Prijskaartje ruimtelijke wanorde: miljarden euro’s voor riolering | Bond Beter Leefmilieu

U bent hier

Prijskaartje ruimtelijke wanorde: miljarden euro’s voor riolering

Erik Grietens
Foto CC FaceMePLS

Voor een woning in lintbebouwing bedragen de kosten ongeveer 10.000 euro meer per aansluiting ten opzichte van een woning in de bebouwde kom.

9,3 miljard euro. Zoveel hebben we de komende tien jaar nodig om het rioleringsstelsel verder uit te bouwen en aan de Europese doelstellingen voor waterkwaliteit te voldoen. Dat is 2,7 miljard euro meer dan wat er nu beschikbaar is. Het cijfer komt uit een recent rapport van de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM). Onze slechte ruimtelijke ordening heeft bij deze een concreet prijskaartje: de vele lintbebouwing en verspreide verkavelingen maken aanleg en onderhoud van riolering veel duurder. De oplossing van de Vlaamse overheid? Die Europese richtlijn afzwakken. Maar daar gaan we een stokje voor steken. 

Proper water vraagt een betere ruimtelijke ordening

Onze rivieren en waterlopen worden beschermd door de Europese Kaderrichtlijn Water. Volgens deze richtlijn moeten alle waterlopen en rivieren tegen 2027 in een ‘goede ecologische toestand’ verkeren. Vandaag voldoet geen enkele Vlaamse waterloop aan die verplichting. De gebrekkige riolering ligt mee aan de basis, samen met de overbemesting door landbouw.

Om de Europese doelstellingen voor waterkwaliteit te halen, moeten we nog fors investeren in bijkomende rioleringen. Vooral in meer landelijke gemeenten is de achterstand in het aanleggen van rioleringen groot. In onze steden is meer dan 90 procent van de woningen aangesloten op riolering en waterzuivering. In heel wat landelijke gemeenten is nog niet de helft van de woningen aangesloten. 

10.000 euro extra voor lintwoning

Riolering aanleggen kost ongeveer 1.000 euro per lopende meter. Door de vele lintbebouwing en verspreide verkavelingen in het buitengebied moeten enorme meerkosten gemaakt worden om rioleringen aan te leggen, aangezien dat over veel grotere afstanden moet. In steden met een compacte bebouwing liggen die kosten een pak lager. 

In woonlinten is een afstand van 20 meter per woning standaard, waardoor 100 meter riolering slechts een vijftal woningen bedient. In een wijk met rijwoningen kunnen over dezelfde lengte zestien huizen aangesloten worden. Voor een woning in lintbebouwing bedragen de meerkosten ongeveer 10.000 euro per aansluiting ten opzichte van een woning in de bebouwde kom. 

Beleidsplan Ruimte: dubbelzinnige liberalen 

Het Beleidsplan Ruimte Vlaanderen - dat de betonstop moet waarmaken - kan er alvast voor zorgen dat de kosten voor riolering niet nóg meer uit de hand lopen. Door niet langer afgelegen open ruimte te verkavelen, maar in te zetten op verdichting in stads- en dorpscentra, blijven ook de kosten voor riolering beheersbaar. 

In de huidige legislatuur ligt vooral Open VLD dwars voor de goedkeuring en uitvoering van het Beleidsplan Ruimte Vlaanderen. Zij vinden immers dat iedereen vrij moet zijn om te wonen waar hij of zij wil. Tegelijk vinden liberale politici dat we minder belastingen moeten betalen. Vandaag betaalt iedereen via de waterfactuur mee aan de meerkosten voor rioleringen door onze ruimtelijke wanorde. Door dichter bij mekaar te bouwen en geen lintbebouwing of verspreide verkavelingen meer toe te laten, zullen ook de toekomstige kosten voor riolering dalen. En moeten we op termijn allemaal minder belastingen betalen. 

Red de kaderrichtlijn water 

Intussen slagen we er in Vlaanderen maar niet in om aan de kaderrichtlijn water te voldoen. Dat wil de overheid oplossen - niet door de oorzaken van de slechte waterkwaliteit aan te pakken, wel door de regels te versoepelen. Enkele lidstaten, België op kop, proberen de Europese Commissie te overtuigen om de richtlijn af te zwakken.  Natuurpunt en WWF hebben daarom een petitie opgestart om de Europese waterwet te redden. Al meer dan 100.000 burgers hebben getekend. Een duidelijk signaal: voor schoon water en echte oplossingen, tegen achterkamerpolitiek. 

Dit artikel draagt bij aan volgende duurzame ontwikkelingsdoelen:

Erik Grietens

Beleidsmedewerker ruimte

Erik Grietens werkt al meer dan 20 jaar voor Bond Beter Leefmilieu en bouwde in die tijd een ruime expertise op over ruimtelijke ordening. Hij is ook auteur van het boek Vlaanderen in de knoop dat een uitweg beschrijft uit de ruimtelijke wanorde.

Meer over Water

Ontvang InZicht

Wekelijks onze kijk op de milieu-actualiteit