcoal Productie Centrum (TPC), het bedrijf dat zuivere biomassa opwerkt tot Torrcoal - een product gelijkaardig aan steenkool - heeft een nieuwe milieuvergunning aangevraagd om ook biologisch en restafval als bron voor hun product te gebruiken. Dit maakt van Torrcoal alles behalve de groene energiebron die het bedrijf claimt te produceren.
In 2008 is TPC in Dilsem-Stokkem begonnen met het verwerken van biomassa tot Torrcoal. Dit proces bestaat uit een thermische behandeling van biomassa in afwezigheid van zuurstof. Hierdoor ontstaat een product analoog aan steenkool, dat gebruikt kan worden in steenkoolcentrales om energie op te wekken. Groene energie, dat verdient applaus, toch?
Niet dus. Naast het feit dat Torrcoal vervuilende steenkoolcentrales een nieuwe toekomst geeft – Torrcoal wordt enkel samen met steenkool verbrand – is het grote probleem de soort grondstof die gebruikt wordt. Tot nu mocht TPC enkel zuivere biomassa (houtige biomassa wat geen afval is) verwerken, maar nu vraagt TPC dus om ook afvalstoffen te mogen verwerken. Dit zou een zeer slechte zaak zijn, en dit omwille van twee redenen.
~ Actueel ~
Initiatieven voor meer windmolens
In Vlaanderen werden in 2010 slechts tien nieuwe windmolens gebouwd. Dat het er zo weinig zijn, heeft onder meer te maken met de onduidelijke wetgeving. Daarom keurde de regering recent een aanpassing van de Vlaamse milieuwetgeving (Vlarem) goed, met daarin normen voor onder meer geluid en slagschaduw. Minister Schauvliege vraagt nu advies aan de MINA-raad en de SERV. Na het doorlopen van alle wetgevende stappen, zou alvast de normen voor geluid en slagschaduw duidelijk moeten zijn.
Een ander knelpunt is een gebrek aan ruimtelijke visie over inplanting van windmolens. In het nieuwe decreet op de ruimtelijke ordening werd de inplanting van windmolens in landbouwgebied algemeen toegelaten, waarna een stormloop van aanvragen in landbouwzones volgde. Maar omdat in het decreet geen voorwaarden voor landschap of afstand tot bebouwing werden vastgelegd, lokken deze aanvragen veel protest uit, waardoor procedures vastlopen. Daarom wordt al sinds het begin van de legislatuur een nieuwe omzendbrief met duidelijke inplantingsvoorwaarden in landbouwgebied aangekondigd, maar die is er nog steeds niet.
Om dat hiaat te vullen heeft Natuurpunt en Partners Meetjesland alvast voor het Meetjesland een visie uitgewerkt met locaties voor ongeveer 55 bijkomende windmolens in de streek. In haar visie pleit NPM vooral voor clustering van windmolens langs infrastructuur en KMO-zones. Landschappelijk waardevolle gehelen zoals het krekengebied of het Schipdonkkanaal worden ontzien. NPM pleit ervoor om nieuwe windmolens maximaal op gronden van de overheid te bouwen, zodat ook de winsten ten goede komen van de gemeenschap. De 55 bijkomende windmolens volstaan om alle gezinnen in het Meetjesland van duurzame elektriciteit te voorzien.
~ Actueel ~
Wedloop voor eerste winkelcentrum gaat door
Zoals bekend liggen er momenteel drie plannen op tafel voor nieuwe winkelcentra in het noorden van Brussel: één op de Heizel (het NEO-project), één aan de Van Praetbrug (Just Under the Sky) en één aan het viaduct van Vilvoorde (het Uplace project). Dat drie grootschalige winkelcentra – qua oppervlakte alle drie vergelijkbaar met Wijnegem Shopping Center– van het goede te veel zijn, is wel duidelijk. Op vlak van verkeer kan dit onmogelijk opgevangen worden, zoals uit de mobiliteitsrapporten blijkt. De files op de Brusselse ring zullen nog een pak langer worden. Bovendien dreigen de winkelcentra de bestaande handelskernen van Brussel, Vilvoorde en Leuven zwaar te schaden. Ter vergelijking: sinds de komst van het Waasland Shopping center aan de rand van de stad, is de leegstand in de winkelstraten van Sint-Niklaas dramatisch toegenomen. Eén op vijf winkels staat leeg, het hoogste aandeel van alle Vlaamse steden.
Dit soort bekommernissen komt echter amper aan bod in de politieke discussies. Het is nu vooral een race tegen de tijd. Zowel Uplace (in Vlaanderen) als Just Under The Sky (in Brussel) vroegen al bouwvergunningen aan. Uplace stelt in zijn aanvraag dat de “marktomstandigheden nu gunstig zijn – bij vertraging dreigt een ander project de aanwezige marktruimte in te nemen”. Eenzelfde verhaal klinkt in Brussel, waar men naar eigen zeggen “de komst van een winkelcentrum in Vlaanderen net buiten Brussel voor wil zijn.” En zowel de Brusselse als de Vlaamse regering stappen in die logica mee. De snelste regering is de beste regering?
