Home > Milieublog > april 2007
Milieublog archief: april 2007
Verkeer, Lucht, Milieu & gezondheid
Opnieuw een zonnige dag in deze kurkdroge aprilmaand. Twee ogenschijnlijk los van elkaar staande berichten in het nieuws, klinken zo vlak na elkaar toch op zijn minst vreemd in de oren. We hadden dit weekend het vroegste ozonalarm sinds 20 jaar. Vooral Brabant kleurde rood op de kaarten van de luchtvervuiling. Daar is de vroege zomerwarmte natuurlijk voor verantwoordelijk. De luchtvervuiling in ons landje heeft niet veel nodig om naar de te slechte kant te kantelen. Luchtvervuiling waarin het wegverkeer een doorslaggevende rol speelt. Net op dat moment wordt de nieuwe regeling voor de autokeuring van kracht. Vanaf woensdag 2 mei kunnen ook auto's tot zes jaar oud, een keuringsbewijs voor twee jaar krijgen. De voertuigen
mogen wel niet meer dan 100.000 kilometer op de teller hebben staan. Deze versoepeling is eigenlijk de tweede fase in de hervorming van de autokeuring. Auto's van vier jaar oud die technisch in orde zijn, krijgen nu al een keuringsbewijs dat twee jaar geldig blijft. Daar zouden
vorig jaar ongeveer 135.000 wagens van geprofiteerd hebben. Nu wordt de regeling uitgebreid naar auto's tot zes jaar oud. Wetende dat oude auto's meer luchtvervuiling veroorzaken per kilometer, lijkt deze nieuwe regeling niet direct een stap vooruit. Ze zou minstens gepaard moeten gaan met mobiele controles, bijvoorbeeld gecombineerd met alcoholcontroles door de politie.
29 april 2007 | Bram Claeys
Klimaat & energie, Duurzame ontwikkeling
Op 22 april vieren we de Dag van de Aarde. Dit jaar staat de Dag van de Aarde in het teken van biobrandstoffen en duurzame landbouw. Voor Bond Beter Leefmilieu en de Vlaamse Noord-Zuidbeweging het moment om de aandacht te vestigen op het probleem van palmolieplantages in Zuidoost-Azië. Tijdens een actie aan de elektriciteitscentrale van SPE in Harelbeke vroeg BBL aan SPE te stoppen met het verbranden van niet-duurzame palmolie voor het opwekken van groene stroom. En met succes. De directie van SPE ondertekende een verklaring waarin ze stelt af te zien van het gebruik van niet-duurzame palmolie. 'Een goed signaal,' vindt BBL-voorzitter Hans Bruyninckx, "We moeten het klimaatprobleem niet door een ander probleem vervangen." Hier leest u de volledige speech.
Vandaag vieren we, naast Vlaanderendag, Erfgoeddag en het einde van de
vaccinatieweek, de ‘Dag van de Aarde’. Ik wil u dan ook van harte
bedanken om vandaag naar Harelbeke te zijn gekomen. In heel de wereld
vragen mensen op Dag van de Aarde aandacht voor de toekomst van onze
planeet. In meer dan 174 landen wordt actie gevoerd voor een propere,
mooie, eerlijke en aangename wereld.
Ook in Vlaanderen vieren we de Dag van de Aarde. Thema dit jaar is ‘de
intieme relatie tussen landbouw, natuur en eerlijke handel’. Dat is een
lange titel, maar wel één die zegt waar het om draait. De manier waarop
we de landbouw organiseren, heeft een enorme, moeilijk te onderschatten
invloed op onze natuur, en op eerlijke handelsrelaties met landen uit
het Zuiden.
Daarom werkt de milieubeweging mee met de Vlaamse Noord-Zuidbeweging in
het kader van Landbouw2015. Die campagne komt op voor duurzame landbouw
en het recht op voedsel voor iedereen.
Dat recht op voedsel heeft ook een directe link met het milieu, met het
klimaatprobleem. In het laatste IPCC-rapport wees de VN er nog op dat
het vooral de armste landen zullen zijn die de zwaarste klappen zullen
krijgen als de klimaatverandering onverminderd verdergaat. De landbouw
in de ontwikkelingslanden zal sterk te kampen krijgen met extreme
droogte, of met extreme regenval.
Biobrandstoffen kunnen een deel van de oplossing bieden voor het
klimaatprobleem. Bij de verbranding van biobrandstoffen worden netto
minder broeikasgassen uitgestoten dan bij fossiele brandstoffen. Het
lijkt eigenlijk te mooi om waar te zijn. De broeikasgassen die de lucht
worden ingeblazen bij de verbranding, worden weer opgenomen door de
kweek van de gewassen voor biobrandstoffen. Een perfect verhaal, op het
eerste gezicht.
Vandaag, hier aan de centrale van SPE, zetten we biobrandstoffen in de
kijker. Dat is niet toevallig, want in het thema biobrandstoffen komen
zowel natuur, landbouw als eerlijke handel samen.
In deze centrale wordt elektriciteit opgewekt, met warmteterugwinning,
door de verbranding van palmolie, afkomstig uit Maleisië – in totaal
zo’n 30.000 ton per jaar. Die 30.000 ton wordt gekweekt op ongeveer
6.000 hectare plantage.
Dat lijkt heel wat. Maar als je weet dat er hier in Harelbeke nog niet
één duizendste van de wereldproductie van palmolie wordt verbrand, dan
is de schaal waarop palmolie wordt gekweekt haast niet meer te vatten.
Het gaat hier om ettelijke miljoenen hectaren, palmolie alleen. Dat kan
niet zonder gevolgen blijven.
De productie van palmolie gaat in te veel gevallen gepaard met
onaanvaardbaar negatieve gevolgen op lokale bevolking en
biodiversiteit.
De Orang-oetangs die hier vandaag rondlopen zijn niet willekeurig
gekozen als mascotte voor deze actie. In Indonesië en Maleisië wordt
massaal regenwoud vernietigd bij het aanleggen van oliepalmplantages.
Dat vormt een ernstige bedreiging voor het voortbestaan van deze
mensaap. Als we niks doen, zal de orang-oetang binnen 12 jaar niet meer
in het wild voorkomen.
Daarnaast is er ook het probleem dat de voedselprijzen wereldwijd
omhoog schieten. Energiegewassen nemen de plaats in van
voedingsgewassen.
Ook de arbeidsomstandigheden van de plantagearbeiders en de
levensomstandigheden van de lokale bevolking zijn vaak ondermaats. Bij
het aanleggen van palmolieplantages moet de lokale bevolking vaak
wijken voor de belangen van de plantage-uitbaters.
Het onoordeelkundig oplossen van het klimaatprobleem dreigt heel wat
andere problemen op te leveren. Dat kan niet de bedoeling zijn
Terug naar de elektriciteitscentrale van SPE waar we nu voor staan. Om
te voldoen aan zijn doelstellingen voor de productie van groene stroom,
verstookt SPE hier palmolie uit Maleisië. Het grootste probleem is dat
het totaal onbekend is onder welke omstandigheden dat deze palmolie
wordt gekweekt. Totnogtoe werd bij de aankoop van de olie geen rekening
gehouden met de sociale omstandigheden in en rond de plantages, met het
milieu, met biodiversiteit.
Ik zeg wel: tot-nog-toe. Want ik ben bijzonder opgetogen over het feit
dat we hier vandaag mogen aankondigen dat SPE samen met ons een
engagementsverklaring zal ondertekenen om in de toekomst wél rekening
te houden met een aantal minimumcriteria bij de aankoop van
biobrandstoffen. Die criteria zijn gebaseerd op de conclusies van de
Nederlandse Commissie Cramer. Die heeft minimale garanties vastgelegd
op vlak van sociale rechten, bescherming van de biodiversiteit en
CO2-reductie.
Dit in afwachting dat er volledig gecertificeerde biobrandstof op de
markt komt. Want vanaf dat moment zal SPE die inzetten. We verwachten
de eerste gecertificeerde olie vanaf eind dit jaar, begin volgend jaar.
SPE zal, op vraag van Bond Beter Leefmilieu, stoppen met het verbranden
van niet-duurzame palmolie. De deal die we vandaag afsluiten, toont dat
zowel bij het bedrijfsleven als bij de milieubeweging een belangrijke
wil tot samenwerken bestaat.
Het is bovendien een belangrijk signaal naar de overheid. We moeten
niet wachten op Europa of de rest van de wereld om criteria op te
stellen voor biobrandstoffen. We moeten zelf het heft in handen nemen.
We hebben nood aan een sluitend systeem van certifiëring en
duurzaamheidscriteria voor alle biobrandstoffen.
Het is de taak van de overheid zo’n systeem op te zetten. Ze moet dit
doen in overleg met alle stakeholders en met open vizier. Het Vlaams
energieagentschap heeft ten andere de verdienste dit debat aan te
zwengelen.
Het kan ons, eens er een internationaal systeem komt, alleen maar
voordelen opleveren. Als alle Vlaamse elektriciteitsproducenten enkel
nog duurzame biobrandstoffen zouden gebruiken, dan bouwen we een
voorsprong en expertise op die we later zeker zullen kunnen gebruiken.
En het is niet meer dan onze ethische plicht om dat te doen.
Na de eerste oliecrisis in de jaren ’70 zette ons land zich op kop in
het onderzoek naar propere en hernieuwbare energievormen. Door
kortzichtigheid werd dit onderzoek in de loop van de jaren ’80
stilgelegd: de resterende middelen werden naar het nucleair onderzoek
afgeleid. Laat ons vandaag dezelfde fout niet maken en ons onderzoek
richten op de reële oplossingen voor het energieprobleem. Een
Orang-oetang stoot zich geen twee keer aan dezelfde steen.
22 april 2007 | Joris Gansemans
Het internationaal panel van klimaatwetenschappers IPCC vergaderde deze
week in Brussel. Het resultaat van de conferentie is een nieuw rapport
over de impact van klimaatverandering vandaag en morgen. Dat rapport stelt in sterke bewoordingen dat die impact vandaag al zeer groot en groeiend is. We moeten
dringend ingrijpen als we de ergste gevolgen willen tegenhouden.
Lees meer in de laatste Beleidsbabbel
6 april 2007 | Joris Gansemans