Home > Milieublog > september 2007
Milieublog archief: september 2007
Milieubeweging zet krachtlijnen uit voor duurzame samenleving in 2050
”Regering mag zich niet laten chanteren door Electrabel”
Is het klimaat u vier kopjes koffie waard?
Regering mag zich niet laten chanteren door Electrabel
Kosten-baten slimme meters: het is 5 voor 12
De tussentijdse VN klimaatconferentie sloot vrijdagavond 31 augustus in Wenen af met een akkoord met cijfers en veel voorzichtigheid. Tot de laatste minuut onderhandelden de ondertekenaars van het Kyotoprotocol over de punten en komma's van een tekst die de eerste aanzet moet zijn voor het vervolg op dat Kyotoprotocol. De onhandelingen over dat vervolg zijn 2 jaar geleden gestart in Montreal, Canada. In Wenen moesten er eindelijk concrete doelstellingen op tafel komen. En die zijn er nu: de uitstoot van de industrielanden moet dalen met 25 tot 40% tegen 2020 in vergelijking met de uitstoot in 1990. Misschien nog belangrijker: de tekst stelt ook dat tegen 2050 de wereldwijde uitstoot "well below" de helft van de uitstoot in 2000 moet liggen. Zo'n verwijzing naar "wereldwijde" reducties was niet evident, omdat ze erkent dat ook in andere landen dan de industrielanden de uitstoot moet zakken.
De vergadering in Wenen was de laatste bijeenkomst voor de topconferentie in Bali, eind dit jaar. Daar moet eindelijk een akkoord komen over een “mandaat” om formele onderhandelingen te beginnen over het vervolg op het Kyotoprotocol. Dat moet er zijn tegen 2009 om de partijen tijd genoeg te laten het nieuwe akkoord om te zetten zonder dat er een kloof valt na het Kyotoprotocol.
De reductiedoelstellingen die nu op tafel liggen, komen overeen met wat wij naar voor schuiven als noodzakelijk om de klimaatverandering tegen te houden. Alleen geeft de ontzettende traagheid waarmee men over dergelijke voorzichtige principiële uitgangspunten een voorwaardelijk akkoord bereikt, te vrezen voor het effectieve klimaatbeleid. Het moet echt veel en veel sneller gaan. Er is een draagvlak bij de bevolking, maar veel regeringsleiders lijken zich daar niet in het minst van bewust. Het akkoord moet nu dringend verfijnd worden. De landen moeten erkennen dan de opwarming van de temperatuur onder 2°C moet blijven. Adaptatie moet een duidelijke plaats krijgen in het akkoord, de financiële stromen moeten vastgelegd worden, de flexibele mechanismen moeten worden verbeterd... En dichter bij huis: de industrielanden, en dus ook België moeten concreet aangeven welke reductie zij op zich nemen tegen 2020. Landen als Duitsland deden al een voorzet. Op België blijft het wachten. Hopelijk verliezen onze regeringsonderhandelaars niet uit het oog dat er nog een wereld buiten de landsgrenzen ligt.
De gesprekken in Wenen liepen eigenlijk over 2 parallelle sporen. Aan de ene kant heb je de groep landen die het Kyotoprotocol ondertekenden, en die discussieerden over het klimaatbeleid na 2012 van de landen die in het protocol doelstellingen opgelegd kregen. Voor de liefhebbers: de "AWG", of ad hoc working group on further commitments for Annex 1 countries. Aan de andere kant heb je de grotere groep landen die enkel het Klimaatverdrag ondertekenden, maar niet noodzakelijk het Kyotoprotocol ondertekenden. Zij hebben een veel bredere discussie over doelstellingen voor iedereen, en over nieuwe onderwerpen die in het internationaal klimaatbeleid moeten worden opgenomen, zoals bijvoorbeeld aanpassing aan de klimaatverandering. Bij die landen ook de USA. Dit zijn nog veel moeilijkere gesprekken dan die in de AWG. Men verwijst er dan ook naar als de "dialoog", en spreekt niet van formele onderhandelingen.
Resultaten na een week zware onderhandelingen? Voor de zomer publiceerde het internationaal expertenpanel, het IPCC, haar rapport over welke uitstootvermindering nodig is om de concentratie van broeikasgassen te stabiliseren. In Wenen raakte de politieke wereld het er over eens dat deze rapporten een goede basis zijn voor de doelstellingen na 2012. Twee concrete verwijzingen nam men over: tegen 2020 zou de uitstoot van de industrielanden 25 tot 40% lager moeten liggen dan in 1990, en de wereldwijde uitstoot zou tegen 2050 een heel eind onder de helft van de uitstoot in 2000 moeten liggen. Men erkent ook dat de wereldwijde uitstoot binnen 10 tot 15 jaar zou moeten pieken. Het is de eerste keer dat concrete cijfers in een gedragen tekst staan, het is ook de eerste keer dat er verwezen wordt naar wereldwijde actie. Geen gering resultaat dus. Ware het niet dat de tekst nog veel te voorwaardelijk is. De eerste tekstversie was al heel erg voorzichtig, maar is in de loop van de week nog verder afgezwakt, onder druk van landen als Japan, Canada, Nieuw-Zeeland. Het resultaat is dat deze eerste heel voorzichtige cijfers nu nog eens bevestigd moeten worden in de conferentie in Bali, eind dit jaar. Terwijl we eigenlijk vooral snel stappen vooruit zouden moeten zetten om deze eerste tekst veel concreter te maken.
In de loop van de week kwam het secretariaat van het Klimaatverdrag met een zeer interessant, en belangrijk document: een inschatting van de financiële stromen die nodig zijn in de strijd tegen de klimaatverandering. Hun conclusie is dat de additionele investeringen om de klimaatverandering tegen te houden in 2030 tussen 0,3 en 0,5% van het wereld binnenlands product zouden bedragen, of 1,1 tot 1,7% van de wereldwijde investeringen. Dit is veel als je het vergelijkt met wat er vandaag aan fondsen beschikbaar is onder het Kyotoprotocol en het Klimaatverdrag, maar weinig in vergelijking met globale cijfers. De les hieruit? We hebben vooral dringend een radicale heroriëntering van de bestaande investeringen nodig. Het document zet verder de noden voor aanpassing aan klimaatverandering duidelijk op de kaart. En nog opvallend: de landen moeten nu natuurlijk met geld over de brug komen, en kunnen dat geld op verschillende manieren genereren. Bij de mogelijke financiële instrumenten citeert het secretariaat ook de koolstoftaks.
Climate Action Network volgde de onderhandelingen op de voet, en berichtte in de Eco over de vorderingen en analyses van de milieubeweging. Op de website van het ENB stonden ook dagelijkse zakelijke berichten te lezen.
1 september 2007 | Bram Claeys