Thema’s
Thema: Water
Water is een natuurlijke rijkdom. Een doordacht waterbeleid zorgt ervoor dat deze goed beheerd wordt. Cruciaal daarbij zijn de waterkwaliteit (proper water voor mens en natuur) en de waterkwantiteit (genoeg water – maar niet te veel!). Goede waterzuivering is daarbij van doorslaggevend belang. De hoge investeringen leveren te weinig op voor het milieu. Regenwater moet niet terechtkomen in riolen en waterzuiveringsystemen. Gescheiden afvoer is daarvoor de oplossing. De beste manier om regenwater af te voeren is op natuurlijke wijze: meer blauw op straat, dus. We voelen de tekortkomingen van het waterbeleid ook de bouwprojecten in overstromingsgebieden. De overstromingen met alle menselijke ellende, evenals de grote kosten die deze meebrengen, dwingen ons om het beleid te herdenken. Via het integraal waterbeleid probeert de overheid daar een antwoord op te bieden.
Waterkwaliteit
Helaas stroomt er niet alleen proper regenwater door onze rivieren. Huishoudens, industrie en landbouw zijn verantwoordelijk voor de slechte waterkwaliteit in Vlaanderen. Proper water is nochtans een noodzaak. Zonder proper water geen duurzame drinkwatervoorziening, geen aangename recreatie, geen overstromingsgebieden, geen natuur.
Waterzuivering
Het grootste probleem in onze afvalwaterzuivering is dat te weinig vuil - en te veel proper water de waterzuiveringstations bereikt. Het afvalwater van meer dan vier op de tien Vlamingen belandt ongezuiverd in de natuur. Het afvalwater dat wel de zuivering haalt, is vermengd met (proper) regen - en grondwater. Dat bemoeilijkt de zuivering. Bovendien komt bij elke stortbui via overstorten ongezuiverd water en slib in de omgeving terecht. Er is nochtans een oplossing: afkoppelen en aansluiten!Afkoppelen…
Bij nieuwe of vernieuwde rioleringen moet zoveel mogelijk een volledig gescheiden afvoersysteem voor regenwater en voor afvalwater worden voorzien. Regenwater hoort thuis in grachten. Zo bouwen we toekomstgericht naar een volledig gescheiden systeem. Grote verharde oppervlaktes, drainages, beken en grachten mogen zeker niet afwateren in het rioleringsnet. Ook bij de gezinnen kan vaak (een deel van) het regenwater afgekoppeld worden naar een regenput, of naar een tuin.En aansluiten!
Het vuile afvalwater moet effectief de zuivering bereiken. Op basis van het zoneringsplan moet er een uitvoeringsplan komen met daarin een oplijsting van alle projecten die nodig zijn om een volledige sanering uit te voeren en het afvalwaterstelsel goed te laten functioneren – inclusief timing en financiering! Bestaande rioleringen dienen goed onderhouden te worden en de vastgestelde gebreken daadwerkelijk aangepast. Een onderhoudsplan voor de rioleringen is geen luxe, maar een noodzaak. Controle op aansluiting en afkoppeling is een cruciale taak voor de gemeenten. De gedane investeringen in rioleringen geven te weinig resultaat doordat er niet – of foutief – op wordt aangesloten. Controles op het terrein doen de investeringen renderen. Ze leveren veel resultaat op – met weinig geld.
Onze watervoorraden zijn niet oneindig. We moeten er dus zuinig mee omspringen om ervoor te zorgen dat er voldoende water blijft voor mens (drinkwater, proceswater voor de industrie, water voor de landbouw, voor de scheepvaart, voor recreatie) en voor de natuur (water in de rivieren, voldoende grondwater). Regenwater is een geschenk uit de hemel – het verdient beter dan de riool. Hoogkwalitatief water moet niet ingezet worden voor laagwaardige toepassingen.
…maar niet te veel
Overstromingen op ongewenste plaatsen zijn een jaarlijks weerkerend fenomeen in ons lage landje. Een andere aanpak van het rioleringsbeleid (link naar stuk waterzuivering) en het scheppen van de nodige tijd en ruimte voor water kunnen ervoor zorgen dat ongewenste overstromingen tot het verleden behoren.Tijd en ruimte voor water – meer blauw op straat!
Niet alle water kan de bodem in. Overtollig hemelwater eist zijn plaats op. Ruimte voor water is een begrip dat ingang gevonden heeft maar dat al te dikwijls zeer beperkt wordt ingevuld – door overstroombare bekkens voor noodgevallen. Het herstel van het gehele oppervlaktewatersysteem is nog veraf, al zijn er hoopgevende proefprojecten (b.v. Dijlevallei). Meer ruimte voor water is nodig: ruimte om te overstromen, om de natuurlijke dynamiek te herstellen, om zo valleigebieden te creëren die een veiligheidsfunctie combineren met mogelijkheden voor extensieve landbouw, recreatie en natuur. Het geactualiseerde SIGMA-plan is een belangrijke stap in de goede richting.
Tijd voor water is een nieuwer begrip. Meer tijd om te infiltreren, om te blijven staan, om zo vertraagd af te voeren. Hou het water vast waar het valt. Een belangrijk instrument daarbij is de stedenbouwkundige verordening inzake hemelwaterputten, infiltratie-voorzieningen, buffervoorzieningen en gescheiden lozing van afvalwater en hemelwater.
Natte voeten? Doe de watertoets!
Integraal waterbeleid
Het integraal waterbeleid is de toepassing van het begrip duurzame ontwikkeling op het watersysteem. Via integraal waterbeleid wordt geprobeerd om de verschillende aanspraken van de mens (scheepvaart, drinkwater, irrigatie, ….) te verzoenen met de natuurlijke draagkracht van de watersystemen. De kunst (en de moeilijkheid) is om de verschillende betrokkenen samen te krijgen en de belangen te verzoenen. In Vlaanderen worden daarvoor structuren opgezet op bekken- en deelbekkenniveau. BBL en Natuurpunt hebben vertegenwoordigers afgevaardigd in de bekkenraden.
