Home > Milieublog > april 2008
Milieublog archief: april 2008
Verkeer, Lucht, Ruimte en natuur
Moet Vlaanderen dé logistieke draaischijf in Europa worden? Met nieuwe containerdokken, nog meer wegen, nieuwe logistieke parken en transportzones? Tijdens een hoorzitting in het Vlaams Parlement trok Geert Noels van Petercam hard van leer tegen het nieuwe Saefthingedok – het containerdok dat bovenop Doel moet komen. Erik Grietens, specialist ruimtelijke ordening van BBL, maakt de balans op.
Vooreerst worden havens te veel gelijkgesteld met louter maritieme activiteiten, hoewel de productie-industrie vanuit economisch oogpunt veel waardevoller is. De toegevoegde waarde en tewerkstelling liggen veel hoger bij de havenindustrie dan bij de maritieme containerbehandeling. Volgens Geert Noels mag het belang van een haven voor de Vlaamse economie niet meer gemeten worden in loutere tonnages, maar moet de nadruk liggen op toegevoegde waarde en duurzame tewerkstelling.
Geert Noels waarschuwt er voor dat industriële bedrijven hun keuze van vestiging steeds meer bepalen in functie van bereikbaarheid. Als er na het Deurganckdok ook nog eens een Saefthingedok bijkomt, zullen er nog eens bijna 5 miljoen vrachtwagens extra op de weg terechtkomen. Op dat op te kunnen vangen zijn zware en dure infrastructuurwerken nodig. Bovendien moet ook nog rekening gehouden worden met de economische kosten van de toenemende files. En dat zal ten koste gaan van de industrie. Te zwaar inzetten op logistieke ontwikkelingen hindert de productie-industrie en de hoogwaardige diensteneconomie. De echte inzet voor havens en Vlaamse economie is volgens Geert Noels het behoud en de opwaardering van de industrie. En de industrie heeft andere noden, zoals investeringen in onderzoek en ontwikkeling, innovatie, energiebevoorrading, human recources,…
Mainport of brainport?
Uit havenrapporten valt te leren dat de haven van Antwerpen, bij uitstek een containerhaven, een toegevoegde waarde haalt van amper 49 euro per ton. De haven van Gent, een echte industriële productiehaven, haalt een toegevoegde waarde van 141 euro per ton. Opnieuw blijkt dat investeren in pure logistiek vooral veel problemen oplevert voor milieu en natuur.
BBL pleit ervoor om bij havenontwikkeling vooral te mikken op productie-industrie met een duidelijke toegevoegde waarde, hoge tewerkstelling en aandacht voor het milieu.
In onze havens moet in de eerste plaats opnieuw meer geďnvesteerd worden in lokale productie. Er liggen honderden hectaren niet gebruikte bedrijfsgronden in onze havens.
Die moeten ingezet worden om nieuwe hoogwaardige productiebedrijven aan te trekken. Niet alles verhuist naar China of Oost-Europa. Zo zijn er enorme groeikansen voor de eco-industrie, een economische trend die Vlaanderen volledig aan het missen is. Het gaat dan om investeringen in milieutechnologie, recyclage van afvalstoffen tot grondstoffen, energiecentrales met lokaal geteelde tweede generatie biobrandstoffen,… En de mogelijkheden daarvoor zijn wel degelijk aanwezig. Zo wil ArcelorMittal een derde hoogoven bouwen in de haven van Gent. Daarvoor moeten ijzererts en kolen worden ingevoerd van overal ter wereld. Het is echter ook mogelijk om een elektrische smeltoven te bouwen in plaats van een klassieke hoogoven, zodat schroot en autowrakken gerecycleerd kunnen worden tot nieuw staal. Op die manier kunnen we er ook in slagen de internationale staalindustrie beter te verankeren in Vlaanderen, de grondstoffen komen dan immers uit onze eigen regio.
Ondertussen is het debat gestart over de vraag of er nog een nieuw containerdok moet bijkomen in de Antwerpse haven. Eén van de gevolgen van de mondialisering van de economie is dat de plaats van productie en de plaats van consumptie van goederen steeds verder van elkaar verwijderd zijn. Laagwaardige industrie verplaatst zich naar lage loonlanden. Grondstoffen moeten over grote afstanden rondgesleept worden, waarna de afgewerkte producten vervoerd moeten worden naar de afzetmarkten over heel de wereld. Investeren in mainportontwikkeling staat dan ook gelijk met investeren in het massaal importeren van minderwaardige producten uit Azië, ten koste van kwalitatieve tewerkstelling hier. Voor een nieuw containerdok moeten woningen, landbouwgronden en natuurgebieden verdwijnen. Met enorme files er bovenop. Kiezen voor inbreiding van onze havens met eco-industrie is kiezen voor toegevoegde waarde en tewerkstelling, innovatie, zuinig ruimtegebruik en betere mogelijkheden voor binnenvaart en spoorontsluiting.
18 april 2008 | Erik Grietens