Vlaamse Bouwmeester legt gemeenten onder de scanner | Bond Beter Leefmilieu

U bent hier

Vlaamse Bouwmeester legt gemeenten onder de scanner

Erik Grietens
Guillaume Piron

Vanaf 22 januari kunnen gemeenten zich kandidaat stellen voor de Bouwmeester Scan. Die Scan helpt hen om een slagkrachtig beleid te voeren; voor betaalbare woonvormen in het centrum, het behoud van open ruimte en duurzame mobiliteit. Een team van experten brengt het huidige ruimtegebruik in kaart en stelt de gemeente concrete stedenbouwkundige ingrepen voor. Een absolute aanrader voor elke gemeente die werk wil maken van een betere ruimtelijke ordening!

De diagnose

Op initiatief van Vlaams minister-president Geert Bourgeois, lanceren de Vlaamse Regering en de Vlaamse Bouwmeester Leo Van Broeck een oproep aan gemeentebesturen om zich kandidaat te stellen voor de Bouwmeester Scan. Die scan legt de ruimtelijke ziektekiemen bloot en stelt vervolgens een behandeling voor.

Die ziektekiemen komen al aan bod in het meerjarenprogramma 2017-2020 van de Vlaamse Bouwmeester: verspreide bewoning in lage dichtheden, een hoog aandeel vrijstaande eengezinswoningen, een veel te groot ruimtebeslag, zwakke steden en dorpen, winkels die de centra verlaten, een weinig efficiënte mobiliteit en een voortdurende inname van open ruimte. Dit verkwistend ruimtelijk model is in belangrijke mate mee verantwoordelijk voor de klimaat- en energiecrisis en voor de teloorgang van de natuur.

De behandeling

Hoe redden we onze ruimte? Door open ruimte te vrijwaren en te creëren, de ruimte in de bebouwde kom maximaal te benutten, nieuwe en betaalbare woonvormen te ontwikkelen, zorgzamer om te gaan met erfgoed en mobiliteit duurzamer te maken.

Een hele opgave. Maar de Scan is alvast een tool om lokale besturen hierin te ondersteunen. De Scan gaat na in hoeverre het huidige ruimtegebruik en het gevoerde beleid van de gemeente al beantwoorden aan de strategische doelen uit het witboek Beleidsplan Ruimte Vlaanderen. Uiteindelijk doel is om te evolueren naar een koolstofarme samenleving met een lage ecologische voetafdruk, zoals vooropgesteld in Visie 2050, de langetermijnstrategie voor Vlaanderen.

Ingrepen op maat

De Scan wordt toegepast voor het volledige grondgebied van de gemeente en wordt uitgevoerd door een multidisciplinair team van deskundigen. Zij lichten eerst het gebied door op het vlak van ontwikkelingsknopen, verdichting, te versterken kernen, open ruimte en mobiliteit. Vervolgens worden de instrumenten die de ruimtelijke ontwikkeling in het gebied sturen, onder de loep genomen. In het eindrapport worden beleidsmatige ingrepen voorgesteld, zoals: verdichting en kernversterking, collectieve woonmodellen, warmtenetten, de versterking en uitbreiding van groenblauwe netwerken, de creatie van groengebieden en landschapsstructuren, een beter samenspel tussen open ruimte en bebouwde ruimte, en een ruimtezuinige en milieuvriendelijke mobiliteit.

De Bouwmeester Scan is het resultaat van een nauwe samenwerking tussen het Team Vlaams Bouwmeester, het Departement Omgeving, de Vlaamse Landmaatschappij, het Agentschap voor Natuur en Bos, de Vereniging van de Vlaamse Provincies en de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten. BBL werkt mee als één van de externe deskundigen.

> Meer info en inschrijven: www.bouwmeesterscan.be

Dit artikel draagt bij aan volgende duurzame ontwikkelingsdoelen:

Erik Grietens

Beleidsmedewerker ruimte

Erik Grietens werkt al meer dan 20 jaar voor Bond Beter Leefmilieu en bouwde in die tijd een ruime expertise op over ruimtelijke ordening. Hij is ook auteur van het boek Vlaanderen in de knoop dat een uitweg beschrijft uit de ruimtelijke wanorde.

Ontvang InZicht

Wekelijks onze kijk op de milieu-actualiteit