Thema’s
Milieublog archief
Home > Milieublog > oktober 2008
Milieublog archief: oktober 2008
Ander nieuws
Energiebesparing ook mogelijk tijdens koude winterdagen
Protest tegen uitbreiding vossenjacht blijft nuttig
Vlaamse meerderheid verbetert milieusturing vernieuwde autobelasting
Touring wil het mobiliteitsdebat blokkeren
Wind en zon groener dan ze lijken
Milieukosten van vrachtwagens veel hoger dan trein of binnenvaart
16 oktober 2008 - Een federale begroting, overgoten met groene saus
Verkeer, Klimaat & energie, Milieu & politiek, Consumenten
In de federale begroting zit geen enkele maatregel inzake ‘groene fiscaliteit’. Wel overgoot de federale regering een aantal maatregelen uit haar begroting met een groen sausje, in de hoop dat de burger het beter zou slikken. Maar met milieubeleid heeft dit niets te maken, zegt Jan Turf, beleidscoördinator bij Bond Beter Leefmilieu.
De regering wil een heffing invoeren op vliegtuigtickets: 10 euro op korte afstandsvluchten, en 50 euro op lange afstands- en business-classvluchten. Goed voor 132 miljoen euro. Voor diesel en benzine wordt het cliquetsysteem opnieuw geactiveerd, zodat de accijnzen op autobrandstoffen stijgen. Goed voor zo’n 160 miljoen euro. En Electrabel en SPE zouden in 2009 samen 500 miljoen euro moeten bijdragen. Zoals gezegd, het oogt wellicht groen, maar het heeft niets te zien met de vele voorstellen en ideeën die de milieubeweging – en zij niet alleen: ook de Oeso dringt reeds lang aan op vergroening van onze fiscaliteit - sinds geruime tijd naar voren schuift.
De milieubeweging maakt een onderscheid tussen sturende heffingen – die het gedrag moeten beïnvloeden – en financierende heffingen – die de staatskas moeten spijzen. In het geval van sturende heffingen moet het doel zijn dat de burger/consument zijn gedrag wijzigt. Op het einde van de rit levert dit niet meer, maar eventueel zelfs minder inkomsten op voor de overheid. Maar omdat ook de milieu- en gezondheidskost daalt, kan de overheid er toch nog bij winnen.
In het geval van een financierende heffing is het de bedoeling geld in het laatje te brengen. Vandaag worden er belastingen geheven op zaken die we eigenlijk willen bevorderen: arbeid bijvoorbeeld. Vergroening van de fiscaliteit betekent in dit geval dat de grondslag voor de belasting vergroent: van belasting op arbeid naar belasting op milieuvervuiling. Dat staat los van de vraag of de overheidsinkomsten moeten stijgen, dan wel dalen. Op zich is de ‘vergroening’ zelf neutraal. De verschuiving die optreedt levert het zogenaamd ‘dubbel dividend’ op: meer arbeidsplaatsen, minder vervuiling. Ook hier zullen de externe milieu- en gezondheidskosten dalen.
Een derde invalshoek is deze van ‘de juiste prijs’. Hierbij wordt de ‘externe kost’ (bijvoorbeeld de impact op lmilieu of gezondheid), die een product of dienst veroorzaakt, doorgerekend in de prijs. Neem het voorbeeld van de biolandbouw of van FSC-gecertificeerd hout: de prijs in de winkelrekken is vaak duurder dan de prijs van een niet-duurzaam geproduceerde groente of hout. Bij deze laatste wordt er immers een deel van de kost afgewenteld op milieu en gezondheid. De overheid kan hier een corrigerende heffing opleggen, zodat de prijs voor milieu of gezondheid mee in de winkelprijs van het product wordt geïntegreerd. Dat kan een sturend effect hebben, kan de inkomsten van de staat verhogen en kan de schade aan milieu en gezondheid drukken. Als we nu de voorgestelde maatregelen inzake auto en vliegtuig van naderbij bekijken, en we passen er de ‘groene fiscaliteitsprincipes’ op toe, dan stellen we vast dat het gaat om financierende maatregelen tout court: geen verschuiving van belasting op iets positiefs (arbeid) naar iets negatiefs (vervuiling), maar gewoon een bijkomende heffing. Weg, dubbel dividend. En weg ook, de mogelijke steun van de bevolking voor de keuze.
Zullen de heffingen op vliegtickets een ‘sturend’ effect hebben? Het valt niet uit te sluiten. Het zou kunnen dat minder mensen het vliegtuig gaan nemen voor korte afstanden (er is voor sommige bestemmingen een alternatief: de hoge snelheidstrein). Voor de langere afstanden is er geen alternatief. Tenzij thuisblijven, natuurlijk. Ook wat de auto betreft zou het kunnen dat een hogere heffing het aantal gereden kilometers wat afremt. Er bestaan alternatieven genoeg: de fiets, de tram, de trein, … Dus toch een groene maatregel? Hoogstens een maatregel met een onbekend (en in elk geval marginaal) milieuvoordeel. Maar waar – door het gebrek aan ernstige verantwoording – meteen ook de helft van de bevolking tegen in het verweer komt. Een betere werkwijze om de steun voor de noodzakelijke vergroening van de fiscaliteit te ondermijnen, is moeilijk denkbaar.
Blijft de bijdrage van 500 miljoen euro die van Electrabel en SPE wordt ‘gevraagd’. Die bijdrage, beste lezer, zou een teruggave moeten zijn van het miljard onrechtmatige winsten die deze bedrijven dankzij hun staatsbescherming jaarlijks uit de zakken kloppen van de burger. Met milieu hebben ook die niets te maken. Ze zouden er iets mee kunnen te maken hebben, mocht het geld, zoals wij sinds lang vragen, besteed worden aan het versneld investeren in rationeel energieverbruik of in ondersteuning aan de doorbraak van hernieuwbare energie. Maar in dit geval is daar geen sprake van. Of toch: er zal met Electrabel gepraat worden over de besteding. Electrabel als groene ridder? Komkom. Gewoon begroting doen kloppen. Et après nous le déluge.
16 oktober 2008 | Joris Gansemans
|
16-10-2008 |
contact | disclaimer | zoek | privacy | abonneer op de babbels | vacatures | sitemap | in english |