Thema’s
Milieublog archief
Home > Milieublog > september 2009
Milieublog archief: september 2009
Hoe de federale staat gerold wordt door Electrabel
Klimaat & energie, Milieu & politiek
2009
Het wordt met de dag duidelijker: in ruil voor de belofte om een deel van de onterechte winsten op afgeschreven kerncentrales (windfall-profits) aan de staatskas door te storten, wil de federale regering Electrabel carte blanche geven om de levensduur van de oudste kerncentrales te verlengen. Meer nog: Electrabel zou ook garanties krijgen om haar feitelijke monopoliepositie op de Belgische elektriciteitsmarkt te behouden.
Er zitten een aantal bijzonder ondemocratische en wrange aspecten aan de op handen zijnde deal. Het is wellicht de eerste keer dat zo openlijk een wet te koop wordt aangeboden: de wet op de kernuitstap in ruil voor enkele miljoenen euro. Want, zeer opvallend, de nakende beslissing om de levensduur van de kerncentrales te verlengen, is niet langer gebaseerd op een mogelijk elektriciteitstekort na 2015. Dat was nochtans de voorbije jaren het (enige) argument dat steeds weer werd naar voren geschoven. Zowel de CREG (Commissie voor Regulering van Elektriciteit en Gas) als de Nationale Bank erkennen dat er tegen 2015 voldoende vervangcapaciteit gepland is om de sluiting van de oudste centrales op te vangen.
Merkwaardig is ook dat de oorspronkelijke idee waar de pro-nucleaire lobby jarenlang mee heeft gezeuld, namelijk het verlengen van de levensduur van de kerncentrales in ruil voor investeringen in hernieuwbare energie, nu plots wordt verlaten. Niet dat ons dat verwondert. Wij hebben steeds gezegd dat deze piste enkel diende als promopraatje. De echte bedoelingen lagen elders. In Nederland werd zulk ‘akkoord’ gesloten, maar het tweede luik ervan, de investering in hernieuwbare energie – werd nooit uitgevoerd. Het ‘akkoord’ bleek niet sluitend te zijn. Oeps! Jammer.
Ook dat is een constante in de relatie tussen de nucleaire sector en de overheid: de overheid wikt, de nucleaire sector beschikt. Telkens weer blijkt het luik ten voordelen van de elektriciteitsproducenten gegarandeerd, het luik in het algemeen belang niet. Dat heeft te maken met de krachtsverhoudingen tussen de overheid en de nucleaire sector. Traditioneel zijn die niet in het voordeel van het algemeen belang.
Om de juiste krachtsverhoudingen te kunnen inschatten volstaat het na te gaan of de overheid bij machte is een mottenballentaks te heffen op afgeschreven elektriciteitscentrales. Wil of kan de regering dat niet, dan moeten we ons verder geen illusies maken. De krachtsverhoudingen liggen slecht: Electrabel zit voldoende in ons staatsapparaat verweven om elke aanval op haar particulier belang af te slaan. Elk akkoord zal dan enkel en alleen Electrabel ten goede komen.
Slaagt de overheid er daarentegen wel in om de afgeschreven centrales te belasten, dan heeft ze daaruit gegarandeerde inkomsten tot 2025, het jaar waarin onze laatste kerncentrales onherroepelijk dicht gaan. Door een deel van die middelen in energie-efficiënte en hernieuwbare energie te investeren, creëert de overheid bovendien energie-onafhankelijkheid en rijkdom.
Het alternatief is ook duidelijk: verlengen van de levensduur van de kerncentrales, behoud van het monopolie van Electrabel, tanende ontwikkeling van de hernieuwbare energiesector, en blijvend hoge elektriciteitsprijzen voor de consument. Plus een failliete staat. Want alle rijkdom vloeit uiteindelijk toch naar Parijs.
We zouden natuurlijk kunnen vragen dat alle afspraken tot in de puntjes op papier worden gezet, en dat het ‘contract’ in alle openbaarheid en doorzichtigheid wordt gepresenteerd en gecontroleerd door het Rekenhof, de Nationale Bank en het parlement. Maar we zullen dat niet vragen om twee redenen: ten eerste omdat we niet denken dat wetten moeten worden aangepast aan welk contract dan ook; ten tweede omdat we weten dat Electrabel nooit zal aanvaarden dat er een sluitend contract wordt gemaakt.
Wie gelooft dat het deze keer anders zal lopen, kent zijn klassiekers niet.
25 september 2009 | Kris Van Rossem
Integrale uitvoering verdrag is enige uitweg voor Scheldedossier
2009
Deze week wordt in de Nederlandse Tweede Kamer een zoveelste bespreking gehouden over de Schelde. Het hele dossier zit immers muurvast: de afgesproken natuurontwikkeling is door de Nederlandse beleidsmakers tegengehouden en als gevolg daarvan is de verdieping geschorst door de Raad van State. Vlaanderen heeft de afgelopen maand de druk fors verhoogd om het dossier te deblokkeren, maar voorlopig staan we niet veel verder dan vage Nederlandse beloften dat de zaak snel opgelost zal zijn. Maar wie gelooft de vage beloften nog, als zelfs een ondertekend verdrag geen garantie biedt op uitvoering.
Voor degenen die het dossier ten gronde kennen, is het duidelijk dat er maar één uitweg is uit dit juridisch moeras: integraal uitvoeren wat er in 2005 is afgesproken: 600 ha ontpolderen (waaronder de ondertussen beroemde Hedwige-Prosperpolder) en de verdieping.
Nederlandse overheid schendt het verdrag
De Nederlandse en Vlaamse milieuorganisaties hebben, op vraag van de Vlaamse en Nederlandse overheden, tussen 2003 en 2005 meegewerkt aan (en ingestemd met) de Ontwikkelingsschets 2010. Deze bevat maatregelen voor een duurzame toekomst voor de Schelde; inclusief afspraken rond natuurherstel en de verdieping van de Westerschelde. In de Scheldeverdragen tussen Vlaanderen en Nederland werden deze maatregelen vervolgens verankerd.
Vandaag zit het hele pakket echter geblokkeerd. De Nederlandse overheid weigert immers pertinent om de afgesproken natuurmaatregelen uit te voeren, een duidelijke schending van het verdrag. Hierdoor werd ook de hele juridische onderbouwing voor de verdieping weggeslagen – en geraakte ook die geblokkeerd. De Westerschelde is immers beschermd door de Europese natuurwetgeving, en omdat het estuarium er al slecht aan toe is, kan een verdieping alleen mits bijkomend natuurherstel.
Westerschelde: unieke natuur in Europa …
Nergens in Noordwest-Europa bestaat nog een estuarium van de omvang van de Westerschelde. Het internationaal unieke natuurgebied met slikken, schorren, geulen, platen en ondiep water is onder andere een onmisbare schakel voor honderdduizenden vogels in hun halfjaarlijkse trek tussen Afrika en Siberië, een belangrijke kraamkamer voor veel Noordzee-vissen en de woonplaats van meer en meer zeehonden.
De Schelde is er echter niet goed aan toe. Het gebrek aan ruimte voor het water, in combinatie met de vorige verdiepingen, zorgt voor een onnatuurlijk grote getijdenenergie. Belangrijke processen in het estuarium zoals erosie en sedimentatie zijn verstoord, en dat zorgt voor
belangrijke negatieve effecten op de ecologisch waardevolle habitats en soorten.
Op basis van het onderzoek bleek meer ruimte voor het watersysteem de enige effectieve en structurele oplossing voor de Schelde.
Verdere schade door verdieping valt niet uit te sluiten
De Scheldenatuur is in een ‘zeer ongunstige staat van instandhouding’. Dat betekent dat elke nieuwe ingreep, zoals de geplande (derde) verdieping, absoluut geen bijkomende natuurschade mag veroorzaken. De Nederlandse overheid heeft onvoldoende aangetoond dat er inderdaad geen natuurschade zal optreden. Erger nog; eerder dit jaar heeft de regering Balkenende besloten om het afgesproken natuurherstel van de Westerschelde niet uit te voeren, maar te vervangen door een serie kunstmatige ingrepen die de natuur meer kwaad doen dan goed.
Verdiepingsnoodwet is een dood spoor
In Vlaanderen en Nederland gaan stemmen op om de verdieping los te koppelen van de natuurmaatregelen en door te drukken via een noodwet. Dat is echter een dood spoor dat noch de verdieping, noch de natuurmaatregelen dichter zal brengen.. Een verdiepings-noodwet zou resoluut ingaan tegen de afspraken van het verdrag, tegen de uitspraak van de Raad van State en tegen de Europese natuurbeschermingswetgeving. Kortom: een stap dieper in het juridisch moeras.
1 september 2009 | Kris Van Rossem
|
25-09-2009 |
contact | disclaimer | zoek | privacy | abonneer op de babbels | vacatures | sitemap | in english |