Home > Artikels > 8/3/2010 - Overschot emissiekredieten levert bedrijven miljarden op
Overschot emissiekredieten levert bedrijven miljarden op
Het Europese emissiehandelssysteem, dat in het leven geroepen werd om de CO2-uitstoot van de Europese grootindustrie te verlagen, schiet drastisch tekort. In plaats van te zorgen voor effectieve reducties bij CO2-intensieve sectoren, zorgt dit systeem voor monsterwinsten voor individuele bedrijven.
De handel in emissierechten is het vlaggenschip van het Europese klimaatbeleid. Alle grote Europese bedrijven zijn erin opgenomen. Jaarlijks moeten de bedrijven hun uitstoot ‘dekken’ met de hen toegekende rechten. Een bedrijf dat meer CO2 uitstoot dan de rechten waarover het beschikt, kan rechten bijkopen op de internationale markt. Een bedrijf dat rechten teveel heeft, kan verkopen.
De voorbije jaren deelde de overheid de emissierechten gratis uit. Met gulle hand zo bleek. Bond Beter Leefmilieu becijferde al dat de handel in emissierechten de Vlaamse grootindustrie de voorbije jaren 80 miljoen euro opleverde.
Door de economische crisis is het overschot aan verdeelde gratis emissierechten nog sterk toegenomen. Een studie van de Britse organisatie Sandbag toont aan dat 10 grote Europese bedrijven dankzij een overschot aan emissierechten in 2008 maar liefst 500 miljoen euro winst konden opstrijken. De komende 3 jaar zou die winst kunnen oplopen tot 3,2 miljard euro. Dit is meer dan het dubbele van de 1,5 miljard euro die Europa in haar economisch herstelplan wil investeren in hernieuwbare energie en schone technologieën. ArcelorMittal is koploper bij de winstmakers. Dit bedrijf zou in de periode van 2008 tot 2012 kunnen rekenen op een overschot van 100 miljoen ton emissierechten, goed voor 1,4 miljard euro.
Dit geld komt vandaag niet noodzakelijk cash in het laatje. De bedrijven kunnen hun kredieten opsparen voor de post-Kyotoperiode, zodat ze ook na 2012 (veel) lagere reducties zullen moeten realiseren. Hierdoor worden de post-Kyotoklimaatdoelstellingen verder uitgehold. Bedrijven zullen immers speculeren met emissiekredieten in plaats van reële reducties te verwezenlijken.
De studie van Sandbag werpt ook een ander licht op de houding van de industrie in aanloop naar Kopenhagen. Dezelfde grote bedrijven hebben zich toen actief verzet tegen het actualiseren van de Europese reductiedoelstellingen. Het optrekken van de reductiedoelstellingen van 20 naar 30 procent, zoals door diverse Europese landen bepleit, stuitte op groot weerwerk vanuit de industrie. Onder meer de staalsector herhaalde begin 2010 nog eens sterke tegenstander te zijn van het optrekken van de emissiereductiedoelstelling. Als argument werd het mogelijke verlies aan competitiviteit op de wereldmarkt aangehaald. De studie van Sandbag toont nu aan dat waar het schoentje werkelijk knelt. Niet zozeer de competitiviteit, maar de monsterwinsten uit de emissiehandel worden bedreigd. Zolang Europa de zwakke emissiereductiedoelstelling van 20 procent aanhoudt, stroomt het geld ongehinderd naar de industrie.
Reacties
roel - Brussel
(177 dagen geleden)
Beste,
De sandbag studie waarnaar in bovenstaand artikeltje verwezen wordt (zie ook de bijgevoegde link), geeft heel wat antwoorden op uw vragen.
Het is inderdaad zo dat het overschot aan emissierechten, pas iets kan opbrengen op de markt als er kopers zijn. Zoals de studie aantoont, zijn de overschotten aan rechten geconcentreerd bij bepaalde bedrijven. Andere bedrijven, zoals een groot deel van de elektriciteitssector, moeten wel emissierechten bijkopen om hun uitstoot te kunnen dekken. De bedrijven die teveel rechten kregen, kunnen hun rechten dus verkopen aan deze spelers. Anderzijds kunnen ze er ook voor kiezen om deze rechten op te sparen en op een later tijdstip te verkopen, vandaar dat we spreken over een 'virtuele winst'. Volgens de herziene ETS richtlijn bestaat namelijk de mogelijkheid dat bedrijven hun overschot aan emissierechten overdragen naar de post-kyotoperiode (tussen 2007 en 2008 mocht dit inderdaad niet, maar na 2012 zullen de rechten wél mogen worden overgedragen naar 2013). Dankzij dit overschot aan rechten kunnen ze dus - zonder of met veel minder - inspanningen de opgelegde CO2 reducties te behalen.
Het feit dat de koolstofprijs gecrasht is, toont inderdaad aan dat er een teveel aan rechten aan de markt is. Een verscherping van de doelstelling voor 2020, moet er voor zorgen dat er weer een tekort gecreëerd wordt (de doelstelling is immers CO2 reduceren), normaliter zal de koolstofprijs dan ook volgen.
Het systeem van emissierechten is inderdaad een Europees systeem en moet kaderen in een globale aanpak van de klimaatopwarming. Vandaar dat de Sandbag studie, waar bovenstaand artikel grotendeels op gebaseerd is, op Europees niveau werd uitgevoerd. Wel gebeurt de allocatie van emissierechten tot 2012 echter op het niveau van de lidstaten (na 2012 zal dit Europees geregeld worden). Vandaar - en ter illustratie - ook een verwijzing naar de Vlaamse cijfers.
G - Diest
(178 dagen geleden)
Beste Sara,
Om te beginnen geeft u zelf aan dat de bedrijven de rechten GRATIS kregen (grandfathering). Verder stelt u dat de bedrijven de overschotten aan emissierechten kunnen verkopen op de internationale markt! Tot hier klopt uw redenering, maar...
Bedrijven kunnen enkel rechten verkopen als er ook kopers zijn. Dat is net het idee achter VER (verhandelbare Emissie Rechten). Indien iedereen voldoende rechten kreeg, was er geen handel nodig, maar aangezien u zelf aangeeft dat er handel is wil dit zeggen dat het systeem wel werkt. Er zijn namelijk bedrijven die extra kosten moeten dragen net door de aankoop van extra rechten. Als een aantal bedrijven 1,4 miljard winst hebben gemaakt, wil dit zeggen dat er andere 1,4 miljard verlies hebben gemaakt!
Een tweede fout betreft de overdraagbaarheid van opgespaarde rechten. Deze rechten mogen opgespaard worden BINNEN een handelsperiode, maar borrowing en banking zijn NIET toegelaten TUSSEN verschillende handelsperiodes. Opgespaarde rechten in de periode 2008-2012 zijn vanaf 2012 niets meer waard.
Dit laatste is mede-oorzaak van het ineenstorten van de prijs. Wie koopt er nog rechten die enkele maanden later niets meer waard zijn? Het toelaten van de 'gebakken lucht' uit Rusland heeft de prijszetting evenmin goed gedaan.
Nog een mank lopende vergelijking: het systeem van VER is een EUROPEES systeem en de BBL zit de winst uit te rekenen voor de VLAAMSE grootindustrie. Blijkbaar wordt Global warming niet steeds globaal bekeken.
Het enige dat ik in uw betoog wil volgen is de vraag of 20% reductie niet te weinig is.
