Home > Milieublog > mei 2008
Milieublog archief: mei 2008
De Vlaamse regering is bijzonder voorzichtig geworden over het megaproject Seine-Schelde-West, de verbinding tussen de haven van Zeebrugge met de Europese binnenvaartwegen. Logisch, zegt Wim Van Gils, adviseur waterbeleid bij Bond Beter Leefmilieu. Wat de gevolgen zijn voor het milieu blijft nog in nevelen gehuld, terwijl het rendement van het project een stuk lager uitvalt dan verwacht.
Dat blijkt uit de voorlopige haalbaarheidsstudie die gisteren werd voorgesteld aan de klankbordgroep. Daarin zetelt Bond Beter Leefmilieu samen met andere actoren uit het maatschappelijk middenveld en politici uit de gemeenten die langs het traject van het Schipdonkkanaal (ook wel de ‘Stinker’ genaamd) liggen.
Een kanaal zonder water
Is er wel voldoende zoet water beschikbaar om het kanaal te voeden? Dat is een cruciale vraag waar we gisteren geen antwoord op kregen. Extra water uit de ringvaart rond Gent is in droge periodes niet beschikbaar. Nu al slaagt Vlaanderen er niet in om genoeg zoet water te voeden aan het kanaal Gent-Terneuzen. Van de waterbehoefte van de Zeeschelde, een internationaal beschermd natuurgebied, heeft men geen enkel idee. Om de verzilting van het nieuwe kanaal tegen te gaan, is er geen zoet water op overschot. Over het verziltingsprobleem wordt dan ook nog verder gestudeerd. Bij plannen om een kanaal aan te leggen zonder water, denk ik spontaan aan liedjes over cafés zonder bier.
Bovendien is over de uiteindelijke gevolgen voor het leefmilieu nog weinig bekend. Het milieu-effectenrapport (MER) is nog niet klaar. Pas in november of december zal dat afgerond zijn. Ik vind het dan ook heel terecht dat Vlaams minister-president Kris Peeters concludeert dat er vandaag nog geen beslissing kan worden genomen.
Economisch nut onbewezen
De maatschappelijke kosten-batenanalyse laat belangrijke vragen onbeantwoord. Zo blijft het economisch nut van het project onbewezen. In de beste der werelden draait het project break-even. Maar harde economische voordelen blijken er niet te halen zijn uit Seine-Schelde-West. Als de kosten een beetje oplopen – en in Vlaanderen hebben we al een flinke traditie opgebouwd om grote infrastructuurwerken zwaar boven budget te laten gaan – zal er nooit een euro naar de maatschappij terugvloeien.
Bovendien blijken de aannames uit de studie nogal wankel. Zo wordt het marktaandeel van de binnenvaart en de congestiebaten in Brugge (de Bruggelingen gaan minder lang in de file moeten staan) wel heel erg positief ingeschat. Verschillende belangrijke kosten ontbreken daarentegen nog in de studie: wat is de kost van de natuur die verdwijnt ? Wat met de impact op het landschap en de daarbij horende effecten voor recreatie en de toeristische sector ?
Een dringende noodzaak is er ook al niet. Ook zonder nieuw kanaal worden de transportdoelstellingen in het strategisch plan voor de haven van Zeebrugge gehaald. Vooral investeringen in goederenvervoer via het spoor, AX en zeewaardige binnenvaart (de zogenaamde estuaire vaart) kunnen de verdere ontsluiting van de haven verbeteren. Een dringende noodzaak voor het kanaal is nog steeds niet aangetoond.
Wachten tot het najaar
Het zal nu wachten worden tot in het najaar voor we nieuws krijgen over de plannen over Seine-Schelde-West. Dan komt de definitieve MER uit. Gezien de voorzichtigheid waarmee de Vlaamse regering nu over het dossier communiceert, blijkt dat ook vroegere voorstanders aan het twijfelen zijn gegaan.
29 mei 2008 | Wim Van Gils
Minister Magnette heeft een akkoord met Electrabel en SPE waarin deze beloven 250 miljoen euro over te schrijven op de rekening van de Staat. Een goeie zaak, want er waren nog wat gaten te vullen in de begroting, dus alle hulp is welkom. Het zou gaan om een eenmalige taks, die enkel voor dit jaar geldt. Maar minister Magnette liet al noteren de smaak te pakken te hebben, en volgend jaar opnieuw te willen aankloppen bij de elektriciteitproducenten. Ondertussen blijft het akkoord zelf in nevelen gehuld.
Enkel de producenten van kernenergie hoesten de bijdrage op. Electrabel staat in voor 96% van de nucleaire stroom en betaalt 240 miljoen euro, SPE Luminus is goed voor 4% en zal dus 10 miljoen storten op de rekening van de overheid. Volgens minister Magnette is aan het akkoord over de taks geen tegenprestatie gekoppeld. Het verlanglijstje van de milde schenkers kan nochtans niet leeg geweest zijn, denk maar aan de wet op de kernuitstap, de verkoop van Distrigas of het verder muilkorven van de Creg - de federale energiewaakhond. En als het een taks was, waarover moest dan een akkoord worden bereikt? En waarom staat dan in de nota ter begeleiding van de begroting een overleg over de 250 miljoen aangekondigd?
Feit is dat deze 250 miljoen in de verste verte niet tegemoet komen aan de noodzaak om de winsten door de versnelde afschrijving van de afgeschreven steenkool- en kerncentrales te recupereren. Die bedragen in een schatting van de Creg minstens 11 miljard euro. En verder lazen we nog in de Trends dat de notionele intrest Electrabel/Suez per jaar de ronde som van 500 miljoen euro oplevert.
De taks kan in geen geval als pasmunt dienen om de wet op de kernuitstap open te breken. België moet wel dringend en drastisch investeren in energiebesparing, efficiëntie en hernieuwbare energie. Dit is het gevolg van de nieuwe Europese energiedoelstellingen tegen 2020, en van een dreigend productietekort op kortere termijn. We hadden het er vandaag op de Lente van het Leefmilieu nog uitgebreid over – en over de noodzaak aan betekenisvolle bijkomende budgetten.
Minister Magnette zegt voorzichtig dat de opbrengst van de taks gebruikt kan worden voor “bijvoorbeeld” hernieuwbare energie of energiebesparing in de overheidsgebouwen.
De tijd voor de voorzichtige stapjes vooruit is voorbij, dat zeggen wij. De overdreven winsten moeten de overheid toelaten om duurzame investeringen te ondersteunen. Die moeten bijdragen aan de bevoorradingszekerheid van ons land. Ze moeten de consument beschermen tegen prijsstijgingen of schommelingen. En ze moeten ons toelaten om de doelstelling van 13% hernieuwbare energie tegen 2020 te bereiken, in combinatie met de CO2-reductiedoelstelling.
En de tijd van schimmige akkoorden zou ook voorbij moeten zijn, dachten wij. Dus zal de inhoud van het akkoord ongetwijfeld binnenkort publiek gemaakt worden. Wij kijken er naar uit. Tot zolang blijft haar precieze inhoud de vraag van 250 miljoen.
26 mei 2008 | Bram Claeys
Dit jaar mogen vier Vlaamse zwemvijvers en zeven jachthavens de "Blauwe Vlag" hijsen, een internationaal kwaliteitskeurmerk dat in Vlaanderen wordt uitgereikt door de Bond Beter Leefmilieu (BBL). Dat stond, een beetje te vroeg, vandaag al op de website van de FEE, de Foundation for Environmental Education (FEE).
Welke zwemvijvers en jachthavens precies in de prijzen vallen en dit seizoen een Blauwe Vlag mogen hijsen, wordt op 13 juni bekendgemaakt op de persconferentie van de Blauwe Vlag 2008.
De gegevens die momenteel op de website van de internationale Blauwe Vlag staan, zijn de gegevens van vorig jaar.
22 mei 2008 | Joris Gansemans
Zou de treinstaking dan toch nog positieve gevolgen kunnen hebben? Vandaag leren we met zijn allen dat thuiswerken toch niet zo slecht hoeft te zijn, of dat je ook met de fiets ver geraakt.
BBL mobiliteitscampaigner Wouter Florizoone organiseert al jaren een fietspool voor pendelaars die van Leuven naar Brussel rijden. De deelnemers houden hun ervaringen bij op de blog gefietst.blogspot.com. Vandaag, de dag van de treinstaking, was er extra veel volk komen opdagen.
En ook morgen (21 mei 08) rijdt het peloton van Leuven-Brussel-Leuven uit. Afspraak: 7u30 aan het station van Herent.
Op gefietst.blogspot.com lezen we vandaag:
'Veel meer fietsers (een 20-tal + 1 elektrische scooter) dan gebruikelijk deze morgen aan Herent-station. Daar zat natuurlijk de treinstaking voor iets tussen...
Het werd een rustig tochtje aan een gezapig tempo langs de gebruikelijke autoluwe wegen. Opvallend was dat we onderweg - meer dan anders - nóg meer fietsers passeerden. En het was ook duidelijk dat de auto geen goed alternatief was voor de trein, al viel het fileleed nog wel mee. Straks om 17u fietsen we terug huiswaarts. Hopelijk kunnen we nu op wat meer mensen rekenen voor onze wekelijkse fietstrip. Aanmelden daarvoor kan je via deze site doen.
Rest me nog te vertellen dat je het radioverslag hier kunt beluisteren, de tv-reportage hier (pas na de middag wellicht) en het krantenartikeltje kun je op pag. 10 in De Morgen lezen ;-)'
20 mei 2008 | Joris Gansemans
"Banken die zogenaamd duurzame klimaatfondsen aanbieden,
strooien beleggers nog al te vaak zand in de ogen."
Sommige van die fondsen bevatten investeringen in kernenergie, biobrandstoffen, de wapenindustrie of in bedrijven die de mensenrechten schenden. Dat blijkt uit het dossier ‘Beleggers op hete kolen’ .
“Er is grote nood aan scherpere criteria en meer transparantie voor duurzame beleggingsfondsen,” stelt Bram Claeys, klimaatexpert bij Bond Beter Leefmilieu en één van de auteurs van het rapport. “Duurzame beleggingen verliezen hun geloofwaardigheid.”
7 mei 2008 | Joris Gansemans
De federale regering heeft zopas haar begroting voor 2008 gepresenteerd. Je hebt er haast een geigerteller voor nodig, maar diep verstopt in de verantwoording van de begroting staan heel verontrustende passages te lezen. De regering Leterme voorziet miljoenen euro per jaar voor het onderzoek naar nieuwe kerncentrales die met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid het daglicht nooit zullen zien, zegt Bram Claeys, energie-expert van Bond Beter Leefmilieu. "Er wordt met miljoenen gestrooid alsof er geen begrotingstekort zou zijn."
In de verantwoording van de begroting, staan namelijk verontrustende passages te lezen, leren we na een interventie door Groen!. Onder basisallocatie 42.50 verklaart de regering namelijk van plan te zijn vanaf 2009 anderhalf miljoen euro per jaar te steken in een platform, dat de Belgische activiteiten moet coördineren in het kader van het « Generation IV International Forum » (GIF).
Die zogenaamde Generatie IV slaat op de recentste fata morgana van de nucleaire industrie, door voormalig premier Verhofstadt misleidend omschreven als “groene kernenergie”. Ze worden omschreven als superveilige en efficiënte reactoren, en ze zouden beschikbaar komen vanaf 2040. In realiteit vergroten de GEN IV reactoren het proliferatierisico, en blijven ze grote hoeveelheden hoogradioactief afval opleveren, waar we nog altijd geen oplossing voor hebben.
Maar wellicht de belangrijkste bemerking, bij het besteden van al dat belastinggeld, is dat we met een aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid kunnen stellen dat de GEN IV reactoren er wellicht nooit zullen komen. De technische obstakels, die moeten overwonnen worden zijn niet min. Zo bestaan er nog geen materialen die de zeer grote drukken en temperaturen in de reactoren aan kunnen.
We dreigen dus dezelfde fout te maken als in de jaren ’80, toen de fata morgana van de nucleaire sector nog “kweekreactoren” heette. Die vergissing heeft ons land 28 miljard Belgische frank gekost. De toenmalige proefcentrale in het Duitse Kalkar is vandaag een pretpark.
De argumentatie die de regering hanteert is overigens verbijsterend. Zo stelt de toelichting dat kernenergie vandaag al in belangrijke mate bijdraagt aan de strijd tegen de klimaatverandering.
Het doet denken aan de muis en de olifant die samen door de woestijn lopen en de muis die zegt ‘wij laten nogal stof opwaaien, hé!’. Kernenergie staat vandaag in voor 6% van de mondiale energievoorziening.
Ter vergelijking: hernieuwbare energie staat vandaag al in voor 13% van de wereldwijde energievoorziening en het aandeel gaat in snel stijgende lijn.
Toch draineert de nucleaire fata morgana reeds decennialang onderzoeksgelden en steun weg van hernieuwbare energie en energiebesparing. Hoe die kernenergie dan een belangrijke bijdrage kan zijn, ontsnapt ons volledig. De tekst doet verder smalend over de gevaren van kernenergie: “Nochtans hebben sommigen bezwaren tegen de huidige vorm van kernenergie, zogezegd omwille van de veiligheid, de afvalproblematiek en de proliferatierisico’s.” Is deze regering dan van oordeel dat kernenergie geen risico’s inhoudt voor veiligheid, afvalproblematiek en proliferatie? Hoe ver kan ideologische verblinding leiden?
Overigens blijkt dat ook het Studiecentrum voor Kernenergie (SCK) onderzoek uitvoert naar 4de generatie en fusiereactoren.
In 2008 krijgt het SCK in totaal 41,7 miljoen euro van de federale regering (BA 32 42 50 41 05). Hoe dit te verzoenen is met de statuten van het SCK is ons evenmin duidelijk, want die hebben het over afvalberging en aanverwante onderzoeksdomeinen. Nochtans staan de statutaire doelstellingen van het SCK vlak boven deze passage in de toelichting.
2 mei 2008 | Bram Claeys