7 workshops en een doorlopende markt | Bond Beter Leefmilieu

U bent hier

7 workshops en een doorlopende markt

Start | Programma | Praktisch | Presentaties

WORKSHOPS

Je kan op de trefdag deelnemen aan twee workshops naar keuze. Elke workshop is gericht op het bereiken van een specifieke doelstelling. In de workshops behandelen we reële cases uit Vlaamse steden en gemeenten en we gaan met jou in gesprek. 

De cases worden begeleid door medewerkers uit de lokale besturen en uit het netwerk rond BBL.

MARKT

De cases die we brengen in de workshops zijn een selectie uit dingen die het netwerk van organisaties rond Bond beter Leefmilieu voor jou kunnen doen. Tijdens de sessie waarin je geen workshop volgt kan je terecht op de markt voor ons totale aanbod. 

Op de markt kan je de uitdagingen en vragen uit jouw gemeente voorleggen aan de medewerkers uit het netwerk van Bond Beter Leefmilieu. Je kan er ook nog deelnemen aan twee miniworkshops: "Energie uit houtkanten" en "Samen renoveren in de wijk".

> Download de presentatie: Energie uit houtkanten

> Download de presentatie: Samen renoveren in de wijk

Je gaat gegarandeerd met inspiratie en oplossingen naar huis. 

De keuze voor de workshops kan je maken in het inschrijvingsformulier. Wil je al vooraf een vraag doorgeven voor de markt? Dat kan ook.

OVERZICHT VAN DE WORKSHOPS

Workshop 1: Kwaliteitsvolle leefomgeving / betaalbaar wonen

> Download de presentatie

In gemeenten met een kwaliteitsvolle leefomgeving gaan we voor een levendige en gezellige dorpskern, duurzame wijken en nieuwe woonvormen. We werken aan een goede ruimtelijke planning gericht op aangenaam, betaalbaar en klimaatneutraal wonen, werken en leven.

In deze workshop leggen we 3 heel aparte cases voor en gaan met u in debat.

Case 1. Energie-efficiënte cohousing in Leuven

Leuven wil betaalbaar wonen voor iedereen en daarom ervaring verwerven met nieuwe woonvormen.

Op grond van de stad werd een project opgezet. vzw Samenhuizen (samenhuisaspecten) en vzw Dialoog (energie- en duurzaamheidsaspecten) hebben de stad begeleid om tot een sterk dossier te komen. De Sijs een duurzaam cohousingsproject met 12 woningen en appartementen wordt inmiddels een realiteit.

Case 2. Collectieve renovatie

De energetische renovatie van collectieve woongebouwen is voor iedere stad en gemeente een uitdaging en Stad Gent wil hiervoor een aanzet geven. 

Hoe kunnen we de syndicus helpen een werkbaar model te vinden om diepe renovatie van collectieve woongebouwen te stimuleren? Stad Gent initieerde al verschillende projecten rond individuele en collectieve renovaties, maar vond tot nog toe geen geschikte oplossing om een collectieve aanpak voor de renovatie van appartementsgebouwen te stimuleren. Tijd om daarin verandering te brengen. Samen met partner Pixii ontwikkelde Stad Gent een nieuwe tool ter ondersteuning van de syndici.

Case 3. Duurzame wijkontwikkeling

Hoe ontwerp je een duurzame wijk? Vele disciplines komen aan bod. Hertogensite Leuven getuigt. 
Ook in heel Vlaanderen zijn er momenteel al enkele bestaande verkavelingen die begeleid worden in hun duurzame herontwikkeling. Geen gemakkelijke klus, door onder meer de versnipperde eigendom, de nodige participatie, enzovoort. 
Zeer de moeite waard om hierover van ervaring te wisselen!

Begeleiding

Indra Van Sande, Stad Gent, Milieudienst
Carl Devlies, Schepen van financiën en ruimtelijke ordening Leuven
Els Vanden Berghe, Pixii, Algemeen coördinator, 
Sofie Deberdt, Samenhuizen vzw, medewerker 
Inge Pauwels, Dialoog, Coördinator 
Trui Maes, VIBE, medewerker 

Workshop 2: Mobiele gemeente

> Download de presentatie

In een mobiele gemeente bewegen burgers graag en veel. Er is een gezonde luchtkwaliteit. Voorzieningen zijn op wandel -en fietsafstand. Auto’s worden gedeeld. Er is een slim parkeerbeleid en er zijn slimme verbindingen met het openbaar vervoer. Trage wegen maken stappen en trappen comfortabel en snel.

Tijdens de workshop ‘mobiele gemeente’ bekijken we duurzame oplossingen voor alle vervoersmodi en staan we stil bij één concrete case. We eindigen met een pitch van duurzame projecten die momenteel lopen.

Kort en krachtige voorstelling van één duurzame oplossing per vervoersmodus cf. STOP principe

Case ‘mobiliteitspunten in Deinze’

Deinze wil het gebruik van duurzame vervoersmiddelen faciliteren en aanmoedigen en persoonlijk bezit van wagens ontmoedigen door in elke deelgemeente een mobiliteitspunt te installeren. 

Marit De Wilde, duurzaamheidsambtenaar bij de gemeente Deinze, komt dit idee toelichten. Nadien is er een brainstorm samen met de partners van ‘gemeente voor de toekomst’, waarbij we tot een concreet actieplan willen komen voor deze case.

Kriebelt het om in actie te schieten? Tijdens een korte pitch worden er lopende projecten voorgesteld waar je als lokale overheid kan op intekenen.

Begeleiding

Marit De Wilde, duurzaamheidsambtenaar,  Deinze
Ilse Mertens, project- en beleidsmedewerker, Trage Wegen
Sofie Defour, medewerker Taxistop
Charlotte Oosterlynck, projectmedewerker, Autodelen.net

Workshop 3: Eetbare gemeente 

> Download de presentatie

In een eetbare gemeente zijn de groene individuele grasperken vervangen door gezellige samentuinen of eetbare plantsoenen in de buurt. Er zijn initiatieven die teler en eter verbinden met elkaar via gezonde en lokale producten. Er is geen voedselverspilling. De omgeving is groen en lekker.

In deze workshop lichten twee initiatiefnemers hun aanpak toe. Velt en De Landgenoten leggen kort uit hoe we gemeenten en steden kunnen helpen. Nadien gaan we graag in op jouw vragen.

Case 1 - Van een ecologische samentuin naar eetbare plantsoenen in Beersel

In 2014 ging de integratiedienst van de gemeente via een participatietraject aan de slag met buurtbewoners van de voormalige Artic-fabriekssite in het centrum van Lot, een deelgemeente van Beersel. Twee wensen kwamen naar voor: een speeltuin en een moestuin voor de buurt. In de moestuin, ondertussen omgedoopt tot samentuin Velt-Artic, werden in het voorjaar 2016 de eerste groenten gezaaid. Drukbezette tweeverdieners, anderstaligen, mensen van Afrikaanse origine, ... de tuiniers zijn een mooie weergave van de multiculturele buurt. De buurtbewoners zijn de trekkers, daarbij met raad en daad bijgestaan door de Integratiedienst van de gemeente en Velt.

De samentuin is vol. Daarom richten we onze pijlen nu op andere locaties. Nieuwe samentuinen, eetbare plantsoenen, lekker plukgroen, … het zijn ideeën die inwoners zelf aanreiken en waarmee de gemeente aan de slag gaat.

Case 2 – De abdijboerderij in Leuven: grond van de stad voor boer en burger

Vanaf het voorjaar 2016 stelt de stad Leuven haar gronden aan de Abdij van ’t Park ter beschikking van een landbouwer. Dit autonoom biologisch landbouwbedrijf zal de Leuvenaar voorzien van vers, lekker en lokaal eten.

Schepen Ridouani licht toe hoe ze dit aangepakt hebben. Vooral de kwestie van de grond krijgt hierbij de nodige aandacht. Hoe verzoen je de belangen van een biologische landbouwer met die van de stad? De boer wil graag zo lang mogelijk een perceel in gebruik voor de opbouw van haar bodemvruchtbaarheid, de stad wil garanties dat de boer haar doelstellingen respecteert.

Begeleiding

Veerle Leroy, Schepen bevoegd voor milieubeleid, afvalbeleid, energie, patrimonium, land van Teirlinck en Noord Zuid, gemeente Beersel
Mohamed Ridouani, Schepen bevoegd voor personeelszaken, onderwijs, economie, leefmilieu en vastgoed, stad Leuven
Frank Petit-Jean, medewerker samentuin & stadslandbouw Velt
Adje Van Oekelen, medewerker De Landgenoten

Workshop 4: Een groene gemeente

> Download de presentatie

In een groene gemeente is er aandacht voor milieu- en natuureducatie, natuurbeleving, biodiversiteit, bosbeheer en natuurontwikkeling. We staan kort stil bij wat bos en natuur allemaal voor ons betekenen. Het vervult immers ecologische, economische, educatieve en recreatieve functies.

Zeker voor kinderen is een groene gemeente belangrijk. Kinderen die vaak in het groen spelen blijken in het algemeen gezonder. Ze ontwikkelen een betere motoriek en een beter uithoudingsvermogen. Bovendien blijkt dat deze natuurbeleving resulteert in een positievere houding ten opzichte van natuur en milieu. Toch gaan kinderen steeds minder buiten. Een belangrijk knelpunt is de veilige toegankelijkheid van groene speelplekken. Dat willen we oplossen door het ontwikkelen van een groen en veilig netwerk die al deze plekken verbindt: het speelweefsel!

Groen speelweefsel creëren en op een veilige manier toegankelijk maken voor alle buurtbewoners, en in het bijzonder voor kinderen.

Case 1: Riemst

De gemeente Riemst wil graag starten met het concreet ontwikkelen van groen speelweefsel. Er was reeds een voorbereidende studie, maar nu wil met overgaan tot acties op het terrein. We staan stil bij het wie, wat, waar, waarom en hoe en proberen samen struikelblokken te overwinnen.

Case 2: Hechtel-Eksel

Hechtel-Eksel zette reeds in op hun groen speelweefsel. Ze nemen ons mee in de ‘voor’ en ‘na’, verklaren hun noodzaak aan groen speelweefsel en brengen een warme getuigenis gesprokkeld uit verschillende hoeken.

Begeleiding

Katelijne Ulenaers (Diensthoofd Samenleving Hechtel-Eksel)
Bert Cilissen, schepen van Jeugd, Onderwijs, Volwasseneducatie, Tewerkstelling en Aankoopbeleid van Gemeente Riemst.
Sien Cromphout (educatieve projectmedewerker BOS+)

Workshop 5: Een participatieve en klimaatneutrale gemeente

> Download de presentatie

Van plan naar actie, betrek collega’s en burgers bij het uitvoeren van het klimaatactieplan

Veel gemeenten tekenden het Burgemeestersconvenant en stelden een klimaatactieplan op. Maar hoe zorgt u ervoor dat dit leeft binnen uw gemeente en ook buiten de milieudienst opgepikt wordt? Hoe krijgt u intern alle medewerkers enthousiast en hoe betrekt u de inwoners om de doelstellingen te halen? 

In deze workshop gaan we aan de hand van praktijkvoorbeelden na hoe u samen met uw inwoners, verenigingen, bedrijven en handelaars de klimaatambities van uw gemeente waarmaakt. Hoe steekt u de lokale transitie naar een duurzame gemeente in gang en voert u op een co-creatieve manier een gedragen klimaatactieplan uit?

Ecolife en Bond Beter Leefmilieu begeleiden de laatste jaren tal van gemeenten bij het betrekken van inwoners en medewerkers bij de uitvoering van hun klimaatactieplan. Beproefde methodieken en interessante leerervaringen komen aan bod in deze workshop. 

Begeleiding

Tina Baert, Ecolife vzw projectverantwoordelijke
Bernard Govaert, BBL projectverantwoordelijke

Workshop 6: Een ondernemende en energieke gemeente

> Download de presentatie

In een ondernemende en energieke gemeente versterken burgerinitiatieven en burgercoöperaties het economisch én sociaal weefsel. Alternatieve werkvormen en economische deel-initiatieven vinden hun weg in de maatschappij. Nieuwe initiatieven vinden hun weg in de gemeente en vice versa.

In deze workshop geven we aan de hand van praktijkvoorbeelden aan hoe burgerinitiatieven in staat zijn om concrete zaken te realiseren. Wat burgerinitiatieven concreet kunnen betekenen voor een gemeente bij het realiseren van klimaatactieplannen. Hoe burgercoöperaties bijdragen aan het economische en sociale weefsel van de gemeente. Hoe de wisselwerking tussen gemeente en burgerinitiatieven zorgt voor lokale verankering en persoonlijke betrokkenheid. Hoe een gemeente actieve en ondernemende burgers kan ondersteunen en stimuleren die zelf initiatief willen nemen om de buurt leefbaarder, groener, duurzamer en socialer te maken, Want een gemeente die positief inspeelt op de kracht van burgers om zaken in beweging te zetten werkt aan lokaal draagvlak voor het realiseren van haar klimaatdoelstellingen. 

Netwerk Bewust Verbruiken en REScoop.Vlaanderen begeleiden de laatste jaren tal van burgerinitiatieven bij het realiseren van transitieactiviteiten zoals repair cafés, duurzame mobiliteit, hernieuwbare energie en rationeel energiegebruik. Daarmee geven ze letter én figuurlijk invulling aan een ondernemende en energieke gemeente. Hun aanpak en ervaringen rond burgerparticipatie, circulaire economie, beheer van commons, coöperatief ondernemen, deeleconomie, en lokale verankering komen aan bod in deze workshop. 

Cases: We sluiten af met de case Eeklo : een dubbelinterview met de burgemeester over het realiseren van hernieuwbare energie projecten in zijn stad, en met de noord-zuid-ambtenaar gaan we dieper in op lokale burgerinitiatieven zoals Repair Cafés en volkstuintjes.

Begeleiding

Eva van Velzen, Netwerk Bewust Verbruiken vzw projectverantwoordelijke
Jan de Pauw, REScoop.Vlaanderen bestuurder

Workshop 7: Een circulaire of waardevolle gemeente

> Download de presentatie

In deze sessie brengen we geen case maar gaan we met jou op zoek naar de rol van steden en gemeenten in het sluiten van materialenkringlopen. 

In een circulair systeem bestaat geen waardeverlies. Dankzij ons huidige lineaire productiemodel eindigen helaas heel wat grondstoffen nog als afval. Dat is niet duurzaam en economisch niet efficiënt. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat de waarde van alle materiaalstromen op ons grondgebied zo veel mogelijk bewaard blijft? 

Samen met de OVAM (Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij) gaan we met u in gesprek en onderzoeken we mogelijke pistes zoals de deeleconomie, hergebruik en herstel, korte ketens, of doorgedreven recyclage. 

Begeleiding

Luk Lafosse, Bond Beter Leefmilieu, projectmedewerker
Veroniek Lemahieu, OVAM, Dienst Ketenbeheer - team Lokale besturen