BBL-huisrecensent Johan Van den Broek verwerkt elke maand de beste boeken voor onze lezers. Foto door Johan Van den Broek.

Zes zeeboeken

BBL-huisrecensent Johan Van den Broek verwerkt elke maand de beste boeken voor onze lezers. Foto door Johan Van den Broek.

Februari staat bijna aan de deur, tijd om naar zee te trekken. Binnenkort met de (klein)kinderen op pad? Sarah Devos zorgt er voor dat je op alle vragen een goed antwoord kan geven en steeds weet wat je samen kan doen. We trekken naar het Zwin, struinen door de duinen en genieten van de schoonheid, turen over de golven en overdenken de stijging van de zeespiegel. David Foster Wallace zorgt er voor dat we eindelijk weten wat water is. Eilanden zien we niet, dus het magistrale boek van Boudewijn Buch, de mateloos gefascineerde eilandhopper, blijft in de bagagetas.

 

Het zeeboek, Sarah Devos (2019, Manteau) 

Het Zeeboek is een echt Sarah Devos-product. Het is een informatief boek. Het vertelt je heel veel over het onderwerp, het is speels qua aanpak, schitterend geschreven én als toetje heeft ze er vele tekeningen aan toegevoegd. Het hoeft geen betoog dat tekst en tekeningen perfect op elkaar zijn afgestemd. Zoals gewoonlijk laat Sarah Devos haar fantasie de vrije loop. Wat opvalt, is de zeer breedvoerige inhoudstafel; je weet dus makkelijk wat je allemaal vindt. Het boek is afgestemd op de Noordzee van De Panne tot de Wadden. Wat leren we allemaal? Waarom de snelheid van zeeschepen in knopen wordt uitgedrukt, wat zandsuppletie en wat strandjutten net inhoudt. Je leert over de planten, de schelpen en slakken, kleine en grote zeedieren, krabben en kreeften, en ook de vissen en de vogels. Zo ontmoet je bijvoorbeeld de duindoorvuurzwam, de muizenkeutel, de dodemansduim, het erwtenkrabbetje, de snotolf, de drieteenstrandloper. Je kijkt naar de wolken en je leert spreekwoorden. Kortom, je weet bijna alles over de zee. 

Standaard Uitgeverij

 

Op avontuur aan de kust, van de Belgische kust helemaal tot de Waddeneilanden (2023, Stratier)

Het is een doe-boek, een boek om mee aan de slag te gaan als je aan de kust bent. Het luik ‘kennisoverdracht’ ontbreekt niet, maar is heel speels ingevuld met, meestal indrukwekkende, weetjes zoals b.v. de 3 miljoen scheepswrakken die op de zeebodem liggen of de kilo zeewier die elk (onbewust) jaarlijks eet. Ze vertelt niet enkel over eb en vloed, over zandkorrels die erosie veroorzaken  en de duinen, maar ook over de deltawerken, de mossel- en oesterkwekerijen in Yerseke en de kusttram. Je kan op stap naar het Drenkelingenhuisje in Ter Schelling, naar het watersnoodmuseum in Ouwerkerk of fort napoleon in Oostende. Je kan ‘zeebingo’ spelen, een rebus oplossen of de 11 verschillen zoeken tussen twee tekeningen. Door opdrachten uit te voeren en aantekeningen te maken kan elk kind er een persoonlijk doe-boekje van maken. Wat je er niet vindt zijn de beste adresjes voor ijsjes, die zoek je best zelf.   

Uitgeverij Stratier

Zwin, dynamische natuur tussen land en zee, Wouter Faveyts en Misjel Decleer (Stichting kunstboek, 2021)

Het boek ontstond uit een samenwerking van ANB, de beheerder, het provinciebestuur West-Vlaanderen, het Zwin Natuur Park en de uitgever, Stichting Kunstboek. Het boek heeft een kleiner broertje, een bezoekersgids, om je ter plaatse wegwijs te maken. In de bezoekersgids staat, uiteraard veel tekst, aangevuld met foto’s. In dit boek, het fotoboek, was men karig met tekst. De foto’s zijn van Misjel Decleer, een uitmuntende keuze. Hij kent de streek en het gebied, is als geen ander vertrouwd met biodiversiteit, kijkt op geen inspanning en vooral, hij fotografeert met veel buikgevoel. Hij laat je meegenieten van de natuurpracht. Het boek is dan ook een eerbetoon aan het Zwin, een ‘hommage’ staat in het boek, wellicht een term die lokaal anders klinkt. Uiteraard mag de ooievaar niet ontbreken, maar het zijn vooral de landschapsfoto’s die het boek uniek maken. De kleurpartijen in de slikken en schorren, het meanderende water, de dynamische golven die het strand overspoelen, het lichtspel tussen de vele hazenpootjes (klaversoort), ondiepe waterpartijen in de Zwinduinen, en ga zo maar door. Als je graag het Zwin mee naar huis neemt, is het een uitstekende keuze.   

Stichting Kunstboek

Zee nu, Eva Meijer (2022, Cossee)

Hét ideale boek voor zeer fanatieke Belgische voetbalsupporters aan de vooravond van een wedstrijd België-Nederland. In twaalf dagen overstroomt Nederland, in België geen zeewaterdruppel extra. Qua beeld kan dit tellen. Het is loepzuivere fictie. Maar toch, het is bijwijlen hallucinant en sterk dystopisch. De eerste dagen komt de zee elke dag 1 kilometer landinwaarts, enkele dagen later steekt er een storm op en dan is er geen houden meer aan.

Wat de roman zo sterk maakt, zijn de vele eenvoudige levensvragen (Meijer is ook filosofe) en mensenkennis, de droge beschrijvingen van de vlucht en opvang, de fantasie, de soms sterk ironisch-sarcastische toon en haar passie voor dieren. Paarden groeperen zich spontaan en rennen in grote kuddes door het land, dwergvinvissen spoelen aan zonder dat iemand naar hen omkijkt en scholen haringen zoeken nieuwe verbanden. De koning zonder land zoekt zijn buitenverblijf op in Mozambique, de minister van Binnenlandse Zaken wordt, omwille van zijn netwerk, gevraagd door Heineken om het bier eindelijk op de kaart te zetten in Duitsland. Het merendeel van de Nederlanders is er naartoe gevlucht en de supermarkten spelen graag in op de ellende. Ze beschrijft de zinloosheid van bezit (je verliest toch bijna alle materie) en geeft het verlies een gezicht. Merkwaardig boek waarvan tekstflarden voortaan altijd doorheen je hoofd waaien als je op de zeedijk de horizon zoekt.  

Cossee

Refugium, Esther Hessing en Annemieke Fierinck (2023, Lecturis)

Zuinig qua tekst, maar boordevol tekeningen, schetsen en schilderijen. Eén boodschap: passie voor het duinenlandschap. Om het boek te maken, hebben ze beroep gedaan op diverse technici opdat ze zeker de juiste onderwerpen in beeld zouden brengen. Het is een artistiek boek, niet enkel qua beelden, maar ook qua vormgeving. Je vindt bijvoorbeeld vele beelden over twee volle pagina’s, nu en dan afgewisseld met 9 kleine foto’s op één pagina, maar ook uitklapbare bladen en beelden die van de ene op de volgende pagina doorlopen. Dode bomen die verstild in het landschap staan, opeenvolgende grijs- en bruintinten in een gelaagd duinenlandschap, het heftige blauw van de zee dat naadloos in de lucht overgaat, de prachtige kleuren en verscheidenheid van bramen, grassen en bloemen, zeewier als inspiratie voor een schilderij of dieren in het landschap. Dat duinen waardevol (als landschap, voor biodiversiteit, waterwinning, bescherming tegen de zee, …) en kwetsbaar zijn, is genoegzaam bekend. Beide auteurs belichten een bijkomend aspect van de duinen: de schoonheid. Na het bekijken van het boek ben je er van doordrongen. 

Lecturis

Esther Hessing

Annemieke Fierinck

Dit is water, David Foster Wallace (2023, Koppernik)

Het boek verscheen in 2009 in het Engels, in 2011 volgde een eerste vertaling in het Nederlands en vorig jaar verscheen een nieuwe versie in het Nederlands, ditmaal bij uitgeverij Koppernik. Het is een klein boek, slechts 11 bij 18 centimeter, en vele bladzijde bevatten amper tekst, soms zelfs maar een of enkele woorden. Een beslagen snellezer spurt makkelijk op een uurtje doorheen het boek en doet op die manier net wat de auteur verwenst. Het boek bevat enkele gedachten die Wallace uitsprak voor afgestuurde studenten, of beter, één gedachte, namelijk: "denk zelf". Begin met het geven van inhoud aan ‘gemeenplaatsen’; vandaar zijn titelvoorbeeld over twee zwemmende vissen die elkaar bevragen over water. "Wat is dat, water?" Of een variant, waarin een strandwandelaar een zeezwemmer ontmoet die net het strand op stapt. Wanneer de wandelaar vraagt hoe het was, luidt het droge antwoord: "nat". Wallace pleit om zelf na te denken, om omzichtig te zijn met automatismen en met misleiding (ook van jezelf), om te leren denken en om doorheen routine, verveling en bekrompen frustratie te kijken. Wallace is uitermate genuanceerd qua gevoel en beslagen in taal. Hij wordt omschreven als ‘gevoelig, intelligent, scherpzinnig’. Het boek bevat het allemaal. Een boek voor trage lezers. 

Koppernik

Johan Van den Broek

BBL's boekentips