FAQ Statiegeld: 3. Wat is de situatie in onze buurlanden? | Bond Beter Leefmilieu

U bent hier

FAQ Statiegeld: 3. Wat is de situatie in onze buurlanden?

3.1. Wat met het Verenigd Koninkrijk?

Schotland kondigde al in september 2017 aan dat statiegeld op flesjes en blikjes wordt ingevoerd. Het kan er (in tegenstelling tot in Vlaanderen) rekenen op de steun van de lokale zelfstandigenorganisatie. 

In het Verenigd Koninkrijk in het algemeen heeft de regering in maart 2018 beslist om alle plastic, glazen en metalen drankcontainers te gaan inzamelen via een statiegeldsysteem. Ook daar zijn grote supermarkten zoals Tesco en Iceland uiteindelijk mee op de kar gesprongen om het systeem te steunen. 


 

3.2. Wat met Duitsland (en de Scandinavische landen)?

In Duitsland bestaat statiegeld op PET-flessen en blikjes sinds 2003 en is het retourpercentage van flessen en blikjes via statiegeld 94-98,5%. Ook in Noorwegen, Zweden en Denemarken bestaan al jaren succesvolle statiegeldsystemen op PET-flessen en blikjes. 


 

3.3. Wat met Frankrijk?

In Frankrijk worden stappen genomen om statiegeld op plastic flessen en blikjes in te voeren. Men neemt zich voor om dit eerst in te voeren op plaatsen waar de inzamelpercentages het laagst zijn. In Frankrijk zijn dat de dichtst bevolkte stedelijke zones. Op basis daarvan kan het systeem vervolgens uitgebreid worden.


 

3.4. Wat met Nederland?

In Nederland wordt momenteel statiegeld geheven op grote PET-flessen van meer dan 1 liter. Het voorbije jaar woedde het debat om dit ook toe te passen op kleinere flessen. 

Vanaf 2021 komt er statiegeld op kleine plastic flessen, tenzij de verpakkingsindustrie binnen twee jaar 90% van de weggooiflesjes hergebruikt. Ook moet de sector van het kabinet het zwerfafval met 70 tot 90% verminderen.


 

3.5. Wat met Wallonië?

Het debat over een statiegeldsysteem is ook in Wallonië opgeflakkerd. De Waalse regering is in verschillende gemeenten begonnen met pilootprojecten op blikjes, al moeten we zeggen dat dit niet het systeem is dat wij voor ogen hebben. Het gaat namelijk niet over een echt statiegeldsysteem, maar om een systeem van premies. 

Het was Minister Di Antonio die in 2011 als eerste pleitte voor een statiegeldsysteem. In Brussel is ook bevoegd Minister Frémault een voorstander. Sinds de opening voor statiegeld in Vlaanderen, dankzij de steun van de Europese Commissie en de ontwikkelingen in de buurlanden, is er ook in Wallonië meer en meer kans op een statiegeldsysteem.

Vanzelfsprekend zou een Belgisch systeem voor statiegeld efficiënter werken, en zou het voor handelaars, consumenten en politiek beslist een goede zaak zijn om een gedeeld systeem (beheerd door Fost Plus) op te starten. 


 

3.6. Wat met de Europese Commissie?

Sinds kort schakelt de Europese Commissie een versnelling hoger in de strijd tegen schadelijk plastic afval. Ze bereiden onder meer een nieuwe richtlijn voor om eenmalig gebruik van plastics (wegwerpplastics) terug te dringen. Daaronder vallen ook plastic flessen. 

Een van de meest opvallende doelstellingen is de ambitie om tegen 2025 90% van de plastic wegwerpflessen die op de markt komen, in te zamelen. Dat kan op twee manieren: ofwel via een rechtstreeks statiegeldsysteem, ofwel door een systeem van uitgebreide producentenverantwoordelijkheid.

Producenten moeten in dat geval opdraaien voor de kosten van inzameling, transport en verwerking, voor de opruimkosten in geval van zwerfvuil, en voor de kosten voor sensibilisering. De ervaring in landen zoals Noorwegen leert dat, in het geval van hoge inzameldoelstellingen, enkel een statiegeldsysteem in aanmerking komt. De Commissie weet dat dit een gevoelig thema is en laat de keuze, maar de facto zal dit op hetzelfde neerkomen.